Nguồn: animalbusinessmea.com

Sản lượng đại mạch của Kenya tăng cùng với xuất khẩu sang các nước trong khu vực có thể làm thay đổi thị trường ngũ cốc dùng cho chăn nuôi. Nhu cầu từ ngành bia gia tăng đang đẩy mạnh cạnh tranh thu mua đại mạch trong nước, khiến các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi phải cân nhắc thêm khi tìm kiếm nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng có giá phù hợp.

Theo Cơ quan Dịch vụ Nông nghiệp nước ngoài (FAS) thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), sản lượng đại mạch Kenya tăng 64,6% trong năm 2024 và tăng tiếp 19,8% trong năm 2025, đạt kỷ lục 64.800 tấn.

Đà phục hồi sau những thiệt hại do thời tiết năm 2023 diễn ra cùng lúc với nhu cầu gia tăng từ các thị trường sản xuất bia trong khu vực.

Theo dữ liệu của Hệ thống Giải pháp thương mại tích hợp thế giới (WITS) thuộc Ngân hàng Thế giới, năm 2025, Kenya xuất khẩu khoảng 39.997 tấn đại mạch, trị giá khoảng 6,02 triệu USD. Uganda nhập khẩu 38.342 tấn, chiếm khoảng 95,9% tổng lượng xuất khẩu; Tanzania nhập khẩu 1.150 tấn.

Thị trường xuất khẩu mở rộng giúp nông dân có thêm lựa chọn thay thế cây lúa mì, vốn đang chịu sức ép từ chi phí đầu vào cao và cạnh tranh với hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, việc người trồng điều chỉnh sản xuất, tiêu thụ theo giá bán và các thỏa thuận thu mua có thể ảnh hưởng đến nguồn cung cho khách hàng trong nước.

Chênh lệch giá chi phối nguồn đại mạch làm thức ăn chăn nuôi

Báo cáo của USDA chỉ ra chênh lệch giá đáng kể giữa đại mạch đạt tiêu chuẩn làm mạch nha phục vụ sản xuất bia và loại chất lượng thấp hơn được bán làm thức ăn chăn nuôi.

Theo số liệu được báo The EastAfrican dẫn lại, đại mạch làm thức ăn chăn nuôi có giá khoảng 35-40 shilling Kenya/kg, tương đương 0,27-0,31 USD/kg, trong khi giá bán trên thị trường xuất khẩu năm 2025 lên tới 80 shilling/kg, tương đương 0,62 USD/kg.

Người trồng đại mạch làm mạch nha theo hợp đồng có thể được trả tới 60 shilling/kg, tương đương 0,46 USD/kg. Trong khi đó, giá lúa mì loại tốt nhất tại thị trường trong nước năm 2026 được ghi nhận ở mức 55,47 shilling/kg, tương đương 0,43 USD/kg.

Chênh lệch này cho thấy sức ép cạnh tranh mà các doanh nghiệp thu mua nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước đang phải đối mặt.

Dù đại mạch xuất khẩu và đại mạch làm thức ăn chăn nuôi không thể thay thế trực tiếp cho nhau, nhu cầu chung tăng vẫn có thể ảnh hưởng đến quyết định gieo trồng, phân bổ nguồn hàng và lượng cung cho từng phân khúc.

Đối với doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, tác động thực tế phụ thuộc vào nguồn đại mạch sẵn có trong nước, giá so với các nguyên liệu cạnh tranh và hiệu quả kinh tế khi đưa vào công thức phối trộn.

Ngô vẫn là yếu tố then chốt quyết định chi phí

Vai trò tiềm năng của đại mạch được chú ý trong bối cảnh ngành thức ăn chăn nuôi Kenya chịu sức ép từ thiếu hụt ngũ cốc và giá nguyên liệu tăng.

Theo thông tin tháng 9/2026, ngũ cốc chiếm khoảng 70% thành phần thức ăn chăn nuôi công nghiệp, còn nguyên liệu đầu vào chiếm 70-80% chi phí sản xuất. Vì vậy, tình trạng thiếu ngô và giá nguyên liệu tăng gây sức ép lớn lên chi phí chăn nuôi bò sữa, gia cầm, lợn và bò thịt.

Trong bối cảnh đó, các nguồn ngũ cốc thay thế có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, khả năng sử dụng đại mạch còn phụ thuộc vào thành phần dinh dưỡng, nguồn cung, yêu cầu chế biến và giá so với ngô cùng các nguyên liệu khác.

Báo cáo của USDA xác định nguồn cung và giá ngô là những yếu tố ảnh hưởng đến thị trường đại mạch chất lượng thấp hơn, cho thấy mối liên hệ giữa các thị trường ngũ cốc cạnh tranh.

Việc mở rộng sản xuất đại mạch tại Kenya vì thế vừa tạo cơ hội, vừa đặt ra thách thức cho ngành thức ăn chăn nuôi. Sản lượng trong nước tăng có thể bổ sung lựa chọn nguyên liệu, nhưng nhu cầu xuất khẩu mạnh cũng có thể khiến việc bán những lô hàng phù hợp cho thị trường nội địa kém hấp dẫn hơn về lợi nhuận.

Biến động khí hậu, hạn hán và giá vật tư đầu vào thiếu ổn định vẫn là những rủi ro đối với khả năng duy trì sản xuất.

Với các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, vấn đề then chốt là liệu sản lượng đại mạch tăng có tạo được nguồn nguyên liệu ổn định, giá cạnh tranh cho chăn nuôi trong bối cảnh nhu cầu khu vực tiếp tục mở rộng hay không.