Trong những nỗ lực nâng cao giá trị gia tăng cho mỗi sản phẩm và tránh những vụ kiện chống bán phá giá, các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam đang bắt đầu xu hướng phát triển những mặt hàng có giá trị cao.

Chế biến lâm sản là một trong những ngành nghề truyền thống của Đồng Nai, thị trường xuất khẩu tương đối ổn định, nguồn lao động có kỹ thuật và giá nhân công rẻ, sản phẩm có mẫu mã đẹp, chất lượng cao, có uy tín trên thị trường trong và ngoài nước.

Với sự hạn hẹp của nguồn nguyên liệu gỗ trong nước, ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu.

Hiện tại chỉ có 1 khu rừng ở Việt Nam đạt tiêu chuẩn Mạng lưới kinh doanh lâm sản toàn cầu (GFTN) được thị trường đồ gỗ nhiều quốc gia công nhận.

Theo thống kê, kim ngạch nhập khẩu gỗ nguyên liệu tháng 5 đạt 97 triệu USD, tăng 6,6% so tháng 4 và tăng 9% so cùng kỳ. 5 tháng đầu năm, đạt 456 triệu USD, tăng 28% so cùng kỳ.

Nhiều thành viên của Liên minh châu Âu (EU) hiện nay đang áp dụng các chính sách mới đòi hỏi các sản phẩm gỗ, và chế biến từ gỗ nhập khẩu có nguồn gốc khai thác hợp pháp. Và như vậy, các nước xuất khẩu sản phẩm gỗ vào thị trường này, trong đó có Việt Nam, phải biết xu hướng thay đổi đó để đảm bảo khả năng đáp ứng nếu muốn có thêm cơ hội kinh doanh.

Từ đầu năm 2008 đến nay, nhập khẩu gỗ căm xe có xu hướng tăng mạnh. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, 4 tháng đầu năm 2008, lượng gỗ căm xe nhập khẩu về đạt hơn 71 nghìn m3 với kim ngạch 27 triệu USD, bằng 4,3 lần về lượng và bằng 4,8 lần về trị giá so với cùng kỳ năm 2007. Giá nhập gỗ căm xe nguyên liệu trung bình trong tháng 4/2008 ở mức 390 USD/m3, cao hơn 8,6% so với mức giá nhập trung bình tháng trước và tăng 19% so với mức giá nhập trung bình cùng kỳ năm 2007.

Vượt qua những khó khăn như bị quy kết thiếu căn cứ về việc sử dụng nguyên liệu nhập lậu; thiếu vốn do tác động chung của thị trường tiền tệ; sự “nhảy việc” của công nhân… nhưng ngành chế biến đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam trong những tháng đầu năm vẫn tăng trưởng khá mạnh. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này trong 5 tháng qua đã đạt 1,2 tỷ USD và nhiều khả năng sẽ đạt 3 tỷ USD trong năm 2008.

Nhật, EU chuẩn bị đề xuất đạo luật “thu mua xanh” đối với đồ nội thất và các sản phẩm gỗ đã chế biến. Mỹ chuẩn bị thông qua đạo luật “chống khai thác gỗ lậu”... “Không phải tự nhiên mà hội nghị lần này tổ chức tại VN. Ngành xuất khẩu sản phẩm gỗ và trang trí nội thất VN tăng trưởng nhanh với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2008 đạt 1 tỉ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước”. Ông Peter King, Chủ tịch Hội đồng Xuất khẩu Gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC), đã cho biết như vậy tại hội nghị gỗ cứng lần thứ 13 khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc do Phòng Thương mại và Công nghiệp VN tổ chức ngày 19 và 20-6 tại TPHCM, có 500 doanh nghiệp trong và ngoài nước tham dự.

Theo đánh giá của ông Peter King, Chủ tịch Hội đồng Xuất khẩu gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC), tại buổi gặp gỡ 100 phóng viên VN, Trung Quốc và khu vực ASEAN vào ngày 18-6, trước thềm diễn ra hội nghị lần thứ 13 về gỗ cứng khu vực ASEAN - Trung Quốc do Phòng Công nghiệp và Thương mại VN tổ chức vào ngày 19 và 20-6 tại TPHCM, Việt Nam dẫn đầu ASEAN về xuất khẩu đồ nội thất.