Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), lượng gạo hàng hóa đáp ứng xuất khẩu năm 2011 có thể đạt 7 triệu tấn và tồn kho chuyển sang 2012 ở mức 1 triệu tấn. Xuất khẩu gạo 6 tháng đầu năm 2011 đã đạt mức kỷ lục mới trong năm liên tiếp, với sản lượng 3,912 triệu tấn, trị giá 1,847 tỉ USD; tăng 17,57% về lượng và tăng 24,71% về giá trị so với cùng kỳ năm 2010. VFA dự kiến trong quý III/2011 sẽ xuất 1,9 triệu tấn; quý IV/2011 xuất 1,2 triệu tấn… Đây là thành công lớn của ngành lúa gạo Việt Nam. Tuy nhiên, trong chuỗi giá trị hạt gạo xuất khẩu, lợi ích của người trực tiếp làm ra hạt lúa vẫn chưa được chú trọng…

ĐBSCL có tổng diện tích sản xuất lúa đạt 3,8 triệu ha/năm với sản lượng hơn 20 triệu tấn/năm. Đặc biệt, nông dân ĐBSCL làm ra 95% sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước, đưa Việt Nam giữ vững ngôi vị là một trong 3 quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới suốt nhiều năm liền. Xuất khẩu gạo 6 tháng đầu năm 2011 đã đạt mức kỷ lục mới trong năm liên tiếp, với sản lượng 3,912 triệu tấn, trị giá 1,847 tỉ USD; tăng 17,57% về lượng và tăng 24,71% về giá trị so với cùng kỳ năm 2010. với kết quả này và những dự báo tăng trưởng về sau, các chuyên gia trong và ngoài nước cho rằng: Việt Nam có thể sẽ vượt Thái Lan trong 10 năm tới, vươn lên ngôi vị số 1 thế giới về xuất khẩu gạo.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, vấn đề đang “nóng” hiện nay là việc phân chia lợi ích trong chuỗi giá trị lúa gạo không hợp lý. Sản lượng gạo xuất khẩu lớn nhưng thu nhập người trồng lúa vẫn thấp, thuộc loại nghèo nhất. Theo Viện Nghiên cứu phát triển ĐBSCL, thuộc Trường Đại học Cần Thơ, lợi nhuận bình quân của người dân trồng lúa chỉ tương đương 316.250 đồng/người/tháng. Trong khi ngưỡng nghèo hiện nay là 400.000 đồng/người/tháng. Kết quả so sánh mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế xã hội của hạt lúa từ