Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn

Theo Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE), quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 249,5 tỷ USD, riêng nông, lâm, thủy sản đạt 28,6 tỷ USD, xuất siêu 4,8 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, kinh tế Australia đối mặt áp lực lạm phát 3,7%, lãi suất ở mức 4,1% và chi phí sinh hoạt gia tăng.

Trong khi cả hai nền kinh tế đều phải điều chỉnh giảm mục tiêu tăng trưởng (từ 0,5-1%) do ảnh hưởng của địa chính trị và lạm phát, kim ngạch thương mại song phương vẫn đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, Việt Nam duy trì nhập siêu nhẹ khoảng 129 triệu USD.

Cơ cấu thương mại giữa hai nước mang tính bổ sung rõ nét: Việt Nam xuất khẩu điện thoại, dệt may, thủy sản, rau quả và sản phẩm chế biến; trong khi Australia cung cấp nguyên liệu đầu vào như than, lúa mì, bông và kim loại. Riêng lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 545 triệu USD, Việt Nam xuất siêu khoảng 101 triệu USD.

Dù vậy, thị trường Australia tiếp tục được đánh giá là một trong những thị trường khó tính hàng đầu, với các yêu cầu nghiêm ngặt về tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn sinh học. Các quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc ngày càng siết chặt. Trong quý I, một số lô hàng nông sản như thanh long, ớt đông lạnh đã bị cảnh báo do vi phạm quy định về dư lượng hóa chất. 

Bên cạnh đó, chi phí logistics gia tăng mạnh, cụ thể: Cước vận tải biển tăng 25-35%, thời gian vận chuyển kéo dài thêm 7-14 ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh, đặc biệt với các mặt hàng tươi sống như rau quả và thủy sản.

Ở chiều tích cực, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác đầu tư và khoa học công nghệ. Tổng vốn FDI thực hiện tại Việt Nam trong quý I đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9,1%, Australia tiếp tục là đối tác ổn định, tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm, năng lượng tái tạo và giáo dục. Xu hướng đầu tư gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển bền vững ngày càng rõ nét.

Hiện tại, Australia triển khai hơn 260 dự án nghiên cứu tại Việt Nam với ngân sách trên 180 triệu AUD, tập trung hiện thực hóa các cam kết về nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao năng suất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về chính sách, Australia tiếp tục siết chặt tiêu chuẩn nhập khẩu, tăng cường minh bạch chuỗi cung ứng và an toàn sinh học. Trong khi đó, Việt Nam đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện quy định về đất đai, kiểm dịch và sản xuất nông nghiệp. Những thay đổi này mở ra cơ hội mới, song cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực tuân thủ.

Hoạt động xúc tiến thương mại đang chuyển dịch từ xuất khẩu đơn thuần sang hợp tác đầu tư và phát triển chuỗi cung ứng. Việc mở rộng thị trường theo vùng, đặc biệt tại Tây Australia, cùng với vai trò ngày càng lớn của hệ thống phân phối, bán lẻ, đang giúp hàng Việt tiếp cận trực tiếp hơn với người tiêu dùng sở tại.

Quý I/2026 cho thấy hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Australia tiếp tục mở rộng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội, doanh nghiệp Việt cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe. Đây sẽ là yếu tố quyết định để nông sản Việt đứng vững và mở rộng thị phần tại một trong những thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng như Australia.