Nguồn: correiodamanhacanada.com
Phát biểu tại thủ đô Maputo sau cuộc họp của Ủy ban Hạt điều nhằm xác định giá tham chiếu thu mua hạt điều từ nông dân trong niên vụ kinh doanh 2026-2027, Bộ trưởng Nông nghiệp, Môi trường và Thủy sản Mozambique, ông Roberto Albino, cho biết quyết định điều chỉnh giá được đưa ra trên cơ sở các cuộc thảo luận trước đó và sự đồng thuận giữa các bên liên quan.
“Trên cơ sở các cuộc thảo luận đã được tiến hành từ trước và những đồng thuận đạt được, chúng tôi chính thức công bố Ủy ban Hạt điều quyết định mức giá tham chiếu thu mua tại hộ sản xuất là 48 metical/kg”, Bộ trưởng Roberto Albino nhấn mạnh.
Theo đó, giá tham chiếu thu mua hạt điều trong niên vụ mới tăng 6,67% so với mức 45 metical/kg (tương đương 0,61 euro) của niên vụ trước.
Bên cạnh việc điều chỉnh giá thu mua, Chính phủ Mozambique cũng quyết định nâng mức thuế đánh vào hoạt động xuất khẩu hạt điều thô từ 18% trong năm trước lên 22% trong niên vụ này.
Bộ trưởng Roberto Albino kêu gọi người trồng điều tiếp tục chăm sóc, mở rộng diện tích trồng mới, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp chế biến duy trì hoạt động sản xuất, nâng cao khả năng thích ứng và góp phần phát triển bền vững ngành công nghiệp điều trong nước.
Siết chặt kiểm soát buôn lậu hạt điều
Cùng với chính sách điều chỉnh giá, Chính phủ Mozambique đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm soát hoạt động buôn lậu hạt điều, vốn đang gây tổn thất đáng kể cho nền kinh tế.
Theo số liệu của Viện Hạt điều Mozambique, chỉ trong ba năm gần đây, khoảng 35.000 tấn hạt điều đã bị buôn lậu, gây thiệt hại ước tính 457 triệu metical (tương đương 6,3 triệu euro).
Bộ trưởng Roberto Albino cho rằng hoạt động buôn lậu không chỉ làm thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu ngoại tệ của quốc gia. Vì vậy, các hành vi vi phạm cần được xử lý nghiêm, kể cả bằng các biện pháp truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tại cuộc họp, Bộ trưởng cho biết cơ quan chức năng đã xác định được những doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động buôn lậu hạt điều. Các doanh nghiệp này bị cáo buộc xuất khẩu hạt điều sang một số thị trường, trong đó có Ấn Độ và Việt Nam, nhưng không thực hiện khai báo xuất khẩu theo quy định, gây thiệt hại cho Nhà nước.
Chính phủ Mozambique khẳng định đây là hành vi xâm phạm lợi ích kinh tế quốc gia, cần được xem xét xử lý như một tội phạm kinh tế thay vì chỉ áp dụng các chế tài xử phạt hành chính.
“Nếu muốn chấm dứt tình trạng buôn lậu tại Mozambique, chúng ta phải hình sự hóa hành vi này, coi đó là hành vi chiếm đoạt tài sản công và phải áp dụng hình phạt tù”, Bộ trưởng Roberto Albino tuyên bố.
Khôi phục vị thế của ngành điều Mozambique
Theo Bộ Nông nghiệp, Môi trường và Thủy sản Mozambique, cách đây khoảng 50 năm, khi đất nước vẫn còn dưới chế độ thuộc địa, sản lượng hạt điều từng đạt hơn 200.000 tấn/năm.
Đến giữa thập niên 1970, Mozambique là quốc gia sản xuất hạt điều lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Ấn Độ. Riêng năm 1973, sản lượng hạt điều chế biến đạt khoảng 210.000 tấn. Ấn Độ khi đó là một trong những thị trường thu mua phần lớn sản lượng điều của Mozambique và đến nay vẫn duy trì vai trò quan trọng.
Tuy nhiên, sau khi Mozambique giành độc lập ngày 25/6/1975, ngành điều nước này suy giảm nghiêm trọng. Sản lượng hằng năm giảm xuống còn khoảng 15.000-20.000 tấn, tương đương chưa đến 10% so với thời kỳ đỉnh cao.
Trong những năm gần đây, nhờ các nỗ lực phục hồi sản xuất và phát triển chuỗi giá trị, sản lượng hạt điều Mozambique đã từng bước tăng trở lại. Đến niên vụ 2024-2025, ngành điều nước này tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực, duy trì vị trí thứ bảy trên thế giới về sản xuất hạt điều.
Theo số liệu được Bộ Nông nghiệp Mozambique công bố trước đó, chuỗi giá trị ngành điều hiện tạo sinh kế cho khoảng 1,047 triệu hộ gia đình, với sự tham gia của 69 doanh nghiệp và 7.287 lao động trên phạm vi cả nước.
Riêng tại tỉnh Maputo, hoạt động sản xuất và kinh doanh hạt điều có sự tham gia của 32.168 hộ gia đình. Đây đồng thời là trung tâm tiêu thụ các sản phẩm từ hạt điều quan trọng, tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh và đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương.