Nguồn: vnbusiness.vn
mối lo cạnh tranh “leo thang” vào năm 2026 không chỉ với ngành thép Việt mà còn được dự đoán sẽ tiếp tục gây sức ép cho DN nội địa ở một số lĩnh vực quan trọng khác.
Đơn cử như với ngành tiêu dùng. Áp lực cạnh tranh càng khó lường với các DN nội địa trước mối lo hàng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc sẽ tiếp tục tràn vào Việt Nam.
Không chỉ vậy, trong báo cáo triển vọng ngành tiêu dùng Việt Nam năm 2026 được phát hành trong tháng 12/2025, Bộ phận phân tích thuộc Công ty chứng khoán Guotai Junan chỉ rõ tác động lên giá cả sau khung thỏa thuận thương mại với Mỹ.
Cụ thể, theo nghị định 73/2025/NĐ-CP về việc miễn thuế nhập khẩu hàng từ Mỹ đem lại một số tác động đến DN nội địa và người tiêu dùng đặc biệt là ô tô, năng lượng – nguyên liệu đầu vào và nông sản cao cấp. Trong đó, ô tô Mỹ được hạ thuế từ mức rất cao xuống 32–50%, giúp giá xe nhập khẩu giảm đáng kể.
“Điều này mang lại lợi ích rõ rệt cho người tiêu dùng ở phân khúc trung – cao cấp, nhưng đồng thời tạo sức ép cạnh tranh trực tiếp lên các hãng xe lắp ráp trong nước, buộc họ phải nâng chất lượng và tối ưu chi phí”, phía Guotai Junan đánh giá.
Hoặc như với nhóm nông sản Mỹ như táo, cherry, hạnh nhân, đùi gà đông lạnh, nho khô…với mức thuế giảm mạnh xuống còn 5–15%, khiến giá hàng nhập khẩu cạnh tranh hơn.
“Người tiêu dùng được hưởng lợi từ sản phẩm đa dạng, chất lượng cao và giá dễ tiếp cận hơn. Tuy nhiên, điều này gia tăng áp lực cho một số nhà sản xuất nội địa, đặc biệt trong các ngành trái cây và thực phẩm chăn nuôi, khi hàng Mỹ có lợi thế về quy mô và giá thành”, chuyên gia phân tích của Guotai Junan nhận định.
Hay như ở ngành mía đường. Giới phân tích dự báo triển vọng kém khả quan trong bối cảnh ngành này đang trong tình trạng dư cung và giá đường trong nước giảm mạnh. Xu hướng này có lẽ sẽ tiếp tục trong năm 2026, cạnh tranh sẽ càng trở nên gay gắt hơn đối với các DN mía đường nội địa trước khi có thể hồi phục trở lại khi hàng tồn kho được tiêu thụ bớt.
Theo Bộ phận phân tích của Guotai Junan, mảng kinh doanh đường trong nước đang chịu áp lực cạnh tranh từ đường nhập lậu và tồn kho cao kỷ lục. Giá đường thế giới và trong nước đều giảm mạnh do nguồn cung phục hồi từ Brazil và Ấn Độ, tồn kho nội địa dư thừa kỷ lục và đường lậu từ Thái Lan, Campuchia và Lào cùng đường lỏng HFCS tràn vào thị trường gây áp lực cạnh tranh.
Trong khi đó, tình trạng buôn lậu đường tiếp tục diễn biến phức tạp trên cả nước, bất chấp sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng. Điều này dẫn đến lượng đường tồn kho tại các nhà máy trong nước đạt mức kỷ lục, hơn 70% sản lượng niên vụ 2024/2025.
Điều đáng nói, giá đường nội địa của Việt Nam hiện đang ở mức thấp nhất so với các nước trong khu vực. Dữ liệu cho thấy, giá đường bình quân tại Manila (Philippines) đạt 32.476 đồng/kg, tại Indonesia là 29.625 đồng/kg, và tại Trung Quốc là 20.945 đồng/kg. Trong khi đó, giá đường tại Việt Nam chỉ ở mức 18.898 đồng/kg.
Giới quan sát mong rằng với sự rà soát gắt gao hàng nhái, hàng lậu từ chính phủ thể hiện qua công điện số 65/CĐ-TTg, 72/CĐ-TTg và chỉ thị số 13/CT-TTg, ngành đường năm 2026 kỳ vọng sẽ có khởi sắc. Tuy nhiên trong ngắn hạn, ngành sẽ cần thời gian khắc phục hàng tồn kho, buộc các DN phải giảm giá sâu để bán ra.