Động thái nhập khẩu mạnh mẽ của Trung Quốc, Hong Kong và biến chuyển từ Philippines, Malaysia đã khơi thông dòng chảy đang bế tắc cho xuất khẩu gạo.

Thị trường gạo thế giới tuần qua sôi động nhẹ trở lại sau mấy tuần liên tiếp giảm. Thông tin Indonesia sẽ mua 2 triệu tấn gạo trong năm 2012 được xem là luồng gió mới thổi vào thị trường gạo châu Á.

Đến nay Việt Nam đã ký được hợp đồng xuất khẩu 3,2 triệu tấn gạo, chủ yếu xuất khẩu sang các nước như Philippines, Indonesia, Trung Quốc, Malaysia…

Ngày 25-3, Trung tâm Tin học và Thống kê (Bộ NN&PTNT) cho biết, xuất khẩu gạo 3 tháng đầu năm đạt 1,3 triệu tấn, kim ngạch trên 680 triệu USD, giảm trên 32% về lượng và gần 30% về giá trị so cùng kỳ năm trước.

Một trong những yếu tố giúp Việt Nam có thể trở thành nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, vượt Thái Lan đó là Trung Quốc ngày càng mua nhiều gạo của Việt Nam.

Ngày 21-3, ông Trương Thanh Phong, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lương thực miền Nam, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, sau 5 ngày đầu triển khai việc tạm trữ, các doanh nghiệp đã mua được khoảng 200.000 tấn gạo, nhờ đó giá lúa trên thị trường tăng thêm 300 - 400 đồng/kg tùy loại. Trong đó, lúa khô loại thường như IR50404 lên 5.400 - 5.500 đồng/kg; giá lúa chất lượng cao lên 5.700 - 5.800 đồng/kg, có loại lên 6.000 đồng/kg.

Từ 15/3 đến nay, thị trường lúa gạo chuyển biến tích cực là nhờ vào chủ trương thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo. Đặc biệt, có 88 doanh nghiệp thành viên của Hiệp hội lương thực Việt Nam tham gia mua tạm trữ gạo đã tạo tâm lý thúc đẩy khách hàng tăng mua, nhất là các thương nhân Trung Quốc.

Việt Nam, hơn 22 năm trước, vẫn còn là một quốc gia thiếu đói. Bằng chính sức mình và chủ trương đổi mới nông nghiệp sáng suốt của Đảng, chỉ một năm sau đó nước ta bắt đầu xuất khẩu gạo, và hiện giờ đã trở thành nước xuất khẩu gạo quan trọng trên thế giới. Nếu tính mốc lịch sử từ khi Nguyễn Hữu Cảnh vào khai khẩn phương Nam, đến năm 1999 (đứng thứ nhì thế giới sau 10 năm xuất khẩu gạo), quãng thời gian ấy ngót ngét 300 năm. Hạt lúa đã trải qua một quá trình dài, cay đắng và máu lửa để hiên ngang như dòng chảy của lịch sử dân tộc. Khi dân số thế giới chạm mốc 7 tỷ người, lương thực trở thành vấn đề quan trọng toàn cầu, vị thế của cây lúa hạt gạo Việt Nam càng được khẳng định, đòi hỏi sự nâng chất cần thiết để giữ vững “ngôi vị” trong quá trình cạnh tranh quyết liệt.

Ngày 14/3, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết nước này có thể thực hiện 1/4 kế hoạch nhập khẩu gạo năm nay thông qua một thỏa thuận giữa các chính phủ.

Thủ tướng Chính phủ vừa có Quyết định mua tạm trữ thóc, gạo vụ Đông Xuân 2011 - 2012 theo đề nghị của Bộ NN&PTNT.