Nguồn: the-star.co.ke

Chi phí thức ăn chăn nuôi, điện và các vật tư đầu vào tăng cao đang gây sức ép lớn lên lợi nhuận của các trang trại bò sữa tại Kenya. Trước tình hình này, Chính phủ Kenya đang triển khai một số biện pháp nhằm giảm chi phí sản xuất và hỗ trợ ngành sữa duy trì tăng trưởng.

Theo Cơ quan Sữa Kenya, chi phí sản xuất một lít sữa hiện dao động từ 30-37 shilling Kenya, tùy theo mô hình chăn nuôi và quy mô sản xuất. Những hộ nuôi bò theo hình thức nhốt chuồng, không chăn thả, chịu tác động nặng nhất do chi phí thức ăn tăng mạnh. Một nông dân tại hạt Kiambu cho biết thức ăn chăn nuôi hiện “quá đắt”, trong khi giá sữa không tăng tương ứng.

Chi phí cao đã khiến một số hộ chăn nuôi nhỏ phải giảm đàn, thậm chí rời bỏ nghề nuôi bò sữa. Dù vậy, Kenya vẫn là một trong những nước sản xuất sữa hàng đầu châu Phi, đứng thứ hai sau Ai Cập. Năm 2025, lượng sữa thương mại hóa của Kenya tăng 11,5%, đạt 1,013 tỷ lít; trong khi sản lượng sữa và kem qua chế biến tăng 13,4%, lên 704,4 triệu lít.

Tại lễ bàn giao 25 bồn làm lạnh sữa chạy bằng năng lượng mặt trời, Bộ trưởng Phát triển Chăn nuôi Kenya Mutahi Kagwe cho biết Chính phủ đang tìm cách giảm gánh nặng chi phí cho nông dân. Một trong những giải pháp là khuyến khích sản xuất quy mô lớn ngô vàng và đậu tương để hạ giá thức ăn chăn nuôi. Chính phủ cũng đang cho thuê đất công để sản xuất thức ăn, qua đó giảm phụ thuộc vào các loại thức ăn công nghiệp đắt đỏ.

Từ năm 2017, Kenya đã đầu tư các bồn làm lạnh sữa dùng năng lượng mặt trời nhằm giảm chi phí điện và hạn chế thất thoát sau thu hoạch. Giai đoạn 2017–2023, tổng cộng 350 bồn làm lạnh đã được lắp đặt tại 38 hạt, và Chính phủ dự kiến mua thêm 230 bồn cho 41 hạt. Nông dân đánh giá cao hỗ trợ này, song vẫn nhấn mạnh nhu cầu ổn định giá sữa thu mua.

Bên cạnh đó, Chính phủ Kenya đang phối hợp với Bộ Tài chính để cho phép nhập khẩu miễn thuế thiết bị chế biến sữa bột. Việc mở rộng công suất chế biến được kỳ vọng sẽ nâng cao giá trị gia tăng và giúp bình ổn giá trong thời điểm nguồn cung sữa dư thừa. Ông Kagwe cho rằng nhiều nước châu Phi có nhu cầu nhập khẩu sữa bột từ Kenya, vì vậy tăng năng lực chế biến sẽ giúp bảo đảm đầu ra ổn định cho người chăn nuôi.

Ông Kagwe cũng cảnh báo về tình trạng buôn bán sữa không qua kiểm soát, cho rằng hoạt động này tiềm ẩn rủi ro sức khỏe và gây tác động tiêu cực tới ngành sữa. Theo ông, việc bán rong sữa tươi chưa qua chế biến là nguy hiểm vì không thể bảo đảm an toàn, trong khi chế biến là khâu quan trọng để kiểm soát chất lượng sản phẩm.