Sắc màu khởi sắc từ các doanh nghiệp chủ lực

Trong quý I/2026, ngành gỗ và giấy tiếp tục ghi nhận những tín hiệu khởi sắc, với nhiều doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng cả về doanh thu lẫn lợi nhuận. Nổi bật trong bức tranh chung là Công ty cổ phần Phú Tài (HOSE: PTB), Công ty cổ phần Gỗ An Cường (HOSE: ACG), Tổng Công ty Lâm nghiệp Việt Nam (HNX: VIF) và Công ty cổ phần Đông Hải Bến Tre (HOSE: DHC). Bộ tứ này đóng góp tới 89% tổng lợi nhuận ròng toàn ngành, tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt tăng trưởng.

Trong đó, PTB dẫn đầu về quy mô doanh thu với 2.095 tỷ đồng doanh thu thuần và gần 150 tỷ đồng lợi nhuận ròng, tăng lần lượt 29% và 33% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả tích cực đến từ sự tăng trưởng của các mảng kinh doanh cốt lõi như gỗ và đá. Đáng chú ý, quý I cũng đánh dấu thời điểm doanh nghiệp bắt đầu ghi nhận doanh thu và lợi nhuận từ mảng viên nén gỗ, mở ra thêm dư địa tăng trưởng trong thời gian tới.

Cùng chung xu hướng, ACG ghi nhận doanh thu thuần tăng 38% và lợi nhuận ròng tăng 32%, phản ánh sự cải thiện tích cực của hoạt động bán hàng cũng như nhu cầu thị trường.

Trong khi đó, VIF là doanh nghiệp có bước nhảy vọt mạnh nhất về lợi nhuận khi lãi ròng đạt 161 tỷ đồng, cao gấp gần 38 lần cùng kỳ. Bên cạnh yếu tố nền so sánh thấp của năm trước, kết quả này còn đến từ sự cải thiện đáng kể tại các công ty liên doanh, liên kết, khi các đơn vị này đóng góp khoảng 88 tỷ đồng lợi nhuận thay vì ghi nhận thua lỗ như cùng kỳ.

Ở lĩnh vực giấy, DHC tiếp tục hưởng lợi từ những thay đổi trong cơ cấu cung của ngành. Việc nhiều cơ sở sản xuất giấy phải ngừng hoạt động do không đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường đã khiến nguồn cung thu hẹp, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận. Nhờ đó, doanh thu thuần quý I đạt 967 tỷ đồng, tăng 17%, trong khi lợi nhuận ròng tăng tới 81%, lên 137 tỷ đồng. Đây cũng là mức doanh thu quý đầu năm cao nhất của DHC trong vòng 5 năm trở lại đây.

Ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn, nhiều đơn vị vẫn duy trì được đà tăng trưởng đáng ghi nhận. MZG đạt 1.097 tỷ đồng doanh thu thuần, gần như đi ngang so với cùng kỳ nhưng lợi nhuận ròng tăng 67%, lên 32 tỷ đồng nhờ kiểm soát tốt giá vốn. HHP cũng ghi nhận doanh thu tăng 28% khi nhà máy giấy tại Hải Phòng vận hành ổn định hơn, dù chi phí vận hành và chi phí tài chính gia tăng khiến tốc độ tăng lợi nhuận chậm lại.

Ở chiều ngược lại, CAP, HAP, GTA và SJF đều ghi nhận doanh thu suy giảm từ 18-27% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ngoại trừ SJF, ba doanh nghiệp còn lại vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận. Đáng chú ý, HAP đã chuyển từ lỗ sang lãi với 4 tỷ đồng lợi nhuận trong quý I/2026, chủ yếu nhờ giảm áp lực chi phí sau khi Bệnh viện Quốc tế Green không còn là công ty con.

SJF tiếp tục là điểm trầm của ngành khi là doanh nghiệp duy nhất báo lỗ trong quý đầu năm. Công ty đã thua lỗ trong 4/5 quý gần nhất và ghi nhận chuỗi thua lỗ kéo dài từ năm 2022 đến năm 2025. Bên cạnh những khó khăn về hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp còn liên tục nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ trong nhiều năm. Đáng chú ý, báo cáo tài chính các năm 2024 và 2025 đều bị đơn vị kiểm toán từ chối đưa ra ý kiến, cho thấy những vấn đề tồn tại vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Xu hướng xây dựng xanh và cơ hội cho ngành gỗ

Trên thế giới, xây dựng bằng gỗ đang trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ. Thị trường này được dự báo đạt 17,7 tỷ USD vào năm 2025 và có thể vượt 41 tỷ USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng gần 10% mỗi năm. Bắc Mỹ và châu Âu hiện là những khu vực dẫn đầu, trong khi châu Á - Thái Bình Dương chiếm hơn 30% thị phần toàn cầu.

Tại Việt Nam, dù ngành gỗ đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 15 tỷ USD mỗi năm, việc ứng dụng gỗ kỹ thuật trong xây dựng vẫn còn khá khiêm tốn. Tính đến năm 2024, cả nước mới có khoảng 10 công trình sử dụng loại vật liệu này và phần lớn cấu kiện vẫn phải nhập khẩu.

Theo ông Tạ Đức Quang, Tổng Giám đốc ConsMedia, sự phát triển của gỗ xây dựng đang gặp nhiều rào cản như thiếu tiêu chuẩn kỹ thuật, tư duy thiết kế chưa theo kịp xu hướng mới, chi phí đầu tư ban đầu cao, nguồn nhân lực chuyên sâu còn hạn chế và chuỗi cung ứng trong nước chưa hoàn thiện.

Trong bối cảnh ngành xây dựng toàn cầu hiện chiếm khoảng 37% tổng lượng phát thải khí nhà kính, nhu cầu chuyển đổi sang vật liệu xanh ngày càng cấp thiết. Nhiều nghiên cứu cho thấy gỗ kỹ thuật có thể giúp giảm tới 40% lượng phát thải nếu được ứng dụng rộng rãi, đồng thời giảm trọng lượng công trình và rút ngắn thời gian thi công.

Theo ông Võ Quang Hà, Chủ tịch Hội Gỗ Xây dựng TP.HCM (SAWA), ngành vật liệu xây dựng đang chịu áp lực ngày càng lớn từ các yêu cầu giảm phát thải và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, vật liệu không còn đơn thuần là yếu tố kỹ thuật mà trở thành nhân tố quyết định chất lượng và tính bền vững của toàn bộ vòng đời công trình.

Tuy nhiên, cơ hội tăng trưởng từ xu hướng vật liệu xanh sẽ không dành cho những mô hình sản xuất truyền thống. Ông Nguyễn Minh Cương, Tổng Giám đốc Công ty Gỗ Minh Long, cho biết ngành gỗ Việt Nam hiện vẫn chủ yếu gia công, giá trị gia tăng và biên lợi nhuận thấp. Trong khi đó, doanh nghiệp còn phải đối mặt với áp lực từ chi phí logistics, rào cản thương mại và sự cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia có lợi thế chi phí như Ấn Độ hay Indonesia.