Nguồn: https://laodong.vn
Phát triển kinh tế tuần hoàn, coi phụ phẩm là tài nguyên là một trong những nội dung quan trọng tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Ảnh: Phong Linh
Tại tọa đàm “Sửa đổi Luật Bảo vệ Môi trường: Mở cơ hội lớn cho nông nghiệp xanh” do Báo Lao Động tổ chức, TS Vũ Duy Hoàng - Phó Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp sinh thái và Đào tạo nghề, Học viện Nông nghiệp Việt Nam - cho biết, nhiều người nông dân ban đầu còn băn khoăn vì cho rằng, các biện pháp giảm phát thải như tưới khô ướt xen kẽ, giảm phân bón hóa học, tăng cường sử dụng phân hữu cơ hay quản lý rơm rạ sẽ làm tăng chi phí hoặc ảnh hưởng đến năng suất.
Tọa đàm “Sửa đổi Luật Bảo vệ Môi trường: Mở cơ hội lớn cho nông nghiệp xanh” do Báo Lao Động tổ chức. Ảnh: Tuấn Anh
"Tuy nhiên, qua quá trình Học viện Nông nghiệp Việt Nam phối hợp với nhiều địa phương nghiên cứu và triển khai các mô hình giảm phát thải, chúng tôi nhận thấy rằng giảm phát thải không đồng nghĩa với tăng chi phí hay giảm năng suất. Ngược lại, nếu áp dụng đúng quy trình, nhiều giải pháp còn giúp nâng cao hiệu quả sản xuất", TS Vũ Duy Hoàng thông tin.
TS Vũ Duy Hoàng cũng phân tích, kỹ thuật tưới khô ướt xen kẽ không chỉ giúp tiết kiệm nước, giảm chi phí bơm tưới mà còn tạo điều kiện cho bộ rễ phát triển tốt hơn, cây lúa cứng hơn, ít đổ ngã và có thể giảm áp lực sâu bệnh. Qua đó, người dân có thể giảm một phần chi phí bảo vệ thực vật.
Việc sử dụng phân bón hóa học hợp lý, kết hợp với phân hữu cơ và chế phẩm vi sinh cũng giúp cải thiện sức khỏe đất, nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng và hạn chế thất thoát phân bón do bay hơi hoặc rửa trôi. Đối với rơm rạ, thay vì đốt bỏ, có thể xử lý ngay trên đồng ruộng bằng chế phẩm vi sinh hoặc tận dụng làm thức ăn chăn nuôi, phân hữu cơ, nguyên liệu trồng nấm. Những cách làm này vừa giảm phát thải, vừa tạo thêm giá trị từ phụ phẩm nông nghiệp.
Người nông dân tận dụng rơm để phát triển nghề trồng nấm rơm. Ảnh: Phong Linh
"Tất nhiên, để đạt được hiệu quả như mong muốn, người dân cần được hướng dẫn đầy đủ và áp dụng phù hợp với điều kiện của từng vùng. Đồng thời, cần đẩy mạnh cơ giới hóa để tránh phát sinh thêm công lao động và cần có liên kết ổn định về đầu ra. Nếu áp dụng không đúng quy trình hoặc thiếu sự đồng hành của các bên liên quan thì hiệu quả sẽ không như mong muốn, thậm chí có thể ảnh hưởng đến năng suất", TS Vũ Duy Hoàng chia sẻ thêm.
Đồng tình với TS Vũ Duy Hoàng, tại tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường - cho hay, qua thực tiễn tại một số địa phương, khi áp dụng đúng cách và đồng bộ các mô hình nông nghiệp giảm phát thải, năng suất có thể cao hơn và đem lại hiệu quả kinh tế tốt hơn.
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ cũng nhấn mạnh về tầm quan trọng của các cán bộ kỹ thuật trong việc hướng dẫn người nông dân thực hành trong giai đoạn đầu tiên để làm quen với kỹ thuật mới và thực hiện đúng quy trình. Qua đó, giúp người nông dân có thể yên tâm hơn về mặt chi phí, năng suất.
"Khi người nông dân yên tâm về năng suất và chất lượng, họ sẽ chính là những người tuyên truyền tốt nhất cho việc áp dụng những giải pháp canh tác lúa phát thải thấp", PGS.TS Nguyễn Đình Thọ nhận định.
Theo Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, không chỉ trong trồng trọt, kể cả chăn nuôi, nuôi trồng thủy hải sản, người nông dân đều có thể áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn thay vì chỉ tập trung vào một sản phẩm như cách truyền thống. Khi tập trung vào một sản phẩm, người nông dân sẽ liên tục gặp phải vấn đề "được mùa mất giá, được giá mất mùa", thay vào đó mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp sẽ giúp tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao mức sống cho người nông dân.
Mô hình canh tác lúa phát thải thấp được triển khai ở một số địa phương. Ảnh: TS Vũ Duy Hoàng cung cấp
Theo các chuyên gia, khi người nông dân nhìn thấy lợi ích rõ ràng về năng suất, chi phí và đầu ra sản phẩm, quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp xanh sẽ diễn ra nhanh hơn. Khi đó, mục tiêu giảm phát thải sẽ không còn là áp lực mà trở thành động lực để nâng cao giá trị nông sản và phát triển nông nghiệp bền vững.