Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy đà tăng giá là sự sụt giảm nguồn cung nhập khẩu. Trong quý I/2026, lượng khô đậu tương về Việt Nam ước đạt hơn 1 triệu tấn, giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Sang tháng 4, lượng hàng dự kiến tiếp tục ở mức thấp, trong khi tiến độ giao hàng từ các khu vực xuất khẩu lớn vẫn chậm, làm gia tăng lo ngại thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp sản xuất TĂCN và đơn vị thương mại có xu hướng mua hàng cầm chừng, ưu tiên các đơn hàng giao gần để hạn chế rủi ro. Tuy nhiên, chính tâm lý thận trọng này lại khiến thị trường dễ xảy ra tình trạng thiếu hụt cục bộ, từ đó đẩy giá giao ngay tăng nhanh hơn.
Trái ngược với khô đậu tương, thị trường ngô có diễn biến ổn định hơn. Nhờ lượng hàng nhập khẩu về đều trong thời gian trước đó, cùng với việc một phần nhu cầu được thay thế bằng lúa mì giá cạnh tranh, nguồn cung ngô trong nước hiện vẫn khá dồi dào. Do đó, giá ngô nội địa chỉ tăng nhẹ khoảng 300 đồng/kg và chưa tạo ra áp lực lớn lên chi phí sản xuất.
Tuy nhiên, xét tổng thể, thị trường nguyên liệu TĂCN vẫn đang chịu áp lực tăng giá nhất định. Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, đặc biệt là ngô và khô đậu tương, do đó những biến động từ thị trường quốc tế thường nhanh chóng lan sang thị trường nội địa.
Lượng khô đậu tương nhập khẩu của Việt Nam, 2024-4/2026 (nghìn tấn). Nguồn: AgroMonitor
Bên cạnh yếu tố nguồn cung, chi phí logistics và vận tải vẫn là biến số quan trọng ảnh hưởng đến giá nguyên liệu trong thời gian gần đây. Khi chi phí vận chuyển tăng, giá nhập khẩu bị đẩy lên, từ đó tác động trực tiếp đến giá bán trong nước.
Dự báo trong thời gian tới, thị trường nguyên liệu TĂCN sẽ tiếp tục biến động theo hướng phụ thuộc vào tiến độ nguồn cung toàn cầu và chi phí nhập khẩu. Nếu lượng hàng từ các khu vực xuất khẩu lớn được cải thiện, giá có thể ổn định trở lại. Ngược lại, nếu tình trạng giao hàng chậm kéo dài, nguồn cung trong nước sẽ tiếp tục bị thu hẹp, tạo áp lực tăng giá trong ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong chiến lược nhập khẩu, cân đối tồn kho và theo dõi sát diễn biến thị trường để hạn chế rủi ro. Đồng thời, việc linh hoạt sử dụng các nguyên liệu thay thế trong công thức sản xuất cũng có thể là giải pháp giúp giảm áp lực chi phí trong giai đoạn hiện nay.