Nguồn: https://laodong.vn
Chị Xa Thị Nga tại hội chợ giới thiệu sản phẩm làm từ xơ mướp của mình. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hành trình khởi nghiệp từ xơ mướp của người phụ nữ vùng cao không chỉ đơn thuần là một bài toán kinh tế, mà còn ẩn chứa khát vọng nhân văn sâu sắc: Giữ chân những người mẹ, người chị ở lại quê hương, giúp họ có thu nhập ổn định và cùng nhau tạo dựng những giá trị bền vững cho cộng đồng.
Khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa
Cuộc sống của những người phụ nữ vùng cao như chị Xa Thị Nga vốn quanh năm gắn bó với nương rẫy, quen thuộc với từng gốc sắn, bắp ngô. Dù làm lụng vất vả, dãi nắng dầm sương thu nhập của bà con vẫn vô cùng bấp bênh, nhiều người phải rời quê đi làm công nhân xa nhà. Chính thực trạng nhói lòng đó đã khiến chị Nga luôn đau đáu về việc tạo công ăn việc làm ngay tại địa phương.
Chị Nga bộc bạch về động lực của mình: "Nhiều chị em trong xóm làng phải rời quê đi làm công nhân xa nhà, không có điều kiện chăm sóc gia đình, con cái. Điều đó khiến tôi luôn trăn trở làm sao để tạo được công ăn việc làm ngay tại quê hương cho bà con, đặc biệt là phụ nữ".
Bước ngoặt đến vào một ngày bình dị trên nương rẫy, khi chị vô tình chú ý đến những trái mướp lỡ lứa vì không kịp hái đem bán lúc còn non. Nhìn những sợi xơ mướp bền bỉ ẩn sau lớp vỏ khô, một luồng suy nghĩ chợt lóe lên trong đầu người phụ nữ Mường.
"Tại sao không tận dụng xơ mướp để làm thành các sản phẩm phục vụ cuộc sống hằng ngày như cọ xoong, bông tắm, cọ rửa bát... thay thế cho những đồ dùng bằng nhựa?" - chị Nga nghĩ.
Bắt tay vào làm, chị Nga đối mặt với không ít khó khăn. Thời gian đầu khi chia sẻ ý tưởng, nhiều chị em trong bản vẫn còn e ngại bởi đây là hướng đi quá mới, chưa thấy rõ tương lai. Không nản chí, chị quyết tâm tự mình thử nghiệm trước để minh chứng. Chị cặm cụi tự tay xử lý từng chiếc xơ mướp, tỉ mỉ chế tác ra những sản phẩm đơn giản nhất rồi vừa làm vừa rút kinh nghiệm để dần hoàn thiện từ độ sạch, độ bền cho đến hình thức. Đến nay, chị vẫn miệt mài trau chuốt từng khâu kỹ thuật để sản phẩm khi ra thị trường đạt chất lượng tốt nhất.
Chị Xa Thị Nga trao tặng tranh xơ mướp cho Tổ chức AEA Lào và Trung ương Hội Phụ nữ Lào. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Kiến tạo sinh kế xanh và tầm nhìn vươn xa
Khởi nghiệp xanh không phải là một con đường trải hoa hồng mà đòi hỏi sự kiên nhẫn. Vì chưa chính thức đưa sản phẩm ra thị trường rộng lớn nên hiện tại chị Nga đang tập trung tối đa vào việc nâng cao chất lượng và nghiên cứu kỹ nhu cầu khách hàng.
Chị Nga chia sẻ: "Tôi nghĩ rằng, nếu muốn phát triển bền vững thì sản phẩm không chỉ thân thiện với môi trường mà còn phải thực sự tiện dụng, bền và có tính thẩm mỹ".
Dù dự án vẫn đang trong giai đoạn đầu ươm mầm, thu nhập chưa có sự bứt phá mạnh mẽ nhưng những tín hiệu vui đã bắt đầu chớm nở. Bước đầu, xưởng xơ mướp của chị Nga đã tạo thêm việc làm thời vụ lúc nông nhàn cho khoảng 10 chị em trong xóm. Dần dần, mô hình mang lại cho chị Nga thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Điều quan trọng hơn cả là mọi người bắt đầu nhận thấy rằng, từ những thứ tưởng như bỏ đi ở quê mình cũng có thể tạo ra giá trị kinh tế thiết thực.
Nói về khát vọng vươn xa, chị Nga dự định trong thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm và tìm kiếm đầu ra ổn định hơn. Khi thị trường được mở rộng chị sẽ tăng quy mô sản xuất để có thể tạo thêm nhiều việc làm ổn định cho phụ nữ trong vùng, giúp họ không còn phải sống cảnh ly hương. Nhìn lại chặng đường nhọc nhằn nhưng đầy tự hào vừa qua, điều khiến chị ấm lòng nhất là sự đồng hành, tin tưởng của các chị em cùng bản. Với chị, đây không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là hành trình cùng nhau giữ gìn tài nguyên bản địa để tạo ra giá trị xanh cho tương lai.
Khép lại câu chuyện về người phụ nữ Mường đầy nghị lực, chị Nga gửi gắm thông điệp đầy tâm huyết: "Điều quan trọng nhất là sự kiên trì và niềm tin vào con đường mình chọn. Có thể đi chậm, nhưng nếu làm thật và làm đến nơi đến chốn thì sẽ có kết quả".
Hành trình của chị Nga đang thắp lên ngọn lửa hy vọng, dệt nên một sinh kế ấm no cho những người phụ nữ nơi rẻo cao từ chính những chất liệu thuần khiết của quê hương.
Đa dạng các sản phẩm làm từ xơ mướp như túi xách, tranh, dép... Ảnh: Nhân vật cung cấp