Nguồn: bloomberg.com
CF Industries Holdings Inc. và Nutrien Ltd. của Hoa Kỳ đều ghi nhận doanh số quý gần nhất tăng gần 20%, nhờ giá phân đạm tăng mạnh. Đây là loại phân bón được sử dụng rộng rãi trên các cánh đồng ngô và đậu tương tại Hoa Kỳ nhằm hỗ trợ năng suất cây trồng.
Một chiếc máy kéo đang bón phân nitơ lên các hàng rau diếp romaine tại một trang trại gần Gonzales, California. Ảnh: bloomberg.com
Dù diễn biến này mang lại lợi ích cho các nhà sản xuất, kết quả kinh doanh của họ có thể làm gia tăng lo ngại từ nông dân và giới chính trị về lạm phát trong thị trường nông nghiệp, trong bối cảnh người trồng trọt vốn đã chịu sức ép từ giá nông sản thấp và chi phí đầu vào leo thang. Biến động hiện nay diễn ra sau các cú sốc nguồn cung từng xảy ra trong đại dịch COVID-19 và xung đột tại Ukraine.
Ông Chris Bohn, Tổng giám đốc CF Industries, cho biết xung đột với Iran là cú sốc cung - cầu lớn thứ ba đối với thị trường phân đạm toàn cầu trong 6 năm qua, đồng thời phơi bày sự mong manh của chuỗi cung ứng phân đạm thế giới. Theo ông, trong bối cảnh gián đoạn địa chính trị xảy ra thường xuyên, mạng lưới sản xuất ổn định và các tài sản khó thay thế của công ty ngày càng có giá trị.
Giá phân đạm vốn đã ở mức cao trước khi chiến sự bắt đầu do nguồn cung eo hẹp, sau đó tăng mạnh hơn khi eo biển Hormuz, tuyến vận tải quan trọng, bị đóng cửa. Theo dữ liệu của Bloomberg Green Markets tính đến ngày 01/5, giá urê hạt tại New Orleans đã tăng khoảng 36% kể từ khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2, trong khi giá tại Ai Cập tăng hơn 70%.
Giá urê tại Hoa Kỳ tăng cao do xung đột Trung Đông kéo dài. Ảnh: bloomberg.com
Phân đạm là đầu vào khó có thể bỏ qua trong sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, những nông dân đã trì hoãn sử dụng loại phân này nhiều khả năng vẫn sẽ mua khi nguồn cung được nối lại, theo nhận định của chuyên gia phân tích Alexis Maxwell thuộc Bloomberg Intelligence. Trong khi đó, giá khí tự nhiên, nguyên liệu cần thiết để sản xuất phân đạm, tại Hoa Kỳ không tăng mạnh như ở các thị trường khác, giúp các nhà sản xuất tại đây có cơ hội cải thiện biên lợi nhuận từ amoniac.
Giá phân bón tăng cao cũng khiến ngành này bị giám sát chặt chẽ hơn, nhất là khi thị trường tại Hoa Kỳ chỉ do một số ít doanh nghiệp kiểm soát. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, trong khuôn khổ nhiều cuộc điều tra liên quan đến các ngành nông nghiệp, đang xem xét liệu các nhà sản xuất phân bón thương mại có thông đồng để đẩy giá lên hay không. Tuy nhiên, các doanh nghiệp chưa bị cơ quan chống độc quyền cáo buộc sai phạm, và việc điều tra không nhất thiết dẫn đến truy tố hoặc kiện tụng.
CF Industries, có trụ sở tại bang Illinois, báo cáo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Nutrien, có trụ sở tại Canada, ghi nhận lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu tăng hơn 4 lần, dù vẫn thấp hơn dự báo của giới phân tích. CF chủ yếu sản xuất phân đạm, trong khi Nutrien còn sản xuất thêm phân lân và kali. Giá phân lân cũng tăng do eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển quan trọng của mặt hàng này, nhưng chi phí nguyên liệu đầu vào để sản xuất phân lân cũng tăng theo.
Dù kết quả kinh doanh khả quan, cổ phiếu Nutrien có lúc giảm tới 7,3%, xuống mức thấp nhất trong ba tháng, do công ty vẫn giữ nguyên triển vọng trước đó. Cổ phiếu CF cũng có lúc giảm 5,4% trong phiên.
Các chuyên gia phân tích Ben Isaacson và Lucy Zhou của Scotiabank nhận định rất khó để lạc quan về triển vọng nông nghiệp và phân bón trong bối cảnh chi phí cao hơn và tâm lý nông dân suy yếu đang gây sức ép lên nhu cầu. Khoảng hai phần ba số người tham gia khảo sát hằng tháng của Đại học Purdue cho biết họ dự kiến thu nhập ròng từ trang trại sẽ giảm trong năm 2026 do tác động của xung đột Iran.
Ông Mark Thompson, Giám đốc tài chính Nutrien, cho biết mùa gieo trồng vẫn chưa kết thúc và còn nhiều yếu tố có thể thay đổi. Vì vậy, ở thời điểm hiện nay, công ty chưa đưa ra dự báo cụ thể về diễn biến phần còn lại của mùa vụ.