Nguồn: graphic.com.gh

Chỉ thị do Bộ trưởng Elizabeth Ofosu-Adjare ký ngày 27/4, sau quyết định của Nội các và các cuộc thảo luận tại Văn phòng Tổng thống trong khuôn khổ Chương trình Đẩy nhanh Phát triển Xuất khẩu.

Bà Elizabeth Ofosu-Adjare (ở giữa), Bộ trưởng Bộ Thương mại, Nông nghiệp và Công nghiệp, cùng các bên liên quan trong ngành cao su sau cuộc họp tham vấn. Ảnh: graphic.com.gh

Theo Bộ này, lệnh cấm tạm thời nhằm bảo đảm các nhà sản xuất trong nước có đủ nguồn cao su thiên nhiên thô để phục vụ hoạt động chế biến và sản xuất.

Văn bản gửi các bên liên quan trong ngành nêu rõ, căn cứ quyết định của Nội các ngày 11/11/2025 và kết quả cuộc họp tại Văn phòng Tổng thống về Chương trình Đẩy nhanh Phát triển Xuất khẩu, Ghana cấm xuất khẩu cao su thiên nhiên thô ra khỏi lãnh thổ nước này trong thời hạn 10 năm.

Bộ Thương mại cho biết, lệnh cấm phù hợp với các chương trình trọng điểm của Chính phủ Ghana, trong đó có Chương trình Đẩy nhanh Phát triển Xuất khẩu, chương trình “Cung ứng cho công nghiệp” và chương trình “Nền kinh tế 24 giờ”, hướng tới tăng cường chế biến trong nước, phát triển công nghiệp, mở rộng xuất khẩu và tạo thêm việc làm.

Theo thông báo, các cơ quan như Cục Hải quan thuộc Cơ quan Thuế Ghana, Cảnh sát Ghana, Cơ quan Phát triển Cây công nghiệp và các đơn vị có thẩm quyền khác được yêu cầu thực thi nghiêm lệnh cấm tại tất cả cửa khẩu, cảng biển và điểm xuất khẩu.

Thông báo cũng cảnh báo mọi cá nhân, tổ chức vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật Ghana. Lệnh cấm sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi được Bộ trưởng phụ trách lĩnh vực này bãi bỏ hoặc sửa đổi, căn cứ chỉ đạo của Nội các hoặc khi các mục tiêu chính sách đã đạt được.

Trong quá trình chuẩn bị thực thi lệnh cấm, Bộ trưởng Ofosu-Adjare đã tổ chức cuộc họp với các bên liên quan trong ngành cao su nhằm trao đổi về những khó khăn lớn của ngành, trong đó có vấn đề giá cao su thô. Cuộc họp có sự tham dự của nông dân trồng cao su, đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp chế biến, cơ quan hải quan, cơ quan thuế, Cơ quan Phát triển Cây công nghiệp và các bên trong chuỗi giá trị cao su.

Bộ trưởng Ofosu-Adjare khẳng định cam kết của Chính phủ Ghana trong việc xây dựng một nền kinh tế công nghiệp hóa, trong đó nguyên liệu thô được thu mua, chế biến và sản xuất ngay trong nước. Bà kêu gọi các bên tuân thủ lệnh cấm xuất khẩu cao su thô, đồng thời cho biết Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuỗi giá trị cao su, bảo đảm lợi ích cho các bên tham gia.

Về phía Cơ quan Thuế Ghana, Tổng cục trưởng Anthony Kwasi Sarpong kêu gọi các bên cùng phối hợp để bảo vệ hoạt động sản xuất, kinh doanh và củng cố ngành cao su trong nước.

Trước đó, tình trạng xuất khẩu cao su thô tràn lan đã khiến một chương trình tín dụng quay vòng trị giá hàng trăm triệu cedi Ghana phục vụ phát triển vùng nguyên liệu cao su bị đình trệ, với phần lớn khoản vay chưa được thu hồi.

Trong tổng số 673,9 triệu cedi Ghana, tương đương khoảng 59,4 triệu USD, được giải ngân qua hai giai đoạn của Dự án Phát triển cao su tiểu điền, đến năm 2017 mới chỉ thu hồi được khoảng 12%, tương đương 78,9 triệu cedi Ghana, khoảng 7 triệu USD. Khoảng 595 triệu cedi Ghana, tương đương khoảng 52,5 triệu USD, chiếm gần 88% tổng vốn vay, vẫn chưa được hoàn trả.

Các tổ chức liên quan, gồm Ngân hàng Phát triển Nông nghiệp, Ngân hàng Đầu tư Quốc gia, Công ty Rubber Plantation Ghana Limited, Ghana Rubber Estate Limited, Hiệp hội Người trồng và Đại lý cao su cùng Hiệp hội Người trồng cao su vùng Đông Ghana, đã kiến nghị Bộ Tài chính, Bộ Lương thực và Nông nghiệp, Bộ Thương mại, Kinh doanh nông nghiệp và Công nghiệp sớm có biện pháp can thiệp.

Từ đầu năm nay, Ghana đã áp dụng một số hạn chế đối với xuất khẩu cao su thô. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành tiếp tục đề xuất cấm hoàn toàn hoạt động này do lo ngại tình trạng khai giá thấp khi xuất khẩu, gây thất thu và ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp chế biến trong nước.