Nguồn: news.vrg.vn

Cần tái cấu trúc toàn diện ngành cao su

Tiến sĩ Victor Iyama, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Liên đoàn các Hiệp hội Hàng hóa Nông nghiệp Nigeria (FACAN), cho rằng Nigeria hoàn toàn có thể gia tăng đóng góp vào nguồn cung cao su toàn cầu nếu hiện đại hóa hệ thống sản xuất và nâng cấp chuỗi giá trị. Theo ông, ngành cao su cần chuyển từ mô hình chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô sang xây dựng một nền kinh tế cao su có giá trị gia tăng và tính cạnh tranh cao hơn.

Hiện nay, sản xuất cao su của Nigeria chủ yếu tập trung tại các bang Edo, Delta và Ondo, mang lại khoảng 80,7 triệu USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm. Tuy nhiên, dù có khoảng 18 triệu ha đất phù hợp cho trồng cao su, diện tích đang được khai thác chỉ khoảng 200.000 ha, tương đương 1,1%.

Theo Giáo sư Nnanyelugo Ike-Muonso, Tổng Giám đốc Hội đồng Nghiên cứu và Phát triển Nguyên liệu thô Nigeria (RMRDC), hơn 80% diện tích cao su hiện nay là những vườn cây già cỗi chưa được tái canh. Bên cạnh đó, hơn 90% sản lượng cao su của nước này vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô, khiến giá trị gia tăng rất thấp.

Khai thác cao su ở Nigeria

Thúc đẩy tái canh, nông lâm kết hợp và chế biến trong nước

Các chuyên gia cho rằng việc trồng mới và tái canh vườn cây là yêu cầu cấp bách để phục hồi ngành cao su. Tuy nhiên, chu kỳ sinh trưởng dài – từ 5 đến 7 năm trước khi khai thác – khiến nhiều nông dân và lao động trẻ ngần ngại tham gia.

Để giải quyết vấn đề này, các bên liên quan đề xuất áp dụng hệ thống nông lâm kết hợp cao su (RAS), trong đó nông dân trồng xen cây lương thực như sắn, ngô, chuối hoặc khoai trong giai đoạn cây cao su còn non nhằm tạo thu nhập trước mắt và đảm bảo an ninh lương thực.

Theo Tiến sĩ Ebenezar Asaah thuộc Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (WWF), mô hình này không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và thu hút thêm lao động trẻ tham gia ngành.

Song song đó, Viện Nghiên cứu Cao su Nigeria (RRIN) cho biết đã phát triển các giống cao su cải tiến có thể rút ngắn thời gian sinh trưởng xuống khoảng 5 năm. Các chuyên gia cũng đề xuất xây dựng các trung tâm chế biến gần vùng trồng nhằm giảm chi phí logistics, thúc đẩy chế biến tại chỗ và nâng cao giá trị chuỗi cung ứng.

Theo Bộ Nông nghiệp và An ninh Lương thực Nigeria, cao su là nguyên liệu chiến lược với hơn 400 ứng dụng công nghiệp và nhu cầu toàn cầu đang tăng, đặc biệt từ ngành xe điện, thiết bị y tế và bao bì thực phẩm.

Hiện sản lượng cao su của Nigeria dao động khoảng 140.000–160.000 tấn mỗi năm, xếp thứ 13 thế giới và chiếm chưa đến 1% nguồn cung toàn cầu. Tuy nhiên, với nguồn tài nguyên đất đai dồi dào và các cải cách đang được thúc đẩy, các chuyên gia cho rằng quốc gia này hoàn toàn có thể mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng cao su toàn cầu trong thời gian tới.