Nguồn: theweekendleader.com

Hoạt động trồng cao su đang dần trở thành nguồn sinh kế quan trọng đối với cộng đồng người Bhumija tại bang Odisha (Ấn Độ), góp phần cải thiện thu nhập và thay đổi đáng kể đời sống kinh tế của nhiều làng bản vùng dân tộc thiểu số.

Ông Satyanarayan Singh, một người Bhumija ở làng Jadunathpur, huyện Mayurbhanj, từng rơi vào khủng hoảng khi mất công việc trợ giảng vào năm 2018. Trong suốt 14 năm làm “Sikshya Sahayak”, ông nhận mức lương từ khoảng 18 USD/tháng vào năm 2004 và tăng lên khoảng 89 USD/tháng trước khi bị cho nghỉ việc. Hiện nay, ông đã chuyển sang làm việc trong lĩnh vực trồng cao su và tham gia một doanh nghiệp sản xuất do người dân tộc thiểu số quản lý, với doanh thu tăng từ khoảng 60.000 USD trong năm tài chính 2019-2020 lên khoảng 662.000 USD vào năm 2024-2025. Câu chuyện của ông phản ánh sự thay đổi kinh tế đáng kể tại các làng bản trong khu vực nhờ phát triển cây cao su.

Sau khi mất việc tại Trường Tiểu học Badibhila New, ông Satyanarayan gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm mới. Sau đó, ông tham gia trồng cao su cùng người dân địa phương trong khuôn khổ Hiệp hội Người trồng cao su Jadunathpur. Quyết định này đã mang lại bước ngoặt lớn cho cuộc sống của gia đình ông.

Hiện ông làm kế toán cho Hiệp hội Người trồng cao su Jadunathpur với khoản phụ cấp khoảng 48 USD/tháng. Ngoài ra, từ vườn cao su của gia đình, ông còn nhận được khoản thu nhập hằng năm khoảng 480-600 USD. Vợ ông cũng làm việc tại vườn cao su từ sáu đến bảy tháng mỗi năm với mức công khoảng 3,6 USD/ngày. Nhờ đó, tổng thu nhập của gia đình ba người hiện đủ để duy trì cuộc sống ổn định.

Hành trình phát triển cây cao su tại Jadunathpur bắt đầu từ năm 1995 với sự hỗ trợ của Hội đồng Cao su thuộc Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ. Dù cây cao su thường gắn với bang Kerala, việc trồng cao su tại huyện Mayurbhanj khi đó được xem là một thử nghiệm mới. Hiệp hội Người trồng cao su địa phương được đăng ký chính thức vào giai đoạn 2004-2005, khi gần 19.654 cây cao su đã được trồng trên diện tích khoảng 100 mẫu Anh. Hiện nay, khoảng 15.344 cây đang cho khai thác mủ và số thành viên của hiệp hội đã tăng từ 54 lên 83 người.

Sáng kiến này sau đó được mở rộng thông qua Công ty Sản xuất Cao su Mayurbhanj (MRFPCL), thành lập năm 2016. Doanh nghiệp hiện kết nối 20 hiệp hội trồng cao su, với diện tích khoảng 3.000 mẫu Anh và hơn 250.000 cây cao su trải rộng trên 30 làng. Mạng lưới này có sự tham gia của khoảng 2.123 nông dân là người dân tộc thiểu số.

Theo ông Suresh Nayak, Giám đốc điều hành MRFPCL, doanh thu của công ty đã tăng từ hơn 60.000 USD trong năm tài chính 2019-2020 lên khoảng 662.000 USD trong năm 2024-2025 và dự kiến vượt 843.000 USD vào cuối năm tài chính hiện tại.

Công ty thu mua các sản phẩm cao su từ các hiệp hội cấp làng như tấm cao su, cao su đông tụ tại vườn, tấm cao su xốp và dây cao su, sau đó bán ra thị trường dưới thương hiệu “Mayur Rubber” cho khách hàng tại Kerala, Odisha và Tây Bengal, với mức lợi nhuận khoảng 0,012 USD/kg.

Tác động kinh tế của mô hình này thể hiện rõ rệt. Theo ông Nayak, thu nhập bình quân của mỗi hộ tham gia hiện đạt tối thiểu khoảng 480–540 USD/mẫu Anh và có thể lên tới 1.200-6.000 USD/mẫu Anh.

Sau gần ba thập kỷ phát triển, mô hình trồng cao su tại Mayurbhanj đã chuyển từ một thử nghiệm nhỏ thành một hệ thống sản xuất có tổ chức do cộng đồng người dân tộc thiểu số quản lý. Đối với ông Satyanarayan và hàng nghìn nông dân khác, cây cao su không chỉ là một loại cây trồng mà còn trở thành nghề nghiệp mới, mang lại nguồn thu nhập ổn định và cải thiện vị thế kinh tế của người dân địa phương.