Nguồn: toanphatgroup.com

Số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu 595.700 tấn thịt và sản phẩm từ thịt với giá trị hơn 1,7 tỷ USD, tăng 11,4% về lượng và tăng 32,4% về giá trị trong cùng kỳ hạn. Nhóm thịt và phụ phẩm gia cầm chiếm tới 36,5% tổng lượng nhập khẩu, tương đương gần 217.400 tấn, kim ngạch đạt 221,1 triệu USD và sử dụng 13% tổng giá trị nhập khẩu toàn ngành thịt. Trong đó, thịt gà sử dụng trên 90% lượng gia cầm nhập về, chủ yếu là hàng đông lạnh pha cắt, riêng cơ đùi gà tận dụng khoảng 71,5%.

Lý do gà nhập khẩu rẻ hơn rau xanh

Đáng chú ý, giá nhập khẩu bình quân mỗi kg thịt và phụ phẩm gia cầm chỉ khoảng 1,02 USD, tương đương 26.500 đồng. Mức giá này giảm gần 29% so với cùng kỳ năm trước, dù lượng nhập khẩu tăng hơn 40%.

Mặt bằng giá siêu nhanh tạo ưu thế vượt trội khi phân phối ra thị trường. Khảo sát tại Hà Nội ghi nhận đùi gà đông lạnh nhập khẩu bán lẻ chỉ 45.000 - 55.000 đồng/kg, ngang bằng hoặc thấp hơn nhiều loại rau vốn dao động từ 45.000 - 80.000 đồng/kg. Lòng và lạnh nhập khẩu có giá chỉ 30.000 - 35.000 đồng/kg.

Ngược lại, thịt gà công nghiệp trong nước như cánh, đùi, ức chế có giá 70.000 - 100.000 đồng/kg, cao hơn đùi gà nhập khẩu từ 15.000 - 55.000 đồng/kg, tương đương chênh lệch 21 - 55%.

Ưu đãi giá rẻ, thịt gà ngoại nhanh chóng sử dụng các kênh tiêu thụ nhạy cảm về chi phí. Tại Hà Nội, cơ đùi, cánh, chân gà lạnh ngoại nhập được tiêu thụ phổ biến tại các bếp ăn tập thể, cơ sở thực phẩm công nghiệp và quán ăn, trong khi dòng gà dai nguyên con phục vụ phân khúc quay, nướng.

Chị Phương, tiểu thương kinh doanh thịt gà tại chợ Tây Mỗ (Hà Nội), cho biết gà đông lạnh ngoại ô rẻ hơn 40 - 50% so với gà nội nên gần như chỉ bán cho các cơ sở chế biến thương mại thay vì khách mua lẻ. Than chí tại thủ phủ chăn nuôi Đồng Nai, nhiều bếp ăn công nghiệp cũng chuyển sang dùng thịt gà nhập khẩu nhắm hạ chi phí nguyên liệu.

Lý giải nguyên nhân gà ngoại có giá rẻ khó tin, ông Nguyễn Quý Khiêm, Phó chủ tịch nhẹ Tổng Thư ký Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VPA), cho biết hàng về Việt Nam chủ yếu là cơ, cổ, cánh và phụ phẩm ăn được.

Tại nhiều nước xuất khẩu ở châu Âu hoặc châu Mỹ, thói quen tiêu dùng ưu tiên ức gà, tạo ra doanh nghiệp giữ lại phần thịt này để bán trong nước với giá gấp khoảng gấp đôi các phần còn lại. Nhờ đó, họ gần như đã thu hồi đủ chi phí sản xuất, hướng dẫn các công việc như đùi, cổ, cánh được sản xuất các loại nước như Việt Nam với giá cực thấp. Đối với nhóm phụ sản phẩm như lòng hay giảm, đây là những sản phẩm gần như không được ưa chuộng tại thị trường bản địa, do đó doanh nghiệp bán sang các thị trường có nhu cầu vừa cung cấp lại nguồn thu vừa giúp họ tiết kiệm chi phí xử lý chất thải.

Mặt khác, các nước như Mỹ và Brazil sở hữu nguồn thức ăn chăn nuôi tại phòng rẻ, chăn nuôi quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao, kéo giá thành sản phẩm sản xuất gà chỉ trong khoảng 16.000 - 20.000 đồng/kg, thấp hơn Việt Nam.

Người nuôi trong nước bổ sung năng lượng

Cơn sốt hàng nhập khẩu dòng chảy về đúng thời điểm tổng đàn gia cầm trong nước tăng mạnh từ cuối năm 2025 sang đầu năm 2026, dẫn đến trạng thái dư cung trên diện rộng. Phân khúc khúc cam động nặng nề nhất là gà công nghiệp lông trắng ngắn ngày.

TS Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, đã xác định thị trường gia cầm nửa cuối năm 2026 đang đối mặt áp lực dư cung tối ưu. Nguồn cung cấp nước dồi dào kết hợp với các loại đùi, cánh gà đông lạnh nhập khẩu có giá bán thường xuyên hơn gà tươi nội địa từ 30% đến 40% đã tạo ra sức ép cạnh tranh mang tính sống còn đối với các trang trại nuôi gà công nghiệp.

Đồng quan điểm, đại diện Hiệp hội chăn nuôi Đông Nam bộ cho người nuôi gà công nghiệp tại Đồng Nai hiện đang gánh chịu khoản lỗi ít nhất khoảng 30.000 đồng/con xuất chuồng. Không chỉ chịu sức ép từ giá bán thấp, người chăn nuôi còn bị bào mòn biên lợi nhuận bởi chi phí đầu vào tăng vọt.

Tính từ đầu năm đến nay, giá thức ăn chăn nuôi đã trải qua ít nhất 4 lần điều chỉnh tăng với cường độ kế hoạch khoảng 1.500 đồng một kg, cùng với đó là đà tăng giá của mạng điện, dầu dầu và chi phí nhân công. Tình hình này tạo ra nhiều chủ trại không hoang dã đã nhận thấy nguy cơ xảy ra lỗi quá lớn.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 8, thị trường đã ghi nhận sự phân hóa rất lớn giữa các miền. Với phân khúc gà công nghiệp lông trắng, giá bán tại miền Bắc tăng 2.000 đồng lên 37.000 đồng/kg, nhưng tại miền Trung lại giảm 7.000 đồng xuống 25.000 đồng/kg, và tại miền Nam giảm 8.000 đồng xuống mức 25.000 đồng/kg.

Trước đó, Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cũng ghi nhận giá gà tây phía Nam có thời điểm chạm đáy 22.000 - 24.000 đồng/kg, thấp hơn giá thành sản phẩm gây ra người nuôi thua lỗ chướng ngại.

Đối với gà thịt lông màu, giá tại miền Bắc tăng mạnh 17.000 đồng lên 64.000 đồng/kg. Ngược lại, giá tại miền Trung giảm 3.000 đồng xuống 44.000 đồng/kg và khu vực Nam giảm 2.300 đồng xuống 46.000 đồng/kg.

Trước áp lực bủa vây người chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nguyên trường kỳ vọng thị trường sẽ phục hồi trong quý IV năm 2026 khi nhu cầu tiêu thụ thịt gia cầm gia tăng phục vụ mùa tiệc tùng, cưới hỏi cuối năm và chuẩn bị nguồn hàng cho lần Tết đán.