Nguồn: Tổng hợp từ 163.com & orgsetea.com

1. Xuất khẩu chè Trung Quốc tăng mạnh về lượng, giá bình quân giảm nhẹ trong năm 2025

Theo số liệu Hải quan Trung Quốc, năm 2025 nước này xuất khẩu khoảng 418,8 nghìn tấn chè, tăng gần 12% so với năm 2024. Kim ngạch xuất khẩu đạt 1,546 tỷ USD, tăng 8,91%, cho thấy tăng trưởng chủ yếu đến từ sản lượng trong bối cảnh giá xuất khẩu bình quân giảm 2,7%, xuống còn 3,69 USD/kg. 

Về cơ cấu mặt hàng, chè xanh tiếp tục giữ vai trò chủ đạo khi chiếm hơn 88% tổng lượng xuất khẩu, đạt 369 nghìn tấn và tăng gần 14% so với năm trước. Xuất khẩu chè đen đạt 25,9 nghìn tấn, chiếm 6,18%, tăng 4,48%. Chè ô long đạt 13,9 nghìn tấn, chiếm 3,32%, giảm 10,14%. Chè hoa nhài đạt 7.510 tấn, chiếm 1,79%, tăng nhẹ 0,31%. Chè Phổ Nhĩ chín đạt 1.401 tấn, chiếm 0,33%, giảm 3,02%. Chè trắng đạt 477 tấn, chiếm 0,11%, tăng 4,63%. Chè đen truyền thống (hắc trà) đạt 472 tấn, chiếm 0,11%, giảm 7,88%. Các loại chè hoa khác đạt 147 tấn, chiếm 0,04%, tăng 6,78%.

2. Nhập khẩu chè tiếp tục tăng, chè đen chiếm ưu thế tuyệt đối

Năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 60,7 nghìn tấn chè, tăng 12,54% so với năm trước, với kim ngạch đạt 184 triệu USD, tăng hơn 17%. Giá nhập khẩu bình quân tăng lên mức 3,04 USD/kg, cao hơn 4,07% so với năm 2024.

<img alt="Giật mình" với="" những="" tác="" dụng="" của="" trà="" đen="" -="" vietblend"="" data-cke-saved-src="https://vietblend.vn/wp-content/uploads/2018/12/tra-den.jpg" src="https://vietblend.vn/wp-content/uploads/2018/12/tra-den.jpg" style="width: 700px; height: 624px;">

Về cơ cấu nhập khẩu, chè đen tiếp tục là mặt hàng chủ lực khi đạt 49,1 nghìn tấn, chiếm hơn 80% tổng lượng chè nhập khẩu và tăng trên 17% so với năm trước, phản ánh nhu cầu ổn định của thị trường nội địa đối với dòng sản phẩm này. Nhập khẩu chè xanh đạt 9.632 tấn, chiếm 15,86% tổng lượng nhập khẩu nhưng giảm 8,71%. Chè ô long đạt 1.548 tấn, chiếm 2,55%, tăng 21,08%, trong khi các loại chè hoa khác đạt 404 tấn, chiếm 0,67% và tăng mạnh 102,64%. Ngược lại, nhập khẩu chè hoa nhài chỉ đạt 21 tấn, chiếm 0,03% và giảm 19,01%; chè trắng đạt 2 tấn, chiếm 0,004% và giảm 61,23%; chè Phổ Nhĩ chín đạt 1,4 tấn, chiếm 0,002% và giảm 64,70%; chè đen truyền thống chỉ đạt 0,8 tấn, chiếm 0,001% và giảm mạnh 90,10%, cho thấy các dòng chè cao cấp và đặc thù tiếp tục duy trì quy mô rất nhỏ và xu hướng suy giảm.

3. Nhận định tình hình ngành chè Trung Quốc năm 2026

Trên nền tảng bức tranh thương mại năm 2025 với xuất khẩu tăng mạnh về lượng nhưng giá bình quân giảm nhẹ, đồng thời nhập khẩu mở rộng và tập trung cao vào chè đen, ngành chè Trung Quốc được dự báo sẽ bước sang năm 2026 với những chuyển dịch mang tính cấu trúc rõ nét hơn. Các phân tích xu hướng cho thấy 2026 sẽ là năm bản lề, đánh dấu quá trình điều chỉnh sâu về cơ cấu sản phẩm và tái định hình cục diện cạnh tranh theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, thay vì tiếp tục mở rộng dựa trên sản lượng thuần túy.

Về cơ cấu mặt hàng, xu hướng song hành giữa định hướng sức khỏe và phân khúc cao cấp ngày càng rõ rệt. Thị phần chè xanh dù vẫn giữ vai trò chủ lực, được dự báo tiếp tục thu hẹp xuống khoảng 37,8%, trong khi chè đen có khả năng vượt mốc 26%, phù hợp với diễn biến nhập khẩu năm 2025 khi chè đen chiếm ưu thế tuyệt đối. Đáng chú ý, phân khúc chè đen cao cấp nổi lên như động lực tăng trưởng doanh thu mới, phản ánh sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng nội địa theo hướng chú trọng công năng và trải nghiệm. Song song với đó, nhóm chè chức năng bước vào giai đoạn mở rộng quy mô nhanh, với công suất toàn ngành dự kiến vượt 320 nghìn tấn; các dòng sản phẩm có công dụng chuyên biệt như hỗ trợ giấc ngủ hay kiểm soát đường huyết được dự báo duy trì mức tăng trưởng trên 25%.

Ở phân khúc chè hữu cơ, ngành đang chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng chuẩn hóa và giá trị cao, với diện tích vùng chè được chứng nhận có thể tiến gần mốc 2 triệu mẫu. Các sản phẩm chè hữu cơ đạt chứng nhận theo tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu được ghi nhận có mức giá bán cao gấp khoảng 3,8 lần so với chè thông thường, cho thấy dư địa lớn để nâng giá trị xuất khẩu trong bối cảnh áp lực cạnh tranh về giá ngày càng gia tăng.

Về kênh phân phối, những chuyển dịch trong năm 2025 tiếp tục được củng cố trong năm 2026 theo mô hình “trực tuyến tinh gọn - ngoại tuyến theo ngữ cảnh - số hóa kênh B2B”. Thương mại điện tử qua livestream đang rời xa mô hình cạnh tranh bằng giá để chuyển sang truyền tải giá trị, với các nội dung gắn chuyên gia thưởng trà và truy xuất nguồn gốc vùng nguyên liệu giúp nâng cao hiệu quả bán hàng. Trong khi đó, tỷ trọng cửa hàng chuyên doanh truyền thống tiếp tục thu hẹp, nhường chỗ cho các mô hình kết hợp du lịch trà và không gian trải nghiệm, góp phần nâng giá trị gia tăng của chè tại vùng sản xuất lên khoảng 30%. Ở kênh B2B, quy mô thương mại điện tử đã vượt 1.680 tỷ nhân dân tệ; việc ứng dụng công nghệ blockchain trong truy xuất nguồn gốc được kỳ vọng sẽ thúc đẩy số hóa toàn chuỗi, đồng thời giúp các doanh nghiệp chè quy mô nhỏ và vừa giảm chi phí thu mua từ 15-20%.