Tại một xưởng chế biến nằm giữa vùng núi thuộc tỉnh Chiết Giang (miền Đông Trung Quốc), không khí lan tỏa hương thơm đậm đà của chè tươi vừa chế biến. Nghệ nhân làm chè Lan Xiangping đang giám sát mẻ chè xuân đầu tiên của vụ mùa năm nay.

Vườn chè ở làng Beihu, thị trấn Moganshan, thành phố Huzhou, tỉnh Chiết Giang, miền đông Trung Quốc. Ảnh: Xinhua

Là bậc thầy chế biến chè Huiming, ông Lan đã dành nhiều đêm thức trắng trong mùa thu hoạch. Nếu trước đây sản xuất chè chủ yếu dựa vào lao động thủ công, thì nay các dây chuyền sản xuất số hóa đã được đưa vào vận hành song song với phương thức truyền thống, giúp nâng cao hiệu quả và cải thiện thu nhập cho nông dân.

“Ngành chè không thể tiếp tục đi theo lối cũ,” ông Lan đồng thời là người đứng đầu một doanh nghiệp chè địa phương, cho biết. Theo ông, sau khi dây chuyền mới đi vào hoạt động, các lô chè thử nghiệm đạt chất lượng ổn định, qua đó thu hút thêm nhiều đơn hàng.

Chiết Giang là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Alibaba và Unitree Robotics, đồng thời cũng là tỉnh có địa hình chủ yếu là đồi núi. Người dân địa phương thường ví von “bảy phần núi, một phần nước, hai phần đất canh tác”, phản ánh điều kiện sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Trong nhiều năm, nông dân ở các vùng núi chủ yếu bán chè nguyên liệu, khiến thu nhập bị hạn chế. Những năm gần đây, mô hình phát triển tích hợp kết hợp sản xuất chè với du lịch, trải nghiệm văn hóa và dịch vụ đã hình thành, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông thôn.

Sự chuyển đổi này thể hiện rõ tại làng Nengren, thành phố ven biển Yueqing. Năm 2006, ông Lin Yichun cùng hơn 300 hộ dân thành lập hợp tác xã chè. Thông qua việc áp dụng tiêu chuẩn chung và xây dựng thương hiệu, hợp tác xã đã tập hợp các hộ sản xuất nhỏ lẻ vào một hệ thống sản xuất có tổ chức.

Hiện hợp tác xã đạt giá trị sản xuất hàng năm khoảng 48 triệu nhân dân tệ, trong khi thu nhập bình quân mỗi hộ tăng thêm hơn 20.000 nhân dân tệ (khoảng 2.913 USD). Đồng thời, đơn vị này cũng xây dựng các nền tảng đào tạo, bao gồm chương trình “trường học chè”, đào tạo hơn 500 lao động địa phương về kỹ năng liên quan.

Tận dụng lợi thế gần danh thắng Núi Yandang, hợp tác xã đã mở rộng sang du lịch nông thôn, kết hợp vườn chè với trải nghiệm văn hóa, lưu trú tại nhà dân, qua đó hình thành mô hình kinh tế dịch vụ đa dạng.

Nông dân thu hoạch lá trà ngay trước Tết Thanh Minh để sản xuất trà Minh Thanh ở Gia An, tỉnh Giang Tây, miền Đông Trung Quốc. Ảnh: globaltimes.cn

Ở chiều ngược lại, nhu cầu thị trường cũng đang tái định hình ngành chè. Chè Long Tỉnh Tây Hồ nổi tiếng với lá dẹt, hương thơm tươi và vị thanh dịu, đang trở thành nguyên liệu quan trọng trong các dòng đồ uống chè hiện đại hướng tới người tiêu dùng trẻ.

Nhiều chuỗi đồ uống như Naisnow đã tung ra các dòng sản phẩm cao cấp, kết hợp yếu tố văn hóa với nguyên liệu chè Long Tỉnh là một trong những loại chè danh tiếng nhất Trung Quốc.

Tại các vùng sản xuất chè Long Tỉnh, sự phát triển nhanh của ngành đồ uống chè hiện đại đã làm nhu cầu nguyên liệu chè tươi tăng hơn 20% mỗi năm, qua đó góp phần nâng cao thu nhập cho khu vực nông thôn.

Ngành chè cũng phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn của tỉnh Chiết Giang trong việc thu hẹp khoảng cách thu nhập và thúc đẩy phát triển cân bằng giữa nông thôn và đô thị. Năm 2025, tỷ lệ thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn đạt 1,81 lần, giảm so với các năm trước.

Xu hướng này phù hợp với định hướng phát triển dài hạn của Trung Quốc. Trong đề cương Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), nước này cam kết thúc đẩy vững chắc mục tiêu “thịnh vượng chung”.

Theo ông Gu Yikang, chuyên gia trưởng của Viện Nghiên cứu phục hưng nông thôn Zhijiang, việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với điều kiện địa phương và có khả năng tạo thu nhập là yếu tố then chốt cho phát triển nông thôn. Ông nhấn mạnh, phát triển chất lượng cao cần hướng tới nâng cao đời sống người dân, với mục tiêu cải thiện phúc lợi xã hội là trung tâm của chính sách.