Nguồn: kenyanwallstreet.com

Xuất khẩu chè của Kenya sang Kazakhstan và Oman tăng mạnh trong năm 2025 đã góp phần giúp tổng kim ngạch ngành chè tăng 2%, dù sản lượng giảm và giá bán thấp hơn so với các năm trước.

Cụ thể, xuất khẩu sang Kazakhstan tăng thêm 15,92 triệu kg (tăng 186,9%), trong khi Oman tăng 13,53 triệu kg (tăng 320,1%). Xuất khẩu tiếp tục là động lực chính của ngành, đạt khoảng 186,91 tỷ KSh (chiếm hơn 85% tổng giá trị) với sản lượng khoảng 653 triệu kg. Tuy nhiên, giá xuất khẩu bình quân giảm xuống còn 2,21 USD/kg, thấp hơn so với mức 2,27 USD/kg của năm 2024, do tác động của tỷ giá bất lợi.

Theo Hội đồng Chè Kenya (TBK), mặc dù chịu ảnh hưởng từ các cú sốc kinh tế toàn cầu, tăng trưởng kinh tế chậm lại, xung đột tại một số thị trường lớn và biến động tỷ giá, ngành chè vẫn duy trì khả năng chống chịu tốt và đạt mức doanh thu cao hơn năm trước.

Pakistan tiếp tục là thị trường nhập khẩu chè lớn nhất của Kenya, chiếm 36% tổng lượng xuất khẩu với giá trị khoảng 73,4 tỷ KSh. Các thị trường quan trọng khác gồm Ai Cập (13,9%), Vương quốc Anh (8,6%), UAE (5%) và Nga (4,2%).

Việc mất đi một số thị trường truyền thống như Sudan và Iran từng khiến nông dân lo ngại về khả năng tìm kiếm thị trường thay thế. Tuy nhiên, xuất khẩu sang các thị trường mới đã tăng trưởng mạnh, như Ireland (+454,4%), Nhật Bản (+287%), Jordan (+80,7%), Thụy Sĩ (+62,5%), Malaysia (+54,7%) và Chad là quốc gia trước đây nhập chè qua Sudan nhưng đã chuyển sang nhập trực tiếp sau xung đột.

Tại sàn đấu giá chè Mombasa, nhu cầu cải thiện rõ rệt với tỷ lệ tiêu thụ đạt 73%, tăng mạnh so với mức 55% năm 2024. Hơn 380 triệu kg chè đã được giao dịch sau khi Chính phủ bãi bỏ cơ chế giá sàn áp dụng từ năm 2021. Trước đó, chính sách này nhằm bảo vệ nông dân nhưng lại dẫn tới tồn kho lớn và làm suy giảm nhu cầu tại sàn.

Dù đạt kết quả tích cực, ngành chè vẫn đối mặt với rủi ro từ gián đoạn vận tải qua Biển Đỏ và khu vực Vùng Vịnh, buộc hàng hóa phải chuyển hướng qua phía Nam châu Phi, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian giao hàng.

Đáng chú ý, xuất khẩu chè chế biến sâu hiện chỉ chiếm khoảng 4% tổng lượng xuất khẩu (tương đương 25,36 triệu kg). Tuy nhiên, việc Chính phủ miễn thuế VAT đối với đầu vào chế biến được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng phân khúc này. Ngoài ra, các kế hoạch đang được triển khai gồm nâng cấp khu chế xuất, phát triển hệ thống kho tại thị trường xuất khẩu và xây dựng trung tâm phân phối tại Trung Quốc.