Nguồn: nationthailand.com

Lệnh cấm xuất khẩu này được dự báo sẽ đẩy giá đường thế giới tăng. Các thị trường đường tại London và New York đã ghi nhận mức tăng ngay sau khi thông tin được công bố.

Các nước xuất khẩu đường lớn, đặc biệt là Thái Lan và Brazil, nhiều khả năng sẽ được hưởng lợi nhờ có thêm cơ hội mở rộng thị phần tại những thị trường trước đây phụ thuộc vào nguồn cung đường từ Ấn Độ.

Theo trang web của Cục Xúc tiến Thương mại Quốc tế thuộc Bộ Thương mại Thái Lan, dẫn thông tin từ Văn phòng Thương vụ tại New Delhi, Chính phủ Ấn Độ đã tạm thời cấm xuất khẩu tất cả các loại đường từ ngày 13/5 đến ngày 30/9, hoặc cho đến khi có thông báo mới.

Biện pháp này nhằm duy trì nguồn cung đường phục vụ tiêu dùng trong nước, kiểm soát lạm phát thực phẩm và ổn định giá hàng tiêu dùng, trong bối cảnh sản lượng mía vụ tới có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi El Nino.

Lệnh cấm được Tổng cục Ngoại thương Ấn Độ, thuộc Bộ Thương mại và Công nghiệp, ban hành theo Thông báo số 16/2026-27 ngày 13/5. Theo đó, chính sách xuất khẩu đối với đường thuộc các mã ITC (HS) 1701 14 90 và 1701 99 90, bao gồm đường thô, đường trắng và đường tinh luyện, được chuyển từ diện “hạn chế” sang “cấm xuất khẩu”.

Trước đó, khi ở diện “hạn chế”, việc xuất khẩu đường vẫn được phép thực hiện theo hạn ngạch và điều kiện do Chính phủ Ấn Độ quy định. Nay, với việc chuyển sang diện “cấm”, hoạt động xuất khẩu các mặt hàng này về cơ bản bị dừng lại.

Tuy nhiên, Chính phủ Ấn Độ vẫn cho phép một số trường hợp ngoại lệ, gồm xuất khẩu sang Liên minh châu Âu và Mỹ theo các cơ chế đặc biệt CXL và hạn ngạch thuế quan, xuất khẩu theo Chương trình cấp phép trước, xuất khẩu theo thỏa thuận giữa chính phủ với chính phủ phục vụ an ninh lương thực, cũng như các lô hàng đã trong quá trình xuất khẩu trước khi thông báo có hiệu lực.

Dù nguồn cung đường trong nước của Ấn Độ hiện vẫn được đánh giá là đủ, với sản lượng niên vụ 2025/26 dự kiến khoảng 27,9 triệu tấn và tồn kho đầu kỳ hơn 5 triệu tấn, nâng tổng nguồn cung lên khoảng 32,9 triệu tấn, cao hơn nhu cầu tiêu dùng trong nước khoảng 28 triệu tấn, Chính phủ Ấn Độ vẫn quyết định áp dụng biện pháp nghiêm ngặt do lo ngại rủi ro nguồn cung trong thời gian tới.

Các rủi ro này gồm hiện tượng El Nino có thể khiến lượng mưa thấp hơn trung bình và ảnh hưởng đến sản lượng mía trong niên vụ tiếp theo. Ngoài ra, Ấn Độ cũng lo ngại về chi phí và nguồn cung phân bón liên quan đến khủng hoảng tại Trung Đông, cũng như sự không chắc chắn về mức tồn kho đường thực tế do một số nhà máy báo cáo.

Ấn Độ hiện cũng đang thúc đẩy chính sách sử dụng mía để sản xuất ethanol pha trộn nhiên liệu, qua đó làm giảm lượng đường dư thừa dành cho xuất khẩu. Đồng thời, Chính phủ nước này muốn phòng ngừa rủi ro lạm phát đối với giá thực phẩm, nhiên liệu và phân bón trước mùa mưa, nên ưu tiên hạn chế xuất khẩu để giữ ổn định thị trường trong nước.

Về tác động đối với thương mại toàn cầu và thị trường đường, các nhà phân tích cho rằng biện pháp này sẽ hỗ trợ giá đường thế giới, đặc biệt là giá đường thô và đường trắng trên các thị trường London và New York, vốn đã tăng ngay sau khi Ấn Độ công bố lệnh cấm.

Trong khi đó, các nước xuất khẩu lớn khác như Brazil và Thái Lan có khả năng hưởng lợi nhờ cơ hội gia tăng thị phần tại châu Á và châu Phi, thay thế một phần nguồn cung từ Ấn Độ.

Ấn Độ là nước sản xuất đường lớn thứ hai thế giới sau Brazil và là một trong những nhà xuất khẩu đường quan trọng trên toàn cầu. Trong năm tài chính 2025, kim ngạch xuất khẩu đường của Ấn Độ đạt khoảng 1,9 tỷ USD, với các thị trường chính gồm Sri Lanka, Bangladesh, Libya và Sudan.

Văn phòng Thương vụ tại New Delhi nhận định lệnh cấm xuất khẩu đường tạm thời của Ấn Độ có thể tạo cơ hội để các nhà xuất khẩu đường Thái Lan mở rộng thị phần tại những nước nhập khẩu trước đây phụ thuộc vào đường Ấn Độ, nhất là tại Nam Á, châu Phi và Trung Đông.

Do Ấn Độ là một trong những nước xuất khẩu đường lớn trên thế giới, việc nước này tạm dừng xuất khẩu có thể buộc các nhà nhập khẩu phải tìm nguồn cung thay thế. Trong bối cảnh đó, Thái Lan, với vai trò là nhà xuất khẩu đường lớn, có thể hưởng lợi từ giá đường thế giới tăng và có thêm cơ hội tăng lượng xuất khẩu sang một số thị trường.

Mặc dù Ấn Độ đã tạm dừng xuất khẩu đường, nước này nhiều khả năng chưa cần nhập khẩu đường trong ngắn hạn, do vẫn là nước sản xuất đường lớn và có đủ nguồn cung cho tiêu dùng nội địa.

Bên cạnh đó, Ấn Độ vẫn duy trì kiểm soát nhập khẩu đường khá chặt chẽ, bao gồm giấy phép nhập khẩu, hạn ngạch và thuế nhập khẩu trên 100%. Đây tiếp tục là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu đường Thái Lan muốn tiếp cận thị trường Ấn Độ.