Nguồn: ecofinagency.com

Chính phủ nước này cũng áp trần tiền thưởng khuyến khích ở mức 10 franc CFA/kg (khoảng 0,017 USD/kg) nhằm giảm cạnh tranh giữa các đơn vị thu mua và ổn định thị trường.

Doanh thu xuất khẩu cao su thiên nhiên của Bờ Biển Ngà năm 2024 tăng gần 20%, đạt 1.490 tỷ franc CFA, tương đương 2,58 tỷ USD, cho thấy vai trò kinh tế ngày càng lớn của ngành hàng này.

Các biện pháp trên được công bố trong lễ khởi động chính thức niên vụ cao su 2026, diễn ra ngày 19/6 tại Yamoussoukro, sau quá trình tham vấn giữa Hội đồng Cao su - Cọ dầu - Dừa (CHPC) và Hiệp hội các chuyên gia cao su thiên nhiên Bờ Biển Ngà (APROMAC).

Những điều chỉnh này tác động trực tiếp đến cơ chế xác định giá thu mua tại vườn và điều kiện tiêu thụ cao su. Chính phủ Bờ Biển Ngà đặt mục tiêu cải thiện thu nhập cho người sản xuất, đồng thời duy trì năng lực cạnh tranh của ngành cao su trong nước.

Bãi bỏ khoản khấu trừ giá

Từ niên vụ 2026, Bờ Biển Ngà sẽ xóa bỏ cơ chế khấu trừ giá từng được áp dụng trong ngành cao su. Khoản khấu trừ này trước đây là mức trừ cố định 2 franc CFA/kg cao su nguyên liệu giao cho các đơn vị thu mua được cấp phép, trước khi người sản xuất nhận khoản thanh toán cuối cùng.

Theo nhà chức trách, cơ chế này xuất phát từ quan niệm trước đây rằng cao su của Bờ Biển Ngà có chất lượng thấp hơn so với các nhà sản xuất lớn ở châu Á, đặc biệt là Thái Lan và Indonesia. Vì vậy, giá thu mua tại vườn từng bị điều chỉnh để phản ánh khoảng cách chất lượng được cho là tồn tại trên thị trường quốc tế.

Việc xóa bỏ khoản khấu trừ cũng cho thấy chất lượng cao su của Bờ Biển Ngà đang được cải thiện. Về mặt kinh tế, biện pháp này giúp tăng thu nhập ròng cho người sản xuất. Chẳng hạn, một nông dân giao 500 kg cao su mỗi năm sẽ nhận thêm 1.000 franc CFA (khoảng 1,73 USD) so với niên vụ trước với cùng sản lượng.

Tăng phần giá tham chiếu cho người sản xuất

Bên cạnh đó, giá thu mua tại vườn trả cho người sản xuất trong niên vụ 2026 sẽ tương đương 66% giá tham chiếu, thay vì mức 63% như trước đây. Nhờ vậy, người trồng cao su sẽ được hưởng phần lớn hơn trong giá trị tạo ra từ cao su bán ra thị trường quốc tế.

Giá tham chiếu được xác định dựa trên giá cao su thiên nhiên niêm yết tại Sở giao dịch Singapore (SGX-SICOM TSR20). Sau đó, cơ quan chức năng điều chỉnh mức giá này để tính đến chi phí chế biến, logistics và xuất khẩu qua cảng.

Khác với ca cao hoặc bông, Bờ Biển Ngà không ấn định giá thu mua cao su thiên nhiên mỗi năm một lần. Thay vào đó, giá thu mua tại vườn được điều chỉnh hằng tháng theo biến động của thị trường quốc tế.

Áp trần tiền thưởng khuyến khích

Từ năm 2026, tiền thưởng khuyến khích trả cho người sản xuất cao su sẽ bị khống chế ở mức tối đa 10 franc CFA/kg. Trước đây, các đơn vị thu mua và chế biến có thể trả thêm tiền thưởng ngoài giá thu mua chính thức để bảo đảm nguồn cung. Tuy nhiên, mức thưởng này khác nhau đáng kể giữa các vùng sản xuất và giữa các doanh nghiệp, tạo ra sự chênh lệch trên thị trường.

Chính phủ Bờ Biển Ngà áp trần tiền thưởng nhằm quản lý hoạt động này và giảm căng thẳng cạnh tranh giữa các bên thu mua. Nhà chức trách muốn duy trì tiền thưởng như một công cụ khuyến khích thu gom cao su, nhưng ngăn chặn tình trạng đẩy giá quá mức, gây méo mó thị trường.

Nhìn chung, ba biện pháp trên cho thấy Bờ Biển Ngà đang điều chỉnh cách quản trị ngành cao su thiên nhiên theo hướng tăng thu nhập cho người sản xuất, song vẫn giữ mục tiêu bảo đảm năng lực cạnh tranh của toàn ngành.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ các cải cách này có giúp củng cố hiệu quả dài hạn của ngành cao su hay không. Theo Tổng cục Hải quan Bờ Biển Ngà, doanh thu xuất khẩu cao su thiên nhiên của nước này năm 2024 đã tăng gần 20%, đạt 1.490 tỷ franc CFA, tương đương 2,58 tỷ USD.