Nguồn: arabnews.jp

Liên hợp quốc cho biết đã sẵn sàng triển khai một cơ chế bảo đảm tàu thuyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, qua đó duy trì nguồn cung phân bón và hạn chế nguy cơ xảy ra khủng hoảng lương thực. Tuy nhiên, kế hoạch chỉ có thể được thực hiện khi các bên tham chiến đồng thuận.

Eo biển Hormuz, nối liền vùng Vịnh với các tuyến vận tải biển toàn cầu, vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới, và một phần đáng kể lượng phân bón và nguyên liệu thô xuất khẩu. (Ảnh tư liệu/AFP)

Phát biểu ngày 24/7, người phát ngôn Liên hợp quốc Stephane Dujarric cho biết cơ chế này đã được xây dựng từ vài tháng trước và có thể nhanh chóng đưa vào vận hành.

Ông Jorge Moreira da Silva, Giám đốc điều hành Văn phòng Dịch vụ Dự án Liên hợp quốc (UNOPS), là người điều phối nhóm công tác xây dựng kế hoạch. Cơ chế được thiết kế nhằm hỗ trợ hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz diễn ra an toàn, có trật tự và ổn định, trong đó ưu tiên các tàu vận chuyển phân bón và nguyên liệu sản xuất phân bón.

“Cơ chế đã sẵn sàng để triển khai, nhưng rõ ràng cần có sự chấp thuận của các bên liên quan”, ông Dujarric nói. Theo ông, kế hoạch bao gồm các biện pháp kiểm chứng và xây dựng lòng tin, là những lĩnh vực UNOPS có đủ năng lực triển khai trong thời gian ngắn.

Thông báo của Liên hợp quốc được đưa ra trong bối cảnh hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz đang bị đình trệ nghiêm trọng. Những gián đoạn từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát vào cuối tháng 2 đã tác động đến giá phân bón và lương thực trên thị trường quốc tế.

Ông Moreira da Silva cho biết cơ chế này được xây dựng sau nhiều tháng tham vấn các bên liên quan và nhận được sự ủng hộ rộng rãi của các quốc gia thành viên, đặc biệt là những nước dễ bị tổn thương và phụ thuộc nhiều vào phân bón nhập khẩu.

Tuy nhiên, việc kích hoạt cơ chế vẫn phụ thuộc vào thiện chí của các bên tham gia xung đột và các quốc gia trong khu vực.

“Đã đến lúc tạo cơ hội cho một cơ chế thực tế nhằm củng cố lòng tin giữa các bên”, ông Moreira da Silva nhấn mạnh. Ông cho biết nhóm công tác vẫn tiếp tục trao đổi với các bên liên quan, đồng thời nhắc lại lời kêu gọi kiềm chế và giảm căng thẳng của Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, kết nối vùng Vịnh với các tuyến hàng hải quốc tế. Tuyến đường biển này vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới, cùng một phần đáng kể lượng phân bón và nguyên liệu sản xuất phân bón xuất khẩu.

Việc vận tải qua eo biển bị gián đoạn đã đẩy giá phân bón và lương thực tăng cao, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng lớn hơn tại các khu vực phụ thuộc vào nhập khẩu.