Nguồn: afdb.org
Khuôn khổ Ứng phó khủng hoảng năng lượng và phân bón toàn cầu (GEFCRF) cho phép AfDB cung cấp hỗ trợ nhanh và đúng đối tượng, vừa giải quyết nhu cầu cấp bách, vừa nâng cao khả năng chống chịu của các quốc gia thành viên trước những cú sốc trong tương lai.
Chương trình được xây dựng dựa trên kinh nghiệm triển khai Quỹ Ứng phó COVID-19 và Quỹ Sản xuất lương thực khẩn cấp châu Phi. Mục tiêu là hỗ trợ các nước vượt qua khó khăn trước mắt, đồng thời tạo nền tảng cho các nền kinh tế tự chủ và bền vững hơn.
Bổ sung gần 5,1 tỷ USD cho các quốc gia bị ảnh hưởng
Nguồn lực của chương trình gồm 4,1 tỷ USD vốn cho vay bổ sung từ Ngân hàng Phát triển châu Phi và tối đa 960 triệu USD từ Quỹ Phát triển châu Phi – cơ quan cung cấp các khoản vay ưu đãi thuộc AfDB.
Khoản bổ sung này sẽ nâng mục tiêu cho vay của AfDB trong năm 2026 lên khoảng 12,7 tỷ USD. Nguồn vốn sẽ được phân bổ dựa trên nhu cầu và mức độ dễ bị tổn thương của từng quốc gia, kết hợp các giải pháp tài chính và chính sách phù hợp.
Chương trình có hiệu lực trong một năm kể từ ngày được phê duyệt. Sau thời gian này, AfDB sẽ đánh giá kết quả trước khi quyết định có tiếp tục gia hạn hay không.
Giá năng lượng, lương thực và phân bón gia tăng
Xung đột kéo dài tại Trung Đông đang tạo ra cú sốc lớn đối với các nền kinh tế châu Phi. Giá năng lượng, lương thực, phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu trên thế giới tăng cao, trong khi nhiều quốc gia trong khu vực vẫn phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu.
Sự gián đoạn của các tuyến thương mại và logistics quốc tế, đặc biệt tại những hành lang vận tải biển quan trọng, tiếp tục làm tăng chi phí vận chuyển, kéo dài thời gian giao hàng và khiến chuỗi cung ứng trở nên dễ đứt gãy hơn.
Giá phân bón tăng cao hoặc nguồn cung khan hiếm có thể buộc nông dân giảm lượng sử dụng, qua đó làm giảm năng suất và sản lượng cây trồng. AfDB cho rằng mở rộng khả năng tiếp cận vốn sẽ giúp các doanh nghiệp duy trì hoạt động nhập khẩu, phân phối phân bón đến nông dân, đồng thời hỗ trợ phát triển thị trường và nguồn cung phân bón trong khu vực.
Chương trình tập trung vào bốn nhóm giải pháp
Thứ nhất, AfDB sẽ hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô thông qua các khoản tài chính khẩn cấp, nguồn dự phòng ngắn hạn và phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý nợ trong thời kỳ xảy ra khủng hoảng.
Thứ hai, chương trình sẽ bảo đảm nguồn cung lương thực, năng lượng và phân bón thiết yếu bằng các công cụ tài chính khẩn cấp và tài trợ thương mại. Các biện pháp này nhằm bảo vệ nguồn cung, ổn định thị trường và hỗ trợ những nhóm dễ bị tổn thương, đặc biệt là phụ nữ.
Thứ ba, AfDB sẽ giúp các quốc gia duy trì những khoản chi công thiết yếu và triển khai các chương trình an sinh có mục tiêu. Hỗ trợ sẽ ưu tiên phụ nữ và thanh niên, đồng thời giảm phụ thuộc vào các chính sách trợ giá đại trà vốn tốn kém và kém hiệu quả.
Thứ tư, khuôn khổ sẽ hỗ trợ cải cách trung và dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường năng lượng, lương thực và phân bón quốc tế có nhiều biến động. Các quốc gia được khuyến khích đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường hợp tác khu vực, củng cố ngân sách và nâng cao khả năng ứng phó khủng hoảng.
Ông Abdul Kamara, quyền Phó Chủ tịch AfDB phụ trách hoạt động quốc gia và khu vực, cho biết chương trình không chỉ nhằm giảm tác động trước mắt mà còn giúp các nước bảo vệ người dân, duy trì hoạt động của hệ thống lương thực, phân bón và năng lượng, đồng thời xây dựng khả năng chống chịu tốt hơn trong tương lai.
Ông Martin Fregene, phụ trách lĩnh vực nông nghiệp, phát triển con người và xã hội của AfDB, nhấn mạnh việc hỗ trợ tài chính sẽ giúp duy trì dòng phân bón đến tay nông dân trong bối cảnh thương mại toàn cầu bị gián đoạn, đồng thời thúc đẩy xây dựng nguồn cung phân bón tại chỗ ở châu Phi.