Nguồn: foodtank.com
Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) mới đây công bố khoản đầu tư 500 triệu USD nhằm mở rộng sản xuất phân bón khoáng trong nước, qua đó tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và hạn chế tác động từ biến động giá cũng như gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Tuy nhiên, các tổ chức môi trường cho rằng Hoa Kỳ cần chú trọng hơn đến những giải pháp nông nghiệp tái tạo, như trồng cây họ đậu phủ đất, để giảm sự phụ thuộc vào phân bón tổng hợp và nhiên liệu hóa thạch.
Theo Liên minh các nhà khoa học quan tâm (UCS), nông dân Hoa Kỳ đang sử dụng lượng phân đạm cao hơn 30-50% so với khả năng hấp thụ của cây trồng. Tình trạng bón thừa không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn gây ô nhiễm đất, nước và không khí, đặc biệt tại Vành đai Ngô của Hoa Kỳ.
Khi nitơ bị rửa trôi vào sông, hồ, chất dinh dưỡng dư thừa làm tảo phát triển nhanh, tiêu hao oxy hòa tan và hình thành các “vùng chết” thiếu oxy. Trong đất, nitơ có thể chuyển hóa thành nitơ oxit - loại khí nhà kính có khả năng giữ nhiệt cao gấp khoảng 270 lần CO₂. Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất hiện là nguồn phát thải nitơ oxit lớn nhất tại Hoa Kỳ.
Phân bón chiếm ít nhất khoảng 33% tổng chi phí đầu vào của các hộ trồng ngô. Trong bối cảnh lợi nhuận sản xuất thấp và người trồng phải duy trì năng suất cao để bảo đảm thu nhập, việc chuyển đổi sang các phương thức canh tác mới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro tài chính.
Các chuyên gia cho rằng ô nhiễm nitơ có thể giảm đáng kể mà không làm suy giảm năng suất thông qua quản lý lượng phân bón phù hợp, trồng cây phủ đất, kiểm soát ô nhiễm ở rìa ruộng và đa dạng hóa luân canh. Trong đó, đưa cây họ đậu vào hệ thống luân canh với cây ngũ cốc là giải pháp có thể áp dụng ngay.
Cây họ đậu có khả năng cố định nitơ tự nhiên, góp phần cải thiện cấu trúc đất, nâng cao lượng dinh dưỡng sẵn có, đồng thời làm tăng sinh khối, hoạt động và tính đa dạng của vi sinh vật đất. Nếu được quản lý đúng cách, hệ thống này còn giảm nguy cơ rửa trôi, dòng chảy bề mặt và phát thải nitơ oxit so với mô hình trồng ngũ cốc phụ thuộc nhiều vào phân đạm.
UCS và Hội đồng Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên (NRDC) đề nghị USDA tăng nguồn lực cho các chương trình bảo tồn, hỗ trợ nông dân đa dạng hóa cây trồng và chuyển dần khỏi mô hình độc canh ngô - đậu tương. Việc mở rộng cây phủ đất, cây thân gỗ và hệ thống canh tác đa dạng được đánh giá có thể giúp nông dân giảm chi phí phân bón, cải thiện sức khỏe đất và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Về dài hạn, các công nghệ như sản xuất amoniac xanh và thu hồi phốt pho từ chất thải cũng được kỳ vọng giúp tách hoạt động sản xuất phân bón khỏi sự phụ thuộc vào thị trường nhiên liệu hóa thạch.