Nguồn: motoseenafrica.com

Chính phủ Kenya đã phân bổ 10 tỷ shilling Kenya, tương đương 77,3 triệu USD, để hiện đại hóa các nhà máy chế biến chè của nông hộ nhỏ, đẩy mạnh chế biến sâu trong nước và cơ giới hóa hoạt động sản xuất. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Paul Ronoh cho biết 4,5 tỷ shilling đã được giải ngân trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ này.

Trong số kinh phí đã giải ngân, 1 tỷ shilling được dành trực tiếp cho việc nâng cấp nhà máy, phần còn lại được sử dụng để trợ giá vật tư nông nghiệp. Khoản đầu tư hướng tới mục tiêu nâng cao thu nhập cho các hộ trồng chè quy mô nhỏ và cải thiện hiệu quả hoạt động của các cơ sở chế biến tại những vùng nông nghiệp trọng điểm của Kenya.

Tại cảng Mombasa, ông Ronoh đã chủ trì lễ xuất kho 30.000 tấn phân bón để cung cấp cho nông dân thuộc Cơ quan Phát triển Chè Kenya (KTDA). Đây là lô hàng đầu tiên trong tổng số 99.000 tấn phân bón dự kiến được phân phối trên toàn quốc trước mùa mưa sắp tới.

Ông Ronoh đánh giá cao KTDA vì đã thu xếp nguồn vật tư sớm hơn đáng kể so với năm trước, khi những chậm trễ trong khâu logistics khiến việc giao hàng kéo dài đến tháng 12. Theo Chủ tịch KTDA Enos Njeru, lượng phân bón được thu mua lần này có thể đóng thành khoảng 1,9 triệu bao phân NPK 26:5:5, loại 50 kg/bao, để phân phối cho các hộ trồng chè nhỏ. Hoạt động mua sắm được thực hiện thông qua đấu thầu cạnh tranh quốc tế nhằm bảo đảm chất lượng và giá cả hợp lý.

Theo kế hoạch, phân bón sẽ được vận chuyển bằng đường sắt từ cảng Mombasa đến Nairobi, sau đó tiếp tục được đưa bằng đường bộ tới các nhà máy tại những vùng trồng chè chính.

Song song với việc cung ứng vật tư, Chính phủ Kenya đã triển khai các cải cách về cơ cấu nhằm nâng cao hiệu quả tiêu thụ chè. Những thay đổi này bước đầu được hỗ trợ bởi kết quả tích cực tại các phiên đấu giá, khi KTDA bán hết toàn bộ lượng chè chào bán.

Một trung tâm kiểm nghiệm chè bằng phương pháp khoa học cũng đã hoàn thành giai đoạn thí điểm và đang chuẩn bị đi vào hoạt động đầy đủ, qua đó giải quyết những vướng mắc kéo dài liên quan đến chứng nhận chất lượng. Bên cạnh đó, các ưu đãi thuế đối với vật liệu bao bì được kỳ vọng sẽ thu hút doanh nghiệp đầu tư đóng gói chè ngay tại Kenya, thay vì xuất khẩu chè nguyên liệu với khối lượng lớn.

Ý nghĩa của chương trình

Khoản đầu tư quy mô lớn này sẽ góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn ở khâu đầu vào, vấn đề lâu nay hạn chế năng suất và làm giảm lợi nhuận của các hộ nông dân nhỏ trong các nền kinh tế xuất khẩu nông sản ở Đông Phi.

Việc cung ứng phân bón trước thời vụ giúp giảm nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, hạn chế ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng búp chè. Tiếp cận vật tư đúng thời điểm, kết hợp với đấu thầu cạnh tranh quốc tế, cũng tạo ra cơ chế mua sắm minh bạch hơn, giúp bảo vệ nông hộ trước biến động giá hàng hóa thế giới và nguy cơ sử dụng vật tư kém chất lượng.

Chính sách ưu đãi thuế nhằm thúc đẩy chế biến sâu trong nước cho thấy Kenya đang chuyển hướng sang giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất chè. Xuất khẩu chè đã qua chế biến và đóng gói thay vì chè nguyên liệu không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo thêm việc làm và giữ lại nguồn thu trong nền kinh tế trong nước.

Việc đưa trung tâm kiểm nghiệm chè chuyên ngành vào hoạt động cũng sẽ củng cố hệ thống bảo đảm chất lượng, giúp chè Kenya duy trì sức cạnh tranh tại các thị trường quốc tế có yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về tiêu chuẩn và chứng nhận.

Cơ hội kinh doanh

• Doanh nghiệp logistics: Các công ty vận tải hàng hóa và đường sắt có cơ hội tham gia các hợp đồng phân phối hàng chục nghìn tấn phân bón theo phương thức vận tải kết hợp từ Mombasa tới các kho hàng khu vực.
• Doanh nghiệp chế biến và đóng gói: Các nhà đầu tư có thể tận dụng chính sách ưu đãi thuế để xây dựng cơ sở sản xuất bao bì và đóng gói chè tại Kenya, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với sản phẩm chè thành phẩm.
• Nhà cung cấp thiết bị: Các doanh nghiệp máy móc công nghiệp và công ty kỹ thuật có cơ hội cung cấp thiết bị, dây chuyền chế biến phục vụ quá trình hiện đại hóa các nhà máy chè.
• Tổ chức tài chính: Các ngân hàng và đơn vị cung cấp tài trợ thương mại có thể xây dựng các gói vốn lưu động dành cho KTDA và các hợp tác xã nông nghiệp khi quy mô thu mua, cung ứng vật tư và sản xuất được mở rộng.