Nguồn: thiennhienmoitruong.vn

Toàn tỉnh hiện có hơn 16.000 ha chè, trong đó có gần 2.500 ha chè hữu cơ và trên 1.200 ha chè cổ thụ đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Sản lượng ước đạt gần 129.000 tấn/năm. Việc mở rộng diện tích chè canh tác theo hướng hữu cơ giúp nâng cao giá trị kinh tế (tăng từ 10 - 15% so với phương thức truyền thống) đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.

Theo đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai, thời gian qua đơn vị đã triển khai nhiều mô hình sản xuất chè hữu cơ tại các vùng trọng điểm như Bản Liền, Tả Củ Tỷ, Cao Sơn... Trung tâm đã tập trung hướng dẫn người dân áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, sử dụng chế phẩm sinh học, nâng cao nhận thức về sản xuất an toàn, bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững.

Vùng sản xuất chè theo hướng hữu cơ, an toàn sinh học ngày càng được mở rộng. 

Được thành lập từ năm 2020 với 86 thành viên, HTX chè Khe Năm (xã Hưng Khánh) là đơn vị tiên phong áp dụng mô hình sản xuất chè hữu cơ trên diện tích hơn 86 ha. Việc xây dựng chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu chuẩn hữu cơ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu Trà Bát Tiên Hưng Khánh có chỗ đứng trên thị trường. Nhờ áp dụng các biện pháp canh tác bền vững, sử dụng phân hữu cơ vi sinh và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, sản phẩm của hợp tác xã ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng. Hiện mỗi năm, HTX xuất bán khoảng 8 tấn chè thành phẩm, doanh thu đạt trên 2 tỷ đồng. 

Xác định cây chè là nguồn thu nhập chính của gia đình, ông Vũ Ngọc Nam (phường Âu Lâu) luôn chú trọng tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP. Từ khâu chăm sóc, làm cỏ đến phòng trừ sâu bệnh, ông ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học thân thiện với môi trường, hạn chế tối đa hóa chất. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn chè sinh trưởng tốt, năng suất ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với gần 1 ha chè, gia đình ông Nam thu về khoảng 200 triệu đồng/năm.

Hiện phường Âu Lâu có 210 ha chè, trong đó, có trên 41 ha liên kết chế biến với HTX Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng. Mô hình này thu hút 200 hộ tham gia, đạt sản lượng trên 400 tấn búp tươi/năm. Để nâng cao chất lượng sản phẩm, ngay từ những ngày đầu thành lập, HTX Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng đã tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, áp dụng quy trình canh tác an toàn. Đến nay, HTX đã xây dựng thành công 5 sản phẩm chè Bát Tiên đạt chứng nhận OCOP.  

Trước tình hình xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu chè sang các thị trường chủ lực như Pakistan, Apghanistan..., gây khó khăn cho sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè cả nước trong đó có tỉnh Lào Cai, Hiệp hội Chè Việt Nam đề xuất UBND tỉnh xem xét chỉ đạo triển khai Chương trình phát triển vùng chè tập trung an toàn, chất lượng cao tại khu vực các xã: Bản Lầu, Bản Sen, Thanh Bình, Phong Hải, Phú Nhuận, Bản Phiệt thuộc địa bàn các huyện Mường Khương và Bảo Thắng cũ.

Trong đó, tổ chức xây dựng vùng chè tập trung, áp dụng quy trình sản xuất an toàn (VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ…); Tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và người dân theo chuỗi giá trị; Huy động sự tham gia của các doanh nghiệp chè trên địa bàn (Phong Hải, Á Châu, Thiên Phú…) trong việc hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm; Phát triển thị trường, đa dạng hóa xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống; Xây dựng, quảng bá thương hiệu chè Lào Cai gắn với truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng.

Trước đề xuất trên, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành, địa phương rà soát toàn diện vùng chè, xây dựng kế hoạch quản lý vùng nguyên liệu đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng tới xuất khẩu chè chất lượng cao sang thị trường châu Âu.

Lào Cai hướng tới mục tiêu mở rộng vùng nguyên liệu chè, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường kết nối, phối hợp giữa Hiệp hội Chè Việt Nam với UBND các xã vùng chè (Mường Khương, Bản Lầu, Cao Sơn, Pha Long, Phong Hải, Tằng Loỏng) và các đơn vị liên quan thực hiện các nhiệm vụ: Rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng vùng chè: Tập trung vào tình hình áp dụng quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng; năng lực sản xuất, chế biến, tiêu thụ của các doanh nghiệp, HTX và khả năng liên kết tham gia của người dân địa phương.

Xây dựng Kế hoạch quản lý vùng nguyên liệu đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật để xuất khẩu chè chất lượng cao sang thị trường EU. Chủ trì xây dựng Kế hoạch triển khai Chương trình phát triển ngành hàng chè của tỉnh; trong đó xác định rõ mục tiêu, quy mô, nhu cầu kinh phí và phân công trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan tham gia, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.

UBND các xã Mường Khương, Bản Lầu, Cao Sơn, Pha Long, Phong Hải, Tằng Loỏng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Chè Việt Nam, các doanh nghiệp chế biến tiêu thụ chè trên địa bàn, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tại địa phương rà soát, cung cấp đầy đủ thông tin về diện tích, sản lượng, tình hình áp dụng quy trình kỹ thuật, tình hình sử dụng vật tư nguyên liệu đầu vào sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, hoạt động của các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở chế biến và các hộ dân tham gia sản xuất chè trên địa bàn.

Tổ chức cho Doanh nghiệp/HTX ký kết liên kết với người dân về quản lý chặt chẽ nguyên liệu đầu vào và tiêu thụ sản phẩm với người dân; Tuyên tuyên truyền, vận động người dân và chỉ đạo các doanh nghiệp sản xuất chế biến chè tham gia Chương trình; rà soát, đề xuất vùng sản xuất, đối tượng tham gia và các giải pháp tổ chức sản xuất, liên kết chế biến, tiêu thụ sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. 

Chủ động phối hợp triển khai các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của địa phương sau khi Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành Kế hoạch; định kỳ hoặc đột xuất báo cáo kết quả thực hiện, khó khăn, vướng mắc về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh. Việc xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, an toàn, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị chè Lào Cai, tăng khả năng đáp ứng các thị trường có yêu cầu cao và từng bước đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.