Dự án do Cơ quan Phát triển nghiên cứu nông nghiệp Thái Lan (ARDA) tài trợ. Nhờ ứng dụng kết quả nghiên cứu, nông dân có thể sản xuất cao su cục chất lượng cao, với giá thu mua tăng lên 30-50 baht/kg.

Ông Taweesak Thanadechopol, Giám đốc ARDA, cho biết Thái Lan là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu cao su tự nhiên lớn trên thế giới, với hơn 3,8 triệu ha cao su và trên 1,7 triệu hộ trồng. Tuy nhiên, phần lớn cao su vẫn được bán dưới dạng nguyên liệu thô, khiến thu nhập của nông dân phụ thuộc nhiều vào biến động giá thế giới.

Theo ông Taweesak, thách thức của ngành cao su Thái Lan hiện nay không phải là tăng sản lượng mà là nâng cao giá trị thông qua đổi mới sáng tạo và công nghệ. Việc chế biến cao su thành những sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường sẽ giúp ổn định thu nhập cho nông dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.

Giải quyết đồng thời hai bài toán

Dự án do Đại học Fatoni phối hợp với Đại học Prince of Songkla, Đại học Công nghệ Rajamangala Srivijaya, Đại học Princess of Naradhiwas và Đại học Rajabhat Yala thực hiện tại ba tỉnh Pattani, Yala và Narathiwat.

Qua khảo sát, nhóm nghiên cứu nhận thấy nông dân địa phương phải bán cao su cục với giá thấp. Trong khi đó, các doanh nghiệp cộng đồng sản xuất hàng thủ công lại thiếu mây tự nhiên và phải chịu chi phí nguyên liệu cao.

Từ thực tế này, nhóm nghiên cứu đã phát triển sợi mây nhân tạo từ hỗn hợp cao su tự nhiên và nhựa nhiệt dẻo. Vật liệu mới vừa thay thế mây tự nhiên bằng nguồn nguyên liệu sản xuất trong nước, vừa tạo thêm đầu ra có giá trị cao cho cao su Thái Lan.

Sợi mây nhân tạo có thể được bổ sung hương thơm, tạo hình linh hoạt và điều chỉnh đặc tính cho nhiều mục đích sử dụng. Sản phẩm có hình thức gần giống mây tự nhiên nhưng có khả năng chống nấm mốc, vi khuẩn, côn trùng, ánh nắng và tia cực tím.

Tuổi thọ của vật liệu đạt ít nhất 10 năm, cao hơn đáng kể so với mây tự nhiên, vốn thường chỉ sử dụng được từ 1-2 năm. Sản phẩm đã được kiểm nghiệm theo phương pháp ASTM D1646 và tiêu chuẩn sản phẩm cộng đồng của Thái Lan, tạo cơ sở để mở rộng sản xuất thương mại.

Mở rộng sang thị trường nội thất và trang trí

Các doanh nghiệp cộng đồng tham gia dự án có thể sản xuất khoảng 250-300 kg sợi mây nhân tạo mỗi ngày, mang lại doanh thu ít nhất 7.500 baht/ngày.

Sợi mây sau đó được chế biến thành nhiều sản phẩm như giỏ đựng trái cây, ghế sofa, ghế ngồi và đèn trang trí. Giá bán dao động từ vài trăm đến vài nghìn baht mỗi sản phẩm, phù hợp với nhu cầu của ngành nội thất, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và trang trí không gian.

Dự án đã kết nối ba doanh nghiệp cộng đồng tại Pattani, Yala và Narathiwat, hình thành chuỗi giá trị từ nông dân cung cấp nguyên liệu, cơ sở sản xuất sợi mây, đơn vị chế biến sản phẩm đến thị trường tiêu thụ.

Công nghệ hiện được chuyển giao cho ba doanh nghiệp cộng đồng và sử dụng để phát triển 14 dòng sản phẩm mang thương hiệu PARASAN. Mạng lưới có hơn 150 thành viên tham gia vào các khâu cung ứng nguyên liệu, sản xuất sợi mây và chế biến sản phẩm.

Tạo việc làm và giữ lao động trẻ ở lại địa phương

Bà Wanladda Phromsuk, Phó Chủ tịch Doanh nghiệp cộng đồng chế biến cao su Ban Tachi, cho biết dự án đã giúp người dân chuyển từ bán nguyên liệu sang trực tiếp sản xuất hàng hóa đổi mới sáng tạo.

Mô hình tạo việc làm cho hơn 150 người và mang lại giá trị kinh tế luân chuyển trong cộng đồng trên 1,5 triệu baht mỗi năm. Dự án đồng thời mở ra cơ hội để lao động trẻ trở về quê hương làm việc.

Trong năm 2025, các sản phẩm mang thương hiệu PARASAN đạt tổng doanh thu hơn 300.000 baht. Các đơn vị tham gia đang tiếp tục mở rộng thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu, nhất là trong phân khúc đồ nội thất và vật liệu trang trí thân thiện với môi trường.

Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu dự kiến phát triển thêm các sản phẩm khác từ cao su, trong đó có vật liệu lợp mái nhân tạo. Mục tiêu là mở rộng thị trường và tiếp tục nâng cao giá trị cho cao su tự nhiên của Thái Lan.

Dự án cho thấy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo có thể giúp ngành cao su chuyển từ xuất bán nguyên liệu giá thấp sang sản xuất hàng hóa có giá trị cao, qua đó tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân và thúc đẩy kinh tế cộng đồng.