Nguồn: egyptoil-gas.com

Dự án được thảo luận ngày 18/10 giữa Bộ trưởng Dầu mỏ và Tài nguyên khoáng sản Ai Cập Karim Badawi và Tổng giám đốc Fertiglobe Ahmed El-Hoshy. Fertiglobe là công ty con của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC), thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất urê và amoniac.

Theo thông cáo của Chính phủ được Cơ quan Thông tin Nhà nước Ai Cập đăng tải, tổ hợp dự kiến sản xuất phân diamoni phosphat (DAP), với công suất 1,3 triệu tấn/năm.

Fertiglobe hiện phối hợp với các đơn vị tư vấn hoàn thiện nghiên cứu khả thi. Một trong những điều kiện tiên quyết là bảo đảm nguồn cung quặng phosphat dài hạn. Theo truyền thông địa phương, Bộ trưởng Badawi đã yêu cầu các đơn vị phụ trách khai khoáng thuộc Bộ cùng Cơ quan Tài nguyên khoáng sản và Công nghiệp khai khoáng phối hợp với doanh nghiệp xác định các mỏ có khả năng cung cấp nguyên liệu cho tổ hợp.

Nghiên cứu cũng sẽ làm rõ công nghệ sản xuất, nhu cầu năng lượng và hạ tầng cần thiết. Các bên đang xem xét kết hợp sản xuất axit phosphoric với chế biến phân bón thành phẩm, tận dụng nguồn amoniac và cơ sở công nghiệp hiện có.

Mở rộng hoạt động của Fertiglobe tại Ai Cập

Dự án mới sẽ giúp Fertiglobe củng cố hoạt động tại Ai Cập, nơi doanh nghiệp đã có hai cơ sở sản xuất lớn. Công ty Phân bón Ai Cập (EFC) có công suất 1,7 triệu tấn urê và 900.000 tấn amoniac mỗi năm; Công ty Công nghiệp Cơ bản Ai Cập (EBIC) có công suất 700.000 tấn amoniac/năm.

Cả hai cơ sở đều nằm trong khu công nghiệp của Công ty Phát triển Công nghiệp Suez, có điều kiện tiếp cận các cảng Ain Sokhna, Adabeya và Damietta.

Nếu được triển khai, dự án DAP sẽ bổ sung sản xuất phân lân vào hoạt động hiện chủ yếu tập trung vào phân đạm và amoniac sạch của Fertiglobe. Hướng đi này phù hợp với phương án kết hợp axit phosphoric và amoniac đã được doanh nghiệp trao đổi với giới chức Ai Cập.

Đẩy mạnh chế biến sâu nguồn quặng phosphat

Đối với Ai Cập, mục tiêu chính là tăng chế biến trong nước để khai thác tốt hơn giá trị nguồn tài nguyên phosphat dồi dào.

Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), năm 2024, Ai Cập đồng hạng bảy thế giới về sản lượng quặng phosphat, đạt khoảng 5,3 triệu tấn, chiếm 2,2% tổng sản lượng toàn cầu. Nước này đồng thời sở hữu trữ lượng phosphat lớn thứ ba thế giới, sau Morocco và Trung Quốc.

Tuy nhiên, phần lớn nguồn quặng vẫn được xuất khẩu để phục vụ các ngành công nghiệp nước ngoài. USGS ghi nhận Ai Cập xuất khẩu khoảng 4,6 triệu tấn quặng phosphat trong năm 2024, trong đó 35% sang Ấn Độ, 26% sang Indonesia và 14% sang Trung Quốc.

Chính phủ Ai Cập muốn tăng chế biến nguyên liệu trong nước, hình thành chuỗi sản xuất liên hoàn từ khai thác mỏ đến các sản phẩm thành phẩm như phân lân. Định hướng này đã thu hút nhiều dự án đầu tư tư nhân.

Tại Abu Tartour, thuộc tỉnh New Valley, một tổ hợp sản xuất axit phosphoric được khởi công ngày 19/8/2026, với vốn đầu tư công bố 658 triệu USD và công suất giai đoạn đầu 250.000 tấn/năm. Hai tập đoàn Trung Quốc CSCEC và ECEC đảm nhận xây dựng, với thời gian thực hiện dự kiến 30 tháng.

Tại Ain Sokhna, ngày 8/4/2026, Indorama ký hợp đồng xây dựng tổ hợp phân lân và hóa chất trị giá 525 triệu USD. Giai đoạn đầu dự kiến đạt công suất 600.000 tấn phân bón/năm. Tập đoàn cũng ký thỏa thuận cung ứng nguyên liệu với Phosphate Misr; khoảng 80% sản lượng của tổ hợp dự kiến dành cho xuất khẩu.

Trong khi đó, Công ty Hóa chất Kunming Chuanjinnuo của Trung Quốc dự kiến hợp tác với Elsewedy Industrial Development phát triển một tổ hợp tại thành phố công nghiệp Sokhna. Dự án có tổng vốn đầu tư 1 tỷ USD, chia thành ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu dự kiến vận hành năm 2028, sản xuất axit phosphoric, phân DAP và phân supe lân ba, với công suất mỗi loại 300.000 tấn/năm. Hai giai đoạn tiếp theo, dự kiến vào năm 2031 và 2034, sẽ tập trung vào các sản phẩm phosphat chuyên dụng và vật liệu dùng trong sản xuất pin.