Nguồn: sadanews.ps
Trước khi xuất khẩu được nối lại trong tháng này, Bộ Đầu tư và Thương mại Đối ngoại Ai Cập hồi tháng 10/2025 đã quyết định gia hạn lệnh cấm xuất khẩu mọi chủng loại đường thêm 6 tháng theo Quyết định số 394/2025. Theo đó, chỉ cho phép xuất khẩu phần sản lượng vượt nhu cầu thị trường nội địa, trên cơ sở đánh giá của Bộ Cung ứng và được Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp phê duyệt, nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định giá trong nước. Lệnh cấm xuất khẩu đường được ban hành lần đầu vào năm 2023 trong thời hạn 3 tháng, sau đó nhiều lần gia hạn để kiểm soát giá và nguồn cung.
Giá đường tại Ai Cập trong tháng 01/2026 đã giảm khoảng 10%, xuống còn 27 bảng Ai Cập/kg, thấp hơn đáng kể so với mức không dưới 30 bảng cùng kỳ năm trước. Theo ông Hazem El-Monofy, Chủ tịch Hiệp hội Eye for Trader and Consumer Protection và là thành viên Ban Thực phẩm thuộc Liên đoàn Phòng Thương mại, mức giảm này phản ánh nguồn cung dồi dào, giúp thị trường đạt trạng thái cân bằng tương đối giữa cung và cầu.
Ông Hassan El-Fendy, Chủ tịch Phân ngành Đường thuộc Liên đoàn Công nghiệp Ai Cập, cho biết việc cho phép xuất khẩu trở lại xuất phát từ tình trạng dư cung lớn trên thị trường nội địa. Theo ông, lượng đường nhập khẩu dưới dạng nguyên liệu thô để tinh luyện tại Ai Cập ước khoảng 1 triệu tấn, có giá thấp hơn đường sản xuất trong nước khoảng 3.000 bảng/tấn do giá thế giới giảm mạnh.
Năm ngoái, các nhà máy đường Ai Cập rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng vì chi phí sản xuất cao, trong bối cảnh cạnh tranh không bình đẳng với các doanh nghiệp nhập khẩu đường thô giá rẻ để tinh luyện và bán ra thị trường với giá thấp hơn đường sản xuất hoàn chỉnh trong nước. Dù Bộ Đầu tư quyết định cấm nhập khẩu đường tinh luyện trong 3 tháng, đến tháng 2/2026, một số doanh nghiệp vẫn lách quy định bằng cách nhập đường thô để tinh luyện trong nước.
Hiện Ai Cập có khoảng 16 doanh nghiệp sản xuất đường quy mô lớn, trong đó 8 doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước. Lợi nhuận của Delta Sugar, doanh nghiệp đường niêm yết lớn nhất trên sàn chứng khoán Ai Cập, đã giảm khoảng 60% trong 9 tháng đầu năm 2025, xuống còn xấp xỉ 387,2 triệu bảng Ai Cập.
Theo ông El-Fendy, nhu cầu tiêu thụ đường của Ai Cập vào khoảng 3,5 triệu tấn mỗi năm, trong khi sản lượng trong nước hiện đáp ứng đủ và dư khoảng 1 triệu tấn. Ông Islam Salem, cựu Chủ tịch Cargill International và lãnh đạo một doanh nghiệp nông nghiệp tại Ai Cập, nhận định việc tái mở cửa xuất khẩu sau thời gian dài gián đoạn kể từ đại dịch COVID-19 sẽ giúp các nhà sản xuất cải thiện dòng tiền, duy trì chu kỳ sản xuất trong niên vụ sắp tới, thay vì tồn kho kéo dài.
Theo ông Salem, các nhà máy đường Ai Cập hiện bán đường với giá khoảng 22.000 bảng/tấn tại cổng nhà máy, nhưng tổng chi phí sau chế biến và tài chính lên tới khoảng 31.500 bảng/tấn. Ông dự báo sản xuất đường từ củ cải sẽ bắt đầu vào cuối tháng 02, qua đó tiếp tục gia tăng nguồn cung mặt hàng chiến lược này.
Một lãnh đạo doanh nghiệp đường tư nhân (đề nghị giấu tên) cho biết Chính phủ Ai Cập đã bắt đầu tiếp nhận các đề nghị xuất khẩu đường, song trong bối cảnh giá thế giới giảm và chi phí trong nước cao, xuất khẩu hiện chưa thực sự mang lại lợi nhuận, mà chủ yếu nhằm giải phóng hàng tồn kho. Doanh nghiệp này cũng cho rằng các công ty cần tham gia chương trình hỗ trợ xuất khẩu để nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Trước đó, năm 2025, Chính phủ Ai Cập từng quyết định nhập khẩu 1 triệu tấn đường trắng để giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung nội địa, trong bối cảnh khan hiếm ngoại tệ khiến thị trường rơi vào biến động, thậm chí một số mặt hàng như thép, phân bón và thức ăn chăn nuôi từng được niêm yết và giao dịch bằng USD.