Nguồn: agenceecofin.com
Ngày 6/6 vừa qua, Tập đoàn Thụy Sĩ Gebana Faso đã đưa vào hoạt động một nhà máy chế biến hạt điều tại Péni, thuộc vùng Guiriko, Tây Nam nước này. Theo thông tin từ các phương tiện truyền thông địa phương, cơ sở mới này nằm trong một khu phức hợp nông nghiệp công nghiệp có diện tích 7,2 ha.
Dù tổng vốn đầu tư chưa được công bố, nhà máy có công suất chế biến 10.000 tấn hạt điều mỗi năm. Để đảm bảo nguồn nguyên liệu, doanh nghiệp dựa vào mạng lưới 7.200 hộ nông dân địa phương.
Nhà máy này góp phần tăng cường năng lực chế biến trong ngành hạt điều Burkina Faso. Trước đó, tháng 12/2025, Tổng thống Ibrahim Traoré đã khánh thành tại Bobo-Dioulasso, cùng khu vực, một nhà máy chế biến mang tên Burkina Cajou. Với tổng vốn 9,74 tỷ franc CFA (tương đương 17,4 triệu USD) và công suất 150.000 tấn/năm, đây là nhà máy chế biến lớn nhất nước, theo cơ quan chức năng.
Trong bối cảnh đó, việc Gebana đi vào hoạt động có thể thúc đẩy nhanh mục tiêu tăng trưởng trong phân khúc chế biến. Theo Ban ngành Hạt điều Burkina Faso (CIAB), mục tiêu đến năm 2033 là chế biến 50% sản lượng hạt điều nội địa, so với khoảng 10% hiện nay.
Thống kê chính thức cho thấy, trung bình mỗi năm từ 2018 đến 2022, sản lượng hạt điều của Burkina Faso đạt gần 140.000 tấn. Trong khi đó, dịch vụ tư vấn độc lập N’kalô ước tính, từ 2021-2025, cả nước chỉ chế biến khoảng 15.400 tấn/năm, theo bản tin công bố ngày 03/02/2026.
Những thách thức đặt ra
Mặc dù các khoản đầu tư vào chế biến hạt điều ngày càng nhiều, vấn đề nguồn nguyên liệu đầy đủ vẫn là mối quan tâm chính của các nhà máy.
Như hầu hết các nước sản xuất ở Tây Phi, xuất khẩu hạt điều thô vẫn chiếm ưu thế, do giá trên thị trường quốc tế thường hấp dẫn hơn mức giá mà các nhà máy trong nước đưa ra.
Trong bối cảnh đó, chính phủ Burkina Faso đã tạm dừng xuất khẩu hạt điều thô vào tháng 3/2025 để đảm bảo các nhà máy trong nước có đủ nguyên liệu. Đến ngày 20/5/2025, lệnh cấm được dỡ bỏ sau khi nguồn cung được đảm bảo, nhưng cơ quan chức năng nhấn mạnh vẫn có quyền tái áp dụng nếu nhu cầu trong nước không được bảo đảm, nhằm bảo vệ ngành chế biến nội địa.
Việc luân phiên giữa tạm dừng và cho phép xuất khẩu phản ánh những cân nhắc của Ouagadougou: vừa bảo vệ thu nhập nông dân, vừa thúc đẩy chế biến nội địa – khâu tạo giá trị gia tăng cao hơn cho ngành. Mặc dù tỷ lệ chế biến còn thấp, ngành hạt điều Burkina Faso vẫn đem về 67,5 tỷ franc CFA doanh thu xuất khẩu năm 2024, theo Viện Thống kê và Nhân khẩu quốc gia (INSD).