Nông dân bón phân cho lúa ở giai đoạn chăm sóc quan trọng, nhưng lượng phân được tiết giảm so với các vụ trước nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất. Ảnh: nongnghiepmoitruong.vn

Ông Đỗ Văn Tùng, chủ cửa hàng vật tư nông nghiệp Tùng Lan (xã Thới Lai, TP Cần Thơ) nhận định, giá lúa không còn giữ được mức cao như năm trước, trong khi phân bón vẫn đắt đỏ nên nông dân có xu hướng tiết giảm lượng bón. Tuy sức tiêu thụ phân bón giảm rõ so với cùng kỳ. Với nguồn cung dồi dào như hiện nay, nhiều khả năng giá sẽ tiếp tục bình ổn hoặc giảm nhẹ, khó tăng trở lại trong thời gian tới.

Thực tế trên đồng ruộng cho thấy, áp lực chi phí đang buộc nông dân phải thay đổi tập quán canh tác, như đưa khoa học kỹ thuật vào canh tác nhằm giảm chi phí tối đa nhằm gia tăng lợi nhuận.

Ông Hồ Hoàng Anh, nông dân trồng lúa ở xã Thới Lai, cho biết vụ đông xuân 2025 - 2026 gia đình ông gieo sạ 20 công ruộng. Dù đã giảm lượng phân bón và áp dụng nhiều biện pháp tiết kiệm, chi phí vẫn rất cao. “Giá lúa hiện giảm 1.500 - 2.000 đồng/kg so với năm trước, trong khi phân bón chỉ giảm chút ít. Mỗi vụ vẫn phải chi một khoản lớn cho phân, nên lợi nhuận còn lại không đáng bao nhiêu”, ông Anh chia sẻ.

Các loại phân bón NPK, DAP, Urê dù đã hạ nhiệt so với giữa năm 2025 nhưng vẫn ở mức cao, khiến chi phí đầu vào của nông dân ĐBSCL chưa giảm tương xứng. Ảnh: nongnghiepmoitruong.vn

Cùng tâm trạng, ông Nguyễn Văn Đượm (xã Đông Hiệp, TP Cần Thơ) cho biết vụ lúa đông xuân năm nay nhờ lũ lớn mang phù sa nên đất đai màu mỡ hơn, giúp giảm phần nào lượng phân bón hóa học. “Tôi giảm khoảng 10 kg phân/công so với các vụ trước, nhưng tính ra chi phí vẫn cao. Giá lúa thấp như hiện nay thì nông dân rất khó có lời”, ông Đượm nói.

Trước áp lực đầu vào, ngành nông nghiệp địa phương khuyến cáo nông dân tiếp tục đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như bón phân theo nguyên tắc “4 đúng”, các mô hình “3 giảm 3 tăng”, “1 phải 5 giảm”, kết hợp tăng sử dụng phân hữu cơ để giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học. Nhiều hộ trồng rau màu, cây ăn trái cũng đang chủ động chuyển sang các loại phân hữu cơ, chế phẩm sinh học nhằm tiết kiệm chi phí và cải tạo đất lâu dài.

Tuy vậy, nông dân cho rằng phân bón hóa học vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong việc đảm bảo năng suất và chất lượng cây trồng, nhất là trong sản xuất lúa hàng hóa quy mô lớn. Do đó, bà con mong muốn giá phân bón tiếp tục giảm sâu và ổn định hơn, song song với việc tăng cường kiểm tra, quản lý thị trường, ngăn chặn phân bón giả, kém chất lượng gây thiệt hại cho người sản xuất.

Ứng dụng máy bay không người lái (drone) trong bón phân giúp nông dân giảm nhân công, sử dụng phân bón hiệu quả hơn, góp phần tiết kiệm chi phí trong vụ đông xuân 2025 - 2026. Ảnh: nongnghiepmoitruong.vn

Trong bối cảnh vụ đông xuân 2025 - 2026 được kỳ vọng là vụ sản xuất chính mang lại thu nhập cho nông dân, việc hài hòa giữa chi phí đầu vào và giá nông sản đầu ra vẫn là bài toán nan giải, đòi hỏi giải pháp đồng bộ từ thị trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.