Nguồn: agenceecofin.com

Theo Agence Ecofin, Kenya hiện là nước sản xuất đường lớn nhất khu vực Đông Phi. Những năm gần đây, nước này ngày càng áp dụng các chính sách bảo vệ sản xuất trong nước nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp nội địa. Môi trường chính sách thuận lợi này đang thu hút thêm vốn đầu tư tư nhân vào ngành mía đường.

Tại Kenya, Công ty Kipenzi Sugar dự kiến đầu tư 1,45 tỷ shilling Kenya, tương đương khoảng 11,2 triệu USD, để xây dựng một khu liên hợp mía đường tại Mur Malanga, thuộc hạt Siaya. Thông tin này được nêu trong báo cáo đánh giá tác động môi trường do doanh nghiệp trình lên Cơ quan Quản lý môi trường quốc gia Kenya và được công bố vào tháng 6.

Theo báo cáo, khu liên hợp này sẽ được xây dựng trên diện tích 17 ha. Dự án gồm một nhà máy đường có công suất ban đầu xử lý 1.250 tấn mía mỗi ngày, tương đương sản lượng khoảng 138 tấn đường/ngày. Ngoài ra, khu liên hợp còn có một nhà máy điện đồng phát công suất 3 MW, sử dụng bã mía làm nguyên liệu. Bã mía là phần xơ còn lại sau khi ép lấy nước mía.

Về lâu dài, khu liên hợp này cũng dự kiến xây dựng thêm nhà máy chưng cất ethanol riêng để tận dụng rỉ mật, một phụ phẩm dạng sệt, có vị ngọt, phát sinh trong quá trình tinh luyện đường.

Về nguồn cung nguyên liệu, doanh nghiệp sẽ dựa vào nông dân trồng mía tại địa phương. Theo kế hoạch, Kipenzi Sugar sẽ thu mua 100% nhu cầu mía nguyên liệu từ các hộ trồng mía độc lập, với vùng nguyên liệu mục tiêu hơn 40.468 ha trong bán kính 15 km quanh nhà máy. Hiện thời gian triển khai cụ thể của dự án chưa được công bố. Ngoài tác động tích cực dự kiến đối với người trồng mía, dự án này còn nằm trong quá trình chuyển đổi rộng hơn của ngành mía đường Kenya.

Khoản đầu tư phù hợp với chiến lược mới của ngành

Dự án đầu tư này được công bố trong bối cảnh Kenya đang tăng cường các biện pháp hỗ trợ người sản xuất và doanh nghiệp chế biến trong nước. Từ ngày 1/7, theo Luật Tài chính năm 2026, Kenya áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đường nhập khẩu là 40 shilling/kg, tương đương khoảng 0,3 USD/kg, cao hơn nhiều so với mức 7,5 shilling/kg, khoảng 0,05 USD/kg, trước đây.

Biện pháp này nhằm giảm sức ép từ đường nhập khẩu đối với các nhà sản xuất trong nước. Kenya hiện vẫn thiếu hụt đường về mặt cơ cấu. Sản lượng đường trong nước giai đoạn 2021–2024 ước đạt bình quân khoảng 696.275 tấn/năm, chưa đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê quốc gia Kenya, nền kinh tế lớn nhất Đông Phi này đã nhập khẩu bình quân gần 423.625 tấn đường/năm trong cùng giai đoạn.

Ở một khía cạnh khác, dự án của Kipenzi Sugar cũng phù hợp với định hướng mới của Chính phủ Kenya, đó là chuyển từ mô hình sản xuất đường truyền thống sang mô hình nông nghiệp - công nghiệp đa dạng hơn, tập trung thêm vào sản xuất ethanol và năng lượng tái tạo.

Trước đó, vào tháng 4, Cơ quan Đường Kenya cho biết cơ quan này đã triển khai các hoạt động hiện đại hóa ngành mía đường. Các hoạt động này tập trung vào sử dụng giống mía năng suất cao, cơ giới hóa và áp dụng công nghệ nông nghiệp chính xác nhằm nâng cao năng suất vùng trồng mía, qua đó hỗ trợ quá trình chuyển đổi của ngành.