Nguồn: indiasworld.in

Ấn Độ cũng là nước xuất khẩu chè lớn, dù lượng chè tiêu thụ trong nước cao hơn nhiều so với xuất khẩu. Ngành chè nước này được xây dựng trên ba trụ cột: sản xuất quy mô lớn, thị trường nội địa rộng lớn và hoạt động xuất khẩu ra toàn cầu.

Sản xuất chè của Ấn Độ

Theo Hội đồng Chè Ấn Độ, sản lượng chè của nước này năm 2025 đạt 1,396 triệu tấn, tăng khoảng 7,1% so với năm trước. Trung Quốc vẫn là nước sản xuất chè lớn nhất thế giới. Năm 2024, Trung Quốc chiếm khoảng 53% sản lượng chè toàn cầu, tiếp đến là Ấn Độ với 18%, Kênia khoảng 8% và Sri Lanka khoảng 4%. Tổng cộng, bốn quốc gia này đóng góp khoảng 83% sản lượng chè thế giới.

Hoạt động sản xuất chè của Ấn Độ tập trung cao tại một số địa phương. Năm 2025, bang Assam sản xuất 699.580 tấn, chiếm hơn 50% sản lượng cả nước. Bang Tây Bengal đạt 421.630 tấn, tiếp đến là Tamil Nadu với 171.630 tấn và Kerala với 58.160 tấn. Bốn bang này đóng góp khoảng 97% tổng sản lượng chè của Ấn Độ.

Cơ cấu sản phẩm cũng là một đặc điểm đáng chú ý. Năm 2025, Ấn Độ sản xuất 1.227.660 tấn chè CTC, 149.040 tấn chè chế biến theo phương pháp truyền thống và 18.830 tấn chè xanh. Chè CTC, được chế biến bằng phương pháp nghiền, xé và vo viên, chiếm ưu thế tuyệt đối về sản lượng, cung cấp dòng chè đen có vị đậm được tiêu dùng phổ biến tại Ấn Độ và nhiều thị trường nước ngoài.

Bên cạnh phân khúc sản lượng lớn là phân khúc chè cao cấp có quy mô nhỏ hơn. Ấn Độ có bốn loại chè được bảo hộ chỉ dẫn địa lý và được Hội đồng Chè quảng bá, gồm Darjeeling, Assam Orthodox, Nilgiri Orthodox và Kangra. Trong đó, Darjeeling nổi tiếng ở phân khúc cao cấp với hương vị đặc trưng gợi nhớ nho Muscat. Ngoài ra, nước này còn sản xuất một lượng nhỏ chè trắng, chè ô long, chè xanh và các loại chè đặc sản khác.

Sự khác biệt giữa các phân khúc cho thấy, dù ngành chè Ấn Độ dựa trên nền tảng sản lượng lớn, một số sản phẩm có giá trị cao nhất lại được sản xuất với khối lượng tương đối nhỏ. Vì vậy, cơ hội phát triển không chỉ nằm ở việc tăng sản lượng, mà còn ở khả năng nâng cao giá trị cho chè có xuất xứ đặc trưng và các dòng chè đặc sản.

Tiêu dùng chè tại Ấn Độ

Nghiên cứu về tiêu dùng chè toàn quốc của Hội đồng Chè Ấn Độ ước tính lượng tiêu thụ năm 2023 đạt khoảng 1,197 triệu tấn. Mức tiêu thụ bình quân đầu người khoảng 840 g/năm; trong đó, khu vực nông thôn đạt khoảng 797 g/người/năm và khu vực thành thị đạt 925 g/người/năm.

Theo Hội đồng Chè Ấn Độ, nước này chiếm khoảng 18% lượng chè tiêu thụ toàn cầu năm 2024. Cơ quan này cũng ước tính khoảng 84% sản lượng chè của Ấn Độ được tiêu thụ trong nước, cho thấy quy mô đặc biệt lớn của thị trường nội địa.

Ấn Độ có vị thế nổi bật trong phân khúc chè đen. Hội đồng Chè xác định đây là quốc gia sản xuất và tiêu thụ chè đen lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, cần phân biệt vị trí này với tổng lượng tiêu dùng chè: Ấn Độ không phải là nước tiêu thụ tất cả các loại chè lớn nhất thế giới xét về khối lượng, mà chỉ dẫn đầu riêng ở chè đen.

Nhu cầu nội địa lớn cũng lý giải chênh lệch giữa tỷ trọng sản xuất và xuất khẩu của Ấn Độ. Năm 2024, nước này chiếm khoảng 18% sản lượng chè thế giới nhưng chỉ đóng góp 13% lượng chè xuất khẩu toàn cầu. Phần lớn chè sản xuất tại Ấn Độ được tiêu thụ ngay trong nước.

Thị trường nội địa cũng đang thay đổi. Chè CTC vẫn chiếm ưu thế, đặc biệt trong cách uống chè pha sữa truyền thống. Tuy nhiên, chè xanh, chè đặc sản, sản phẩm đóng gói cao cấp, chè túi lọc và các dạng sản phẩm tiện dụng khác đang mở ra những phân khúc mới.

Các nghiên cứu thị trường tư nhân dự báo giá trị thị trường tiếp tục tăng, dù kết quả ước tính khác nhau tùy theo phạm vi xác định thị trường. Theo ước tính do Netscribes công bố năm 2025, quy mô ngành chè Ấn Độ đạt 1 nghìn tỷ rupee năm 2024 và có thể tăng lên 1,47 nghìn tỷ rupee vào năm 2029, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép bình quân 6,98%/năm. Đây là dự báo của khu vực tư nhân, không phải dự báo chính thức của Chính phủ, nên cần được xem là số liệu tham khảo của ngành.

Như vậy, tăng trưởng trong tương lai không nhất thiết đòi hỏi lượng chè tiêu thụ phải tăng tương ứng. Mức chi tiêu cao hơn của người tiêu dùng, xu hướng lựa chọn sản phẩm cao cấp và sự mở rộng của chè đóng gói, chè đặc sản có thể tiếp tục nâng giá trị thị trường nội địa.

Xuất khẩu chè của Ấn Độ

Trong năm tài chính 2024-2025, Ấn Độ xuất khẩu 257.880 tấn chè, thu về 75,0352 tỷ rupee. Năm tài chính trước đó, xuất khẩu đạt 250.730 tấn, trị giá 64,7638 tỷ rupee.

Tốc độ tăng kim ngạch cao hơn đáng kể so với mức tăng khối lượng. Lượng chè xuất khẩu tăng khoảng 2,9%, trong khi kim ngạch tăng gần 16%. Đơn giá xuất khẩu bình quân tăng từ 258,30 rupee/kg lên 290,97 rupee/kg.

Số liệu mới nhất tiếp tục ghi nhận bước tăng mạnh. Theo Bộ Thương mại và Hội đồng Chè Ấn Độ, trong năm tài chính 2025-2026, xuất khẩu chè đạt kỷ lục 282.110 tấn, mang về 87,1883 tỷ rupee. So với năm tài chính 2024–2025, khối lượng xuất khẩu tăng khoảng 9%, còn kim ngạch tăng khoảng 16%.

Năm 2024, Ấn Độ là nước xuất khẩu chè lớn thứ ba thế giới, sau Kênia và Trung Quốc. Thứ hạng xuất khẩu vì vậy khác với thứ hạng sản xuất: nước này đóng góp khoảng 18% sản lượng chè toàn cầu nhưng chỉ chiếm khoảng 13% lượng xuất khẩu, do thị trường nội địa hấp thụ phần lớn sản lượng.

Cơ cấu xuất khẩu cho thấy dư địa nâng cao giá trị. Trong năm tài chính 2024-2025, các sản phẩm chè giá trị gia tăng chiếm khoảng 19% khối lượng nhưng đóng góp khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu. Các sản phẩm như chè đóng gói, chè túi lọc và chè hòa tan mang lại tỷ trọng doanh thu cao hơn đáng kể so với tỷ trọng về lượng.

Đây là tín hiệu rõ nét cho thấy tăng trưởng xuất khẩu chè của Ấn Độ không chỉ phụ thuộc vào việc bán được nhiều hơn, mà còn ở khả năng nâng giá trị thu về trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Các thị trường tiêu thụ chè Ấn Độ

Chè Ấn Độ được xuất khẩu tới nhiều thị trường. Các điểm đến chủ yếu gồm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Iraq, Nga, Iran, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Vương quốc Anh, Đức, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ.

Trung Đông tiếp tục là thị trường quan trọng, đặc biệt đối với chè đen Ấn Độ. Nga và các thị trường khác thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) cũng giữ vai trò đáng kể. Trong khi đó, Anh, Hoa Kỳ và các thị trường châu Âu mở ra cơ hội cho chè đặc sản và các sản phẩm có giá trị cao.

Hội đồng Chè và Bộ Thương mại Ấn Độ đồng thời thúc đẩy mở rộng sang các thị trường ngoài nhóm đối tác truyền thống. Trung Quốc, Bắc Phi, Canada và Ai Cập được xác định là những thị trường nước này đang tìm cách thâm nhập sâu hơn.

Đa dạng hóa thị trường có thể ngày càng trở nên quan trọng. Mở rộng địa bàn xuất khẩu giúp giảm phụ thuộc vào từng thị trường riêng lẻ, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp lựa chọn chủng loại và dạng sản phẩm phù hợp với thị hiếu của từng nhóm người tiêu dùng.

Ấn Độ cũng nhập khẩu chè

Ấn Độ đồng thời là nước nhập khẩu chè, dù quy mô còn nhỏ so với sản lượng trong nước. Năm tài chính 2024-2025, lượng chè nhập khẩu đạt 45.510 tấn, trị giá CIF 6,6044 tỷ rupee, so với 22.970 tấn và 3,3671 tỷ rupee trong năm tài chính 2023-2024. Theo Hội đồng Chè Ấn Độ, Kênia và Nêpan nằm trong nhóm nguồn cung chủ yếu trong năm tài chính 2024-2025.

Nhập khẩu tăng một phần do sản lượng chè trong nước sụt giảm trong năm tài chính 2024-2025. Tuy nhiên, ngay cả khi đạt 45.510 tấn, lượng nhập khẩu vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ so với quy mô sản xuất hằng năm khoảng 1,3 triệu tấn của Ấn Độ.

Vì vậy, số liệu nhập khẩu cần được xem xét trong tương quan với quy mô sản xuất và tiêu dùng nội địa lớn hơn nhiều của nước này.

Cơ hội nâng cao giá trị ngành chè

Ba động lực có thể định hình giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành chè Ấn Độ là phát triển phân khúc cao cấp, gia tăng giá trị sản phẩm và đa dạng hóa thị trường.

Phát triển phân khúc cao cấp: Ấn Độ sở hữu những vùng chè nổi tiếng thế giới như Darjeeling, Assam và Nilgiri, cùng các sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý và chè đặc sản. Tăng tỷ trọng sản phẩm thuộc phân khúc giá trị cao có thể cải thiện nguồn thu mà không đòi hỏi sản lượng phải tăng tương ứng.

Đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm giá trị gia tăng: Chênh lệch giữa tỷ trọng khối lượng và kim ngạch của nhóm chè giá trị gia tăng cho thấy tiềm năng rõ rệt. Trong năm tài chính 2024–2025, nhóm này chỉ chiếm khoảng 19% lượng xuất khẩu nhưng đóng góp khoảng 30% kim ngạch. Phát triển thêm sản phẩm có thương hiệu, được đóng gói và chế biến có thể giúp Ấn Độ thu được phần giá trị lớn hơn ở các khâu sau sản xuất và đấu giá.

Đa dạng hóa thị trường: Các thị trường truyền thống tạo nền tảng về quy mô, trong khi Trung Quốc, Ai Cập, Canada và các nước Bắc Phi mở ra cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời phát triển nhu cầu đối với nhiều chủng loại và dạng sản phẩm khác nhau.

Các số liệu cho thấy tiềm năng lớn của ngành chè Ấn Độ: sản lượng gần 1,4 triệu tấn, tiêu thụ khoảng 1,2 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu đạt 87,1883 tỷ rupee trong năm tài chính 2025–2026. Với một ngành đã có quy mô rất lớn, vấn đề đặt ra cho giai đoạn tới không chỉ là có thể sản xuất thêm bao nhiêu chè, mà còn là tạo thêm bao nhiêu giá trị từ lượng chè hiện có.