Nguồn: euronews.com

Thuế đồ uống có đường được kỳ vọng sẽ giảm áp lực lên hệ thống y tế Đức, vốn phải chi hơn 2 tỷ euro mỗi năm để xử lý những vấn đề sức khỏe liên quan đến việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường, như béo phì, tiểu đường và sâu răng.

Theo Chính phủ Đức, chính sách này đáp ứng những kiến nghị lâu nay của các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực y tế, khoa học, bảo vệ trẻ em và bảo vệ người tiêu dùng.

Sắc thuế mới dự kiến mang lại nguồn thu bổ sung 690 triệu euro trong năm 2027 và 925 triệu euro trong năm 2028. Chính phủ cho biết khoản thu này sẽ giúp hạn chế mức cắt giảm dự kiến đối với trợ cấp ngân sách dành cho quỹ y tế trung ương, qua đó giảm sức ép tăng mức đóng bảo hiểm y tế của người dân.

Những loại đồ uống nào sẽ chịu thuế?

Theo dự luật, đồ uống có tổng hàm lượng đường từ 5 g/100 ml trở lên sẽ thuộc diện chịu thuế. Mức thuế được chia thành hai bậc:

• Từ 5 g đến dưới 8 g đường/100 ml: chịu thuế 0,26 euro/lít.
• Từ 8 g đường/100 ml trở lên: chịu thuế 0,32 euro/lít.

Các sản phẩm thuộc diện áp thuế gồm nước ngọt như Coca-Cola, trà lạnh, nước tăng lực, đồ uống từ trái cây và nước quả cô đặc có bổ sung đường.

Đồ uống có cồn và các phiên bản không cồn của nhóm này không nằm trong phạm vi áp thuế. Sữa, đồ uống từ yến mạch và gạo, nước ép rau quả nguyên chất cũng được miễn thuế. Đồ uống sử dụng chất tạo ngọt thay cho đường cũng không thuộc diện chịu thuế.

Dù nhà sản xuất hoặc doanh nghiệp bán buôn là bên nộp thuế, Chính phủ Đức dự báo người tiêu dùng sẽ phải trả thêm khoảng vài chục xu euro khi mua đồ uống có đường.

Các cơ sở sản xuất nhỏ, độc lập, có sản lượng không quá 70.000 lít/năm sẽ được miễn thuế. Đề xuất miễn thuế cho cả những doanh nghiệp có sản lượng không quá 1 triệu lít/năm cần được Ủy ban châu Âu chấp thuận theo quy định về hỗ trợ của Nhà nước.

Chính sách còn gây tranh luận

Đề xuất đánh thuế đã vấp phải ý kiến phản đối cả trước và sau khi liên minh cầm quyền đạt được thỏa thuận.

Theo bản tin Tagesschau của Đài Truyền hình công ARD, ông Boris Rhein, Thủ hiến bang Hessen, thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), cho rằng sắc thuế sẽ khiến đồ uống đắt hơn và có thể đe dọa việc làm trong ngành.

Trong báo cáo công bố năm 2025, tổ chức nghiên cứu chính sách thuế Tax Foundation có trụ sở tại Hoa Kỳ cũng đặt câu hỏi về lợi ích sức khỏe của việc đánh thuế đồ uống có đường. Tổ chức này cho rằng, dù thuế có thể làm giá bán tăng, chưa có bằng chứng cho thấy việc tăng giá mang lại cải thiện đáng kể về sức khỏe.

Nếu dự luật được thông qua, Đức sẽ gia nhập nhóm các nước Liên minh châu Âu đã đánh thuế đồ uống có đường, gồm Pháp, Bồ Đào Nha và Hungary. Trong đó, Hungary đã áp dụng một sắc thuế có phạm vi rộng hơn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng từ năm 2011.