Nguồn: chinimandi.com

Dự luật sửa đổi Luật Thuế quan Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt hợp nhất (CETA) đã được Thượng viện Nigeria thông qua và hiện chờ Hạ viện xem xét. Dự luật đề xuất thay mức thuế tiêu thụ đặc biệt cố định 10 naira/lít hiện nay bằng thuế tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị sản phẩm.

Theo ước tính của Tổ chức Trách nhiệm Doanh nghiệp và Sự tham gia của Công chúng châu Phi (CAPPA), với mặt bằng giá bán lẻ hiện nay, mức thuế thực tế có thể tăng lên khoảng 130 naira/lít.

Đối với doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng nhanh, thay đổi này không chỉ làm tăng số thuế phải nộp. Khi thuế được tính theo giá trị sản phẩm, giá bán lẻ càng tăng thì số thuế cũng tăng theo. Cơ chế này có thể làm phát sinh thêm chi phí quản lý, tuân thủ và khiến doanh nghiệp khó dự tính nghĩa vụ thuế.

Chi phí thuế tăng cũng có thể lan rộng trong toàn bộ chuỗi cung ứng đồ uống. Các nhà sản xuất nhiều khả năng sẽ chuyển một phần chi phí sang nhà phân phối và người tiêu dùng, đẩy giá bán lẻ lên cao trong bối cảnh sức mua của các hộ gia đình Nigeria đang suy giảm.

Theo một kịch bản được CAPPA dẫn lại, nếu mức thuế thực tế tăng lên 130 naira/lít, giá bán lẻ đồ uống có thể tăng 39%, trong khi lượng tiêu thụ bình quân đầu người mỗi năm có thể giảm 29%.

Nhu cầu sụt giảm không chỉ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất đồ uống mà còn tác động đến doanh nghiệp phân phối, bán lẻ, cung cấp bao bì, logistics và những ngành liên quan trong chuỗi hàng tiêu dùng nhanh.

Cách tính thuế được đề xuất cũng có thể làm giảm động lực cải tiến công thức sản phẩm. Do thuế được áp dụng đồng đều theo giá trị, thay vì dựa trực tiếp vào lượng đường trong từng sản phẩm, doanh nghiệp sẽ ít được khuyến khích giảm hàm lượng đường để hưởng mức thuế thấp hơn.

Ngành sản xuất đồ uống Nigeria hiện đã chịu nhiều sức ép từ tình trạng thiếu ngoại tệ, chi phí đầu vào cao và nhu cầu tiêu dùng yếu. Gánh nặng thuế bổ sung có thể tiếp tục thu hẹp lợi nhuận, khiến doanh nghiệp khó hấp thụ chi phí sản xuất gia tăng nếu không tăng giá bán.

Tác động đối với việc làm cũng đáng lo ngại. CAPPA ước tính ngành đồ uống tạo ra khoảng 1,5 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp. Nếu doanh số giảm kéo dài, sản lượng, việc làm và kế hoạch đầu tư trong toàn bộ hệ sinh thái hàng tiêu dùng nhanh có thể bị ảnh hưởng.

Những người ủng hộ cho rằng tăng thuế sẽ góp phần hạn chế tiêu thụ quá mức đồ uống có đường và tăng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, các doanh nghiệp lo ngại mức thuế cao và biến động theo giá sản phẩm sẽ làm giảm khả năng chi trả của người tiêu dùng, thu hẹp doanh số và đẩy chi phí hoạt động lên cao.

Dự luật hiện chờ Hạ viện Nigeria xem xét. Các quy định cuối cùng sẽ quyết định mức độ tác động đối với ngành đồ uống và toàn bộ lĩnh vực hàng tiêu dùng nhanh của nước này.