Nguồn: foodagribusiness.world

Từ tháng 10/2025 đến tháng 6/2026, EU nhập khẩu miễn thuế 737.000 tấn đường thô và 133.000 tấn đường trắng, tổng cộng 870.000 tấn.

Trong khi đó, cả niên vụ 2024-2025 kéo dài 12 tháng, lượng nhập khẩu theo cơ chế này đạt 587.000 tấn đường thô và 155.000 tấn đường trắng, chiếm hơn một nửa tổng lượng đường nhập khẩu của EU.

Brazil là nguồn cung chủ yếu

Hơn 90% lượng đường nhập khẩu giá rẻ nói trên có xuất xứ từ Brazil. Riêng trong niên vụ 2024-2025, lượng đường thô Brazil vào EU theo cơ chế miễn thuế này đã gấp khoảng ba lần mức 180.000 tấn/năm được nêu trong thỏa thuận thương mại EU-Mercosur.

Những năm gần đây, các doanh nghiệp EU ngày càng sử dụng nhiều hình thức nhập khẩu này. Theo bài báo, lượng đường thô nhập khẩu trong 19 tháng gần nhất cao hơn gấp đôi tổng lượng của hai niên vụ 2020-2021 và 2022-2023 cộng lại. Trước đó, lượng đường thô nhập khẩu miễn thuế tăng khoảng 100.000 tấn qua mỗi niên vụ.

Ngành đường châu Âu lên tiếng phản đối

Đường giá rẻ được đưa vào EU thông qua chế độ hải quan cho phép nhập nguyên liệu để gia công, chế biến rồi tái xuất. Theo cơ chế này, doanh nghiệp được miễn thuế nhập khẩu đối với đường nguyên liệu đáp ứng các điều kiện áp dụng.

Năm ngoái, tổ chức đại diện người trồng củ cải đường châu Âu (CIBE) và Hiệp hội các nhà sản xuất đường châu Âu (CEFS) đã lên tiếng cảnh báo. Trước đó, Đức, Pháp, Bỉ và Ba Lan cũng chỉ trích tình trạng đường nhập khẩu gia tăng trong lúc ngành đường EU đang gặp khó khăn.

Cuối tháng 1/2026, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp EU Christophe Hansen công bố kế hoạch tạm dừng cơ chế này nhằm giảm sức ép nguồn cung và hỗ trợ khôi phục cân bằng thị trường. Theo Ủy ban châu Âu, người trồng củ cải đường cũng đang góp phần điều chỉnh nguồn cung bằng cách thu hẹp diện tích canh tác.

Nhập khẩu tiếp tục trong thời gian chuyển tiếp

Ngay từ tháng 3, ông Hansen đã cảnh báo nguy cơ có thêm 700.000 tấn đường nhập khẩu giá rẻ vào EU.

Đầu tháng 5, ông nhận được sự ủng hộ của các nước thành viên đối với biện pháp hạn chế nhập khẩu. Quyết định tạm dừng có hiệu lực từ ngày 27/5/2026, kéo dài một năm, đến ngày 27/5/2027.

Tuy nhiên, doanh nghiệp được thêm 30 ngày, đến ngày 26/6/2026, để hoàn thành các nghĩa vụ hợp đồng. Vì vậy, đường nhập khẩu vẫn tiếp tục vào EU trong tháng 6.

Việc tạm dừng chỉ áp dụng đối với đường mía thô nhập khẩu theo cơ chế trên để chế biến thành đường trắng, nhóm hàng ghi nhận mức tăng nhập khẩu mạnh nhất. Đường trắng vẫn được tiếp tục nhập khẩu theo chế độ hải quan này.