Nguồn: indonesiabusinesspost.com

Chính phủ Indonesia đang tăng cường dự trữ lương thực và thức ăn chăn nuôi quốc gia do các doanh nghiệp nhà nước quản lý, tập trung vào các mặt hàng chiến lược như gạo, dầu ăn, ngô làm thức ăn chăn nuôi, cùng một số mặt hàng thực phẩm khác vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu và dễ biến động giá.

Tuy nhiên, các cơ quan chức năng nhấn mạnh cần mở rộng kênh phân phối, đặc biệt đối với gạo dự trữ, nhằm tránh tình trạng suy giảm chất lượng dẫn đến phải tiêu hủy, gây rủi ro thất thoát cho ngân sách nhà nước.

Ảnh: kompas.id

Ngày 29/12/2025, Bộ Điều phối các vấn đề Lương thực đã ấn định mục tiêu Dự trữ Gạo Chính phủ (CBP) năm 2026 ở mức 4 triệu tấn, tăng từ 3 triệu tấn năm 2025. Trong khi đó, Dự trữ Ngô Chính phủ (CJP) dự kiến đạt 1 triệu tấn năm 2026, tăng mạnh so với 300.000 tấn của năm nay.

Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Lương thực Zulkifli Hasan cho biết, việc nâng mục tiêu dự trữ gạo nhằm chủ động ứng phó với biến động cung – cầu và giá gạo, đồng thời phục vụ các chương trình hỗ trợ lương thực, an sinh xã hội và cứu trợ thiên tai. Nguồn gạo và ngô dự trữ sẽ được thu mua từ sản xuất trong nước, và Bulog – cơ quan hậu cần quốc gia – đã được chỉ đạo chuẩn bị đầy đủ năng lực thu mua và kho chứa.

Chính phủ cũng lên kế hoạch mở rộng dự trữ ngô để giảm biến động giá thức ăn chăn nuôi gia cầm, trong bối cảnh nhu cầu thịt gà và trứng được dự báo tăng trong năm 2026 cùng với việc mở rộng Chương trình Bữa ăn Dinh dưỡng Miễn phí (MBG).

Bộ trưởng Nông nghiệp kiêm người đứng đầu Cơ quan Lương thực Quốc gia (Bapanas), ông Andi Amran Sulaiman, cho biết trong vụ thu hoạch chính năm 2026, chính phủ đặt mục tiêu thu mua 2–2,5 triệu tấn lúa của nông dân, quy đổi tương đương gạo xay xát, nhằm vừa tăng cường dự trữ, vừa bảo đảm giá thu mua có lợi cho nông dân.

Ảnh: kompas.id

Tính đến ngày 29/12/2025, lượng gạo dự trữ của chính phủ do Bulog quản lý đạt 3,39 triệu tấn, mức cao nhất kể từ khi Indonesia giành độc lập. Theo ông Amran, với quy mô này, nguồn cung gạo năm 2026 không chỉ an toàn mà còn rất vững chắc.

Bên cạnh gạo, chính phủ sẽ đẩy mạnh thu mua ngô để củng cố dự trữ và ổn định giá cho nông dân. Bộ Nông nghiệp dự báo sản lượng năm 2026 đạt khoảng 34,77 triệu tấn gạo và 18 triệu tấn ngô. Trước đó, Cơ quan Thống kê Indonesia (BPS) ước tính sản lượng gạo năm 2025 đạt 34,77 triệu tấn, trong khi sản lượng ngô khô đạt khoảng 16,55 triệu tấn.

Về nguồn lực tài chính và hạ tầng, chính phủ dự kiến phân bổ khoảng 1,6 tỷ USD cho Bulog trong ngân sách nhà nước năm 2026, đồng thời dành thêm nguồn vốn tương đương khoảng 350 triệu USD để xây dựng 100 kho Bulog mới.

Dù nguồn vốn và sức chứa kho bãi được tăng cường, bài toán chất lượng gạo dự trữ vẫn là thách thức lớn, do gạo thường chỉ bảo quản tốt trong 4–6 tháng. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ phải tiêu hủy một phần gạo do xuống cấp chất lượng. Theo ước tính của chuyên gia kinh tế nông nghiệp Dwi Andreas Santosa (Đại học IPB), khoảng 100.000 tấn gạo Bulog có thể không còn phù hợp để tiêu dùng, gây thiệt hại khoảng 80 triệu USD. Trong khi đó, đại diện Thanh tra Indonesia dự báo lượng gạo có nguy cơ phải tiêu hủy có thể lên tới 300.000 tấn, với tổn thất khoảng 270 triệu USD.

Bapanas cho biết, tính đến đầu tháng 10/2025, khoảng 29.990 tấn gạo Bulog đã ghi nhận dấu hiệu suy giảm chất lượng, bao gồm cả gạo thu mua trong nước và gạo nhập khẩu. Ngoài ra, 1,45 triệu tấn gạo nhập khẩu, tương đương gần 38% tổng dự trữ, đã được lưu kho trên 6 tháng.

Để giảm rủi ro, các cơ quan chức năng đang thúc đẩy mở rộng kênh phân phối gạo dự trữ. Hiện nay, gạo chủ yếu được phân phối thông qua các chương trình Bình ổn cung – cầu và giá lương thực (SPHP), hỗ trợ lương thực và cứu trợ thiên tai. Tuy nhiên, Chỉ thị Tổng thống số 6/2025 cho phép mở rộng đối tượng phân phối, bao gồm công chức, quân đội, cảnh sát, chương trình MBG, dự trữ của chính quyền địa phương, cũng như hợp tác và viện trợ quốc tế, thậm chí xuất khẩu trong một số điều kiện nhất định.

Ảnh: kompas.id

Ngoài gạo và ngô, chính phủ cũng tăng cường Dự trữ Dầu ăn Chính phủ (CMGP) do Bulog và Tập đoàn lương thực nhà nước ID Food quản lý. Theo Quy định số 43/2025 của Bộ Thương mại, các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm dẫn xuất dầu cọ phải dành 35% nghĩa vụ cung ứng thị trường nội địa (DMO) cho thương hiệu dầu ăn bình ổn Minyakita thông qua các doanh nghiệp nhà nước.

Trong giai đoạn 1/9–29/12/2025, tổng lượng Minyakita thực hiện DMO đạt 659.577 tấn, trong đó 116.949 tấn (tương đương 17,8%) được phân phối cho Bulog và ID Food. Theo quy định mới, tỷ lệ này dự kiến tăng lên 35%.

Bên cạnh đó, chính phủ cũng đang xây dựng các biện pháp bình ổn nguồn cung và giá tỏi, mặt hàng mà Indonesia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu. Các giải pháp được thảo luận gồm phân phối tỏi nhập khẩu qua chợ truyền thống, siết chặt nghĩa vụ trồng tỏi đối với doanh nghiệp nhập khẩu, và xây dựng dự trữ tỏi chính phủ từ nguồn sản xuất trong nước. Theo Bộ Thương mại, khi có mức dự trữ đủ lớn, nhà nước sẽ có điều kiện can thiệp kịp thời để ổn định thị trường tỏi.