Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ trà lớn nhất thế giới, mở ra cơ hội đáng kể để Rooibos, loại trà đặc trưng riêng có của Nam Phi, mở rộng sự hiện diện trên thị trường quốc tế.

Nguồn ảnh: dailyinvestor.com

Trong thông cáo phát đi ngày 06/5, Hội đồng Rooibos Nam Phi (SARC) hoan nghênh động thái này và đánh giá đây là một “cơ hội quan trọng” đối với ngành trà Rooibos.

Trước đó, trong năm 2024, Trung Quốc đã giảm thuế nhập khẩu đối với trà Rooibos từ mức 15–30% xuống còn 6%. Khi đó, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Cạnh tranh Nam Phi nhận định đây là tín hiệu tích cực cho thị trường Rooibos trong nước. Cựu Bộ trưởng Thương mại Ebrahim Patel cho biết quyết định này sẽ giúp đưa nhiều trà Rooibos Nam Phi hơn tới người tiêu dùng Trung Quốc, đồng thời tạo thêm việc làm tại Nam Phi.

Từ năm 2020, Nhật Bản liên tục là thị trường xuất khẩu Rooibos lớn nhất của Nam Phi. Trước đó, vào cuối thập niên 2010, loại trà này từng ghi nhận làn sóng tiêu dùng mạnh tại Nhật Bản. Nay, với việc được tiếp cận thị trường Trung Quốc mà không chịu thuế nhập khẩu, ngành Rooibos Nam Phi được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng dấu ấn toàn cầu.

Ông Dawie de Villiers, Giám đốc SARC, cho rằng chính sách mới giúp nâng cao sức cạnh tranh của Rooibos nhờ loại bỏ rào cản chi phí và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho các nhà sản xuất, xuất khẩu trong nước. Đây cũng là cơ hội để giới thiệu Rooibos tới nhóm người tiêu dùng rộng hơn, đặt sản phẩm này bên cạnh các dòng trà đã có chỗ đứng lâu năm, đồng thời nhấn mạnh hương vị riêng và lợi ích tự nhiên đối với sức khỏe.

Theo SARC, bước tiến này sẽ hỗ trợ tăng trưởng toàn ngành, thúc đẩy khối lượng xuất khẩu và góp phần tạo việc làm trong toàn chuỗi giá trị. Hội đồng cho biết sẽ phối hợp với các bên liên quan để nâng cao nhận biết và nhu cầu tiêu dùng Rooibos tại Trung Quốc, qua đó khai thác tiềm năng còn rất lớn của thị trường này và tạo giá trị dài hạn cho ngành trà cũng như nền kinh tế Nam Phi.

Năm 2024, SARC cho biết Nam Phi sản xuất khoảng 20.000 tấn Rooibos mỗi năm, tạo việc làm cho hơn 5.000 lao động.

Xuất khẩu sang Trung Quốc tăng

Trung Quốc đã dần trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Nam Phi, chiếm 10,7% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của nước này trong năm 2025.

Không chỉ Rooibos, nhiều ngành hàng khác của Nam Phi cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ việc tiếp cận thị trường Trung Quốc với thuế suất 0%. Các thỏa thuận thương mại mới cũng sẽ góp phần củng cố quan hệ thương mại giữa hai nước. Năm 2025, Bộ trưởng Nông nghiệp John Steenhuisen đã ký một thỏa thuận quan trọng với Trung Quốc về xuất khẩu trái cây.

Tháng 10/2025, ông Steenhuisen ký thỏa thuận về trái cây có hạt cứng, lần đầu tiên mở cửa thị trường Trung Quốc cho 5 loại trái cây của Nam Phi, gồm mơ, đào, xuân đào, mận và mận khô. Đây cũng là lần đầu tiên Trung Quốc đàm phán mở cửa cùng lúc nhiều loại trái cây có hạt cứng từ một quốc gia trong một thỏa thuận duy nhất.

Vào thời điểm ký kết, ông Steenhuisen gọi đây là “bước đột phá lớn” đối với các nhà sản xuất và xuất khẩu trái cây Nam Phi, đồng thời cho rằng thỏa thuận này có thể làm thay đổi ngành trái cây ôn đới trong nước. Theo ông, trong thập kỷ tới, nghị định thư này có thể tạo ra thị trường đủ lớn để hỗ trợ khoảng 350 việc làm trực tiếp mới tại trang trại và nhà đóng gói, cùng gần 600 việc làm mới nói chung.

Quan hệ thương mại giữa Nam Phi và Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục sâu sắc hơn trong những năm tới, trong bối cảnh quan hệ của Nam Phi với Hoa Kỳ, đối tác thương mại lớn thứ ba của nước này, đang xấu đi.

Theo Ngân hàng Dự trữ Nam Phi, nước này cũng đã mở rộng thương mại với các thị trường khác như Bỉ và Zimbabwe sau khi Hoa Kỳ công bố tăng thuế trong năm 2025.

Hoa Kỳ đã tụt xuống vị trí thứ ba trong danh sách các thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của Nam Phi năm 2025, chiếm 7,1% tổng kim ngạch xuất khẩu, giảm so với mức 7,7% năm 2024 và 7,9% năm 2010.

Ngân hàng Dự trữ Nam Phi cho rằng sự dịch chuyển này một phần bắt nguồn từ việc Hoa Kỳ áp thuế thương mại cao hơn trong năm 2025, tác động mạnh nhất đến các mặt hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng của Nam Phi. Trong quý IV/2025, giá trị xuất khẩu của Nam Phi sang Hoa Kỳ bị ảnh hưởng rõ rệt, chỉ tăng 2,9%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 11,8% trong quý III.