Nguồn: agenceecofin.com
Việt Nam là nước chế biến hạt điều lớn nhất thế giới, đồng thời là thị trường nhập khẩu quan trọng đối với hạt điều thô. Trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu hạt điều của Việt Nam tiếp tục tăng, không phải tất cả các nước xuất khẩu châu Phi đều hưởng lợi như nhau.
Theo tổ chức tư vấn nông nghiệp độc lập N’kalo, dẫn số liệu hải quan trong bản tin về hạt điều công bố ngày 16/6, Việt Nam đã nhập khẩu gần 1,45 triệu tấn hạt điều từ thị trường quốc tế trong 5 tháng đầu năm 2026. Con số này tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, đóng góp của các nhà cung cấp chính có sự khác biệt lớn, đặc biệt là nhóm bốn nước xuất khẩu lớn của châu Phi gồm Tanzania, Bờ Biển Ngà, Ghana và Nigeria.
Trong số các nước châu Phi, Tanzania và Bờ Biển Ngà ghi nhận kết quả tích cực. Tanzania đã xuất khẩu 154.153 tấn hạt điều sang Việt Nam, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước, qua đó trở thành nhà cung cấp châu Phi lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn này.
Bờ Biển Ngà cũng ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong các nguồn cung từ châu Phi. Nước này đã xuất khẩu 107.090 tấn hạt điều sang Việt Nam, tăng tới 93% so với cùng kỳ năm 2025.
Báo cáo của N’kalo không nêu rõ nguyên nhân trực tiếp của sự tăng trưởng này. Tuy nhiên, tại Tanzania, số liệu mới nhất của Bộ Nông nghiệp công bố hồi tháng 5 cho thấy sản lượng hạt điều tăng 16%, đạt 617.683 tấn. Trong khi đó, Bờ Biển Ngà - nước sản xuất hạt điều lớn nhất thế giới - những năm gần đây đã tăng cường kiểm soát buôn lậu, nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu cho các nhà máy chế biến và hạn chế xuất khẩu qua các kênh không chính thức.
Trái ngược với Tanzania và Bờ Biển Ngà, Ghana và Nigeria lại ghi nhận sự sụt giảm rõ rệt. Ghana, vốn là một trong những nhà cung cấp truyền thống của Việt Nam vào đầu vụ, chỉ xuất khẩu 28.129 tấn trong 5 tháng đầu năm 2026, giảm 51% so với cùng kỳ.
Theo N’kalo, kết quả này chủ yếu do vụ thu hoạch kém và việc hạn chế buôn lậu từ Bờ Biển Ngà và Burkina Faso, khiến lượng hạt điều có thể xuất khẩu qua Ghana giảm mạnh. Nigeria cũng đi xuống, với lượng xuất khẩu sang Việt Nam đạt 49.507 tấn, giảm 29% so với cùng kỳ năm 2025.
Tính chung, bốn nước Tanzania, Bờ Biển Ngà, Ghana và Nigeria đã xuất khẩu gần 339.000 tấn hạt điều sang Việt Nam trong giai đoạn tháng 1 - 5/2026, chiếm khoảng 23% tổng lượng hạt điều nhập khẩu của Việt Nam.