Mô hình vườn nho kết hợp trải nghiệm đang mang lại nguồn thu ổn định và tạo sức hút với du khách. Trong ảnh: Anh Phạm Văn Linh, chủ vườn nho Hạ đen ở phường Nam Đồ Sơn.
Theo đuổi mô hình sản xuất tuần hoàn, hữu cơ
Từ một nhân viên kế toán, vì đam mê nông nghiệp, anh Bùi Văn Duy, Giám đốc Hợp tác xã Âu Việt Farm (xã Phú Thái) quyết định trở về quê khởi nghiệp. Năm 2020, hợp tác xã được thành lập với 4 nhà màng trên diện tích 7.000 m². Thiếu vốn, anh Duy thuê đất sản xuất, tích lũy đến đâu mở rộng quy mô đến đó. Sau 6 năm, hợp tác xã phát triển lên 15 nhà màng với tổng diện tích 3 ha, trở thành vùng sản xuất nhà màng lớn nhất xã Phú Thái.
Toàn bộ diện tích được đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt tự động theo công nghệ Israel, lắp đặt camera giám sát và xây dựng quy trình sản xuất khép kín từ gieo trồng đến thu hoạch. Từ tháng 3 đến tháng 10, hợp tác xã trồng các giống dưa lưới như kim hoàng hậu, dưa lưới Hàn Quốc, dưa lê Nhật Bản; các tháng còn lại chuyển sang trồng ớt chuông, cà chua cherry, dưa chuột, bảo đảm khai thác hiệu quả quỹ đất quanh năm.
Anh Duy kiên trì theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn. Sau mỗi vụ thu hoạch, thân cây dưa được thu gom, ủ cùng xơ dừa để tạo phân bón hữu cơ phục vụ vụ mới. Rau, củ hư hỏng cũng được tận dụng làm phân bón thay vì trở thành rác thải.
Theo anh Bùi Văn Duy, trước đây sau mỗi vụ dưa, nhiều hộ chất đống thân cây ngoài đồng, vừa lãng phí vừa gây ô nhiễm môi trường. Từ năm 2022, hợp tác xã chính thức áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn với mục tiêu tận dụng tối đa phụ phẩm trong sản xuất, kéo dài chuỗi giá trị nông sản.
Nhờ đó, mỗi năm hợp tác xã tiết kiệm hơn 100 triệu đồng chi phí phân bón. Toàn bộ sản phẩm được sản xuất theo quy trình VietGAP, không sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Năng suất cây trồng tăng khoảng 30% so với phương thức sản xuất thông thường.
Hiện mỗi năm hợp tác xã thu gần 150 tấn dưa, lợi nhuận khoảng 2 tỷ đồng; gần 100 tấn rau, quả các loại, lãi thêm khoảng 800 triệu đồng. Hợp tác xã tạo việc làm thường xuyên cho 12 lao động với thu nhập 5 - 7 triệu đồng/người/tháng.
Sản phẩm dưa lưới của hợp tác xã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, tiêu thụ ổn định tại Hà Nội, Hải Phòng và nhiều tỉnh, thành phố lân cận. Ngoài bán qua thương lái, hợp tác xã còn đẩy mạnh tiêu thụ trên mạng xã hội và liên kết với hợp tác xã Yên Dũng (Bắc Giang) đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị GO!.
Từ vườn nho sạch đến điểm đến trải nghiệm
Các sản phẩm của Hợp tác xã Âu Việt Farm được sản xuất theo quy trình VietGAP, không sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Không chỉ sản xuất nông nghiệp sạch, nhiều nông dân còn kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm để gia tăng giá trị trên cùng diện tích canh tác.
Những ngày đầu hè, vườn nho hạ đen rộng hơn 3.600 m² với khoảng 1.000 gốc của anh Phạm Văn Linh tại phường Nam Đồ Sơn bước vào vụ thu hoạch. Những giàn nho xanh mướt, sai trĩu quả trở thành điểm đến thu hút đông du khách đến tham quan, chụp ảnh và trực tiếp hái nho.
Trước đây, khu đất này trồng táo Bàng La nhưng đầu ra thiếu ổn định, thu nhập bấp bênh. Sau thời gian tìm hiểu, anh Linh quyết định chuyển sang trồng nho hạ đen, giống cây phù hợp với điều kiện khí hậu miền Bắc.
Để bảo đảm chất lượng sản phẩm, anh đầu tư hệ thống nhà lưới, sử dụng phân bón hữu cơ và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc nhằm hạn chế sâu bệnh, tạo ra sản phẩm sạch, an toàn để du khách có thể thưởng thức ngay tại vườn.
"Suốt 4 năm qua, tôi dồn toàn bộ vốn liếng và công sức để theo đuổi mô hình này. Đến nay mới thực sự được hưởng thành quả từ quyết định chuyển đổi ấy", anh Linh chia sẻ. Hiện vườn nho thu hoạch 2 vụ mỗi năm vào tháng 6 và tháng 11, đạt sản lượng 2 - 3 tấn/mẫu/vụ, mang lại doanh thu 600 - 700 triệu đồng mỗi năm. Anh đang tiếp tục mở rộng diện tích, đưa thêm giống nho Hàn Quốc, kết hợp bán nông sản địa phương và phát triển các hoạt động trải nghiệm để đa dạng hóa sản phẩm du lịch nông nghiệp.
Theo ông Trịnh Văn Thiện, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố, trên địa bàn thành phố ngày càng xuất hiện nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, sạch, ứng dụng khoa học - công nghệ mang lại hiệu quả rõ nét. Từ sản xuất hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn đến nông nghiệp công nghệ cao, nhiều nông dân đã mạnh dạn đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị và thu nhập. Thời gian tới, hội nông dân thành phố tiếp tục nhân rộng các mô hình hiệu quả, đẩy mạnh chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ hội viên phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, sản xuất hữu cơ, xây dựng sản phẩm OCOP; đồng thời tăng cường kết nối tiêu thụ, phát triển vùng sản xuất tập trung gắn với du lịch trải nghiệm, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn.
Trong bối cảnh Hải Phòng đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, những mô hình thành công đang góp phần xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn của thành phố.