Nguồn: newvision.co.ug

Phát biểu trước Quốc hội, nghị sĩ Cohen Amanya, đại diện khu vực Tây Igara, cho biết Nhà máy chè Igara đã được thông báo bán đấu giá. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về những khó khăn tài chính ngày càng lớn của các doanh nghiệp chế biến chè trên cả nước.

Theo ông Amanya, nguy cơ bán đấu giá nhà máy Igara không phải trường hợp riêng lẻ mà là một phần của cuộc khủng hoảng rộng hơn trong ngành chè Uganda. Các nhà máy khác, trong đó có Kayonza và Mpanga, cũng đang gặp khó khăn tài chính.

“Nhà máy chè Igara đã được thông báo bán đấu giá. Tôi kêu gọi Chính phủ ngăn chặn việc này và tìm giải pháp để nhà máy có thể khôi phục hoạt động. Chúng ta đều biết ngành chè có vai trò quan trọng trong tạo việc làm, đóng góp nguồn thu thuế và bảo đảm sinh kế cho nông dân”, ông Amanya nói.

Ông nhấn mạnh, nếu Igara sụp đổ trong khi Kayonza và Mpanga cũng đang gặp khó khăn, tương lai của toàn ngành chè sẽ bị đe dọa.

Theo ông Amanya, việc để nhà máy đóng cửa sẽ đi ngược lại mục tiêu của Chính phủ về chuyển đổi kinh tế và nâng cao thu nhập hộ gia đình thông qua phát triển nông nghiệp hàng hóa.

“Chúng ta đang nói đến chuyển đổi kinh tế, vì vậy hãy cứu nhà máy. Đó sẽ là việc làm có ích cho đất nước”, ông đề nghị.

Ông cũng cảnh báo, nếu Nhà máy chè Igara bị bán đấu giá và hoạt động sản xuất bị gián đoạn, người trồng chè trong vùng có thể mất một đầu mối tiêu thụ quan trọng, khiến tình hình vốn khó khăn của ngành càng thêm nghiêm trọng.

Các nhà máy chè hiện phải đối mặt với giá chè thấp, chi phí sản xuất cao và áp lực tài chính lớn, khiến một số cơ sở không thể duy trì hoạt động.

Phó Chủ tịch Quốc hội Thomas Tayebwa cho biết Chính phủ đã nắm được những khó khăn của các nhà máy chè và trước đó đã thống nhất một số biện pháp hỗ trợ ngành sau khi trao đổi với Tổng thống Yoweri Museveni.

Ông Tayebwa nhắc lại cuộc gặp tại Kyankwanzi giữa Tổng thống và đoàn nghị sĩ do ông dẫn đầu, trong đó có cựu Bộ trưởng Tài chính Matia Kasaija và nghị sĩ Amanya. Cuộc gặp tập trung thảo luận những khó khăn của người trồng chè và các nhà máy chế biến.

Theo ông, các bên đã thống nhất một số giải pháp quan trọng, bao gồm việc Chính phủ can thiệp để giảm gánh nặng thuế cho những nhà máy chịu ảnh hưởng bởi giá chè sụt giảm.

“Trong thời gian các nghị sĩ làm việc tại Kyankwanzi, tôi đã dẫn đầu một đoàn, trong đó có cựu Bộ trưởng Tài chính Kasaija và ông Amanya, đến gặp Tổng thống. Chúng tôi đã thống nhất một số giải pháp then chốt, trong đó có miễn thuế cho ngành chè, đặc biệt là các nhà máy bị ảnh hưởng bởi đà giảm giá”, ông Tayebwa cho biết.

Ông nói thêm rằng các biện pháp đã thống nhất đang được triển khai. “Hôm qua, tôi đã gặp Bộ trưởng và được thông báo rằng ông ấy đang xử lý vấn đề này”, ông Tayebwa nói.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhắc lại cam kết của Tổng thống về hỗ trợ phân bón cho người trồng chè nhằm giảm chi phí sản xuất và nâng cao năng suất. Phân bón đã được chuyển đến một số địa phương, trong đó có khu vực bầu cử của ông. Tuy nhiên, Chính phủ còn cam kết một gói hỗ trợ tài chính lớn hơn dành cho các nhà máy chè đang gặp khó khăn.

Theo ông Tayebwa, Chính phủ đã thảo luận về gói hỗ trợ trị giá 112 tỷ shilling Uganda để giúp các nhà máy chè tháo gỡ khó khăn tài chính.

“Tổng thống cũng đã hứa hỗ trợ phân bón và số phân bón này đã được chuyển đến. Tuy nhiên, còn có cam kết dành 112 tỷ shilling để hỗ trợ các nhà máy chè đang gặp khó khăn. Tôi đề nghị Bộ trưởng Tài chính báo cáo trước Quốc hội về tình hình thực hiện những nội dung đã thống nhất”, ông Tayebwa nói.

Ông đồng thời yêu cầu Bộ trưởng Tài chính cung cấp thông tin cụ thể về tiến độ thực hiện chính sách miễn, giảm thuế đã cam kết đối với ngành chè.