Kết nối nghiên cứu với thực tiễn
cho một nền NÔNG NGHIỆP tăng trưởng toàn diện
Từ đồn điền đến tiệm đồ uống, ngành cà phê châu Á đang đối mặt với mối đe dọa nguy hiểm nhất: Biến đổi khí hậu
04 | 03 | 2020
Việc canh tác cà phê tại Đông Timor cũng như trên khắp khu vực châu Á đang ngày càng bất lợi vì biến đổi khí hậu. Theo một số dự đoán, nông dân là đối tượng bị thiệt hại đầu tiên, sau cùng sẽ là người tiêu dùng.

Theo Channelnewsasia (CNA), đi lang thang qua khắp các đồn điền cà phê ở Đông Timor như đang bị lạc trong rừng. Trên khắp đất nước này, cà phê mọc dại và không được chăm bón, một phần bị che khuất dưới tán cây.

Cà phê tại Đông Timor mọc um tùm, không được chăm bón kĩ càng. (Ảnh: CNA)

Đứng quan sát con trai nhỏ chạy qua những rặng cà phê xanh, người nông dân 30 Jorge Lopes không chắc liệu đồn điền cà phê này có thể mang đến tương lai tươi đẹp cho gia đình anh hay không.

Tại thị trấn miền núi Maubisse của Đông Timor, điều kiện thời tiết thuận lợi và đất đai màu mỡ đã giúp duy trì chất lượng cà phê qua nhiều thế hệ, tuy nhiên lúc này mọi thứ đang chìm dần vào kí ức.

Nông dân trồng cà phê điêu đứng vì diễn biến khí hậu thất thường. (Ảnh: CNA)

Mặc dù Đông Timor chiếm chưa đầy 1% sản lượng cà phê toàn cầu, nhưng không có nhiều nước phụ thuộc vào loại cây trồng này như Đông Timor. 80% kim ngạch xuất khẩu của Đông Timor là từ cà phê; đồng thời, ngoài dầu mỏ, cà phê là nguồn đóng góp lớn nhất cho kinh tế quốc gia.

Chất lượng chính là yếu tố khiến cà phê của Đông Timor trở nên nổi bật. Theo CNA, cà phê Đông Timor là sản phẩm duy nhất hoàn toàn hữu cơ.

Đông Timor có điều kiện thời tiết khô hạn và mùa mưa ngắn hơn so với các khu vực còn lại của Đông Nam Á. Biến đổi khí hậu hiện đang làm trầm trọng hóa thêm các yếu tố trên.

Cuối năm 2019, khi mùa mưa đáng lẽ đã đến để giúp giải cứu nông dân và tạo điều kiện thuận lợi cho vụ mùa mới gieo trồng, hạn hán nghiêm trọng lại xuất hiện trên khắp nước này, theo Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc.

Năm ngoái, thủ đô Dili của Đông Timor đã ghi nhận lượng mưa thấp nhất kể từ năm 2006.

"Sản lượng cà phê đang giảm do nhiệt độ tăng và lượng mua thay đổi", ông Adao Soares Barbosa - Đặc phái viên Quốc gia của Đông Timor tại Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCC), cho hay.

"Chúng tôi bị mất đất đai và độ màu mỡ của đất. Chúng tôi cũng gặp các vấn đề về sản xuất nông nghiệp do lũ lụt, lượng mưa giảm và hạn hán", ông Barbosa chia sẻ.

"Cuộc sống và sinh kế của người dân bị ảnh hưởng rất nhiều. Không có năng lực tài chính hay công nghệ nào có thể thích nghi kịp", vị quan chức giãi bày.

Trong bối cảnh sản lượng cà phê giảm dần, yếu tố kinh tế không còn ý nghĩa gì nữa ở Đông Timor. Lao động chân tay và quá trình canh tác vất vả của người nông dân không tạo ra nhiều thu nhập: Với mỗi kí hạt cà phê, họ thường chỉ nhận được khoảng 0,35 USD.

"Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nông dân và chuỗi cung ứng của chúng tôi gặp khó. Ở thời điểm thời tiết thuận lợi hơn, họ sẽ trụ được. Tuy nhiên, hiện tại không ai có thể kiếm được nhiều tiền từ ngành cà phê Đông Timor", anh Bobby Lay - CEO của một trong các công ty xuất khẩu cà phê lớn nhất Đông Timor, cho hay.

Anh Lay nói thêm: "Chúng tôi dự đoán sản lượng từ vụ mùa năm nay sẽ thấp hơn năm ngoái. Ở trường hợp của Đông Timor, cà phê chưa được canh tác chuyên nghiệp mà còn mọc hoang dã nhiều. Vì vậy, chúng tôi phụ thuộc rất nhiều vào thiên nhiên và mùa mưa".

"Chúng tôi hiện chỉ đạt khoảng 15% sản lượng so với dự báo. Vào thời của cha tôi, sản lượng cà phê hàng năm của Đông Timor thường là 50.000 - 70.000 tấn. Còn giờ nếu chỉ được khoảng 10.000 - 12.000 tấn, mọi người đã hân hoan vui mừng vì một năm bội thu rồi", CEO Bobby Lay cho biết thêm.

Anh nông dân Jorge Lopes đang tự hỏi về tương lai của mình. (Ảnh: CNA)

Anh Jorge Lopes đang lo cho tương lai của mình. "Cà phê chỉ có thể thu hoạch một lần trong năm và với mức giá hiện tại, chúng tôi đáng lí ra nên tìm việc khác thì hơn, chẳng hạn như làm công nhân xây dựng đường xá hoặc dự án nào đó", anh nói.

Một số dự báo về tương lai của 25 triệu nông dân trồng cà phê trên khắp thế giới khá đáng báo động. Một báo cáo của viện chính sách Climate Institute (có trụ sở tại Australia) năm 2016 dự đoán biến đổi khí hậu có thể làm giảm một nửa diện tích đất canh tác thích hợp cho cà phê trên toàn thế giới.

Theo CNA, các nước đang phát triển sẽ chịu phần lớn thiệt hại. Tuy nhiên cũng không tránh khỏi tác động đến ly latte của người tiêu dùng ở các nước phát triển, ông Michael Hoffman - giáo sư tại Đại học Cornell (Mỹ), nhận định.

"Có nhiều dự báo chỉ ra giá cà phê sẽ tăng...Giá cà phê sẽ tăng trong vài thập kỉ tới. Tôi không thấy khả năng nào khác", ông Hoffman chia sẻ với tờ CNA.

Khi mà hoạt động canh tác cà phê gặp khó khăn, một số doanh nghiệp đã nảy ra ý tưởng mới: tạo ra cà phê bằng phân tử, tức không cần hạt cà phê như truyền thống. Đây chính là ý tưởng của startup Atomo do nhà khoa học thực phẩm Jarret Stopforth và người bạn Andy Kleitsch lập nên.

Theo Atomo, có hàng nghìn hợp chất dùng để tạo ra cà phê, trong đó một số chất đóng vai trò quan trọng hơn vì ảnh hưởng đến hương vị và mùi thơm của sản phẩm cuối cùng.

Sau nhiều thử nghiệm, Atomo đã tạo ra một số loại cà phê nhân tạo như arabica và robusta. Hiện tại, công ty này đang bắt đầu kinh doanh ba loại cà phê uống lạnh với mức độ rang xay khác nhau: mịn, ít đắng; rang vừa; và đậm đặc, rang cháy hơn.

Theo Kinh tế & Tiêu dùng



Báo cáo phân tích thị trường
  • Phân bón
  • Thủy sản
  • Cao su
  • Sắn
  • Điều
  • Sữa
  • Gỗ
  • Thịt & thực phẩm
  • Hồ tiêu
  • Thức ăn CN
  • Lúa gạo
  • Thuốc trừ sâu
  • Mía đường
  • Thương mại
  • Cà phê
  • Nông thôn
  • Nông nghiệp
Đặt mua báo cáo
012.88.256.256




Chọn báo cáo
Huỷ