Nguồn: dailynews.co.tz và viwanda.go.tz

Phát biểu trước Quốc hội Tanzania ngày 30/01/2026, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Thương mại Dennis Londo cho biết nhà đầu tư Sunil Kamath hiện đang ở giai đoạn chuẩn bị ban đầu để mở cửa trở lại nhà máy, sau thời gian dài dự án bị đình trệ.

Chính phủ cho biết nhà đầu tư Sunil Kamath, chủ nhà máy tách vỏ hạt điều đặt tại huyện Tunduru, hiện đang ở giai đoạn chuẩn bị ban đầu để mở cửa hoạt động nhà máy này. Ảnh: viwanda.go.tz

Theo Thứ trưởng Londo, Bộ Công nghiệp và Thương mại sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư nhằm bảo đảm nhà máy sớm nối lại sản xuất và được phát triển phù hợp với nhu cầu thị trường hiện nay. Ông nhấn mạnh việc tái vận hành nhà máy chế biến tại Tunduru là một phần quan trọng trong chiến lược củng cố chuỗi giá trị điều và nâng cao giá trị gia tăng trong nước.

Nội dung trên được đưa ra để trả lời chất vấn của nghị sĩ khu vực Tunduru, ông Ado Shaibu, liên quan đến thời điểm Chính phủ triển khai chỉ đạo của Tổng thống Samia Suluhu Hassan về việc khôi phục nhà máy chế biến hạt điều tại địa phương.

Trong phần chất vấn bổ sung, nghị sĩ Ado Shaibu bày tỏ lo ngại rằng nhà đầu tư đã mất nhiều năm nhưng chưa đưa nhà máy vào hoạt động đúng cam kết, thậm chí từng sử dụng cơ sở này làm kho chứa hàng, không phù hợp với thỏa thuận chế biến. Ông đặt vấn đề liệu Chính phủ có nên chấm dứt hợp đồng và chuyển giao nhà máy cho Liên hiệp Hợp tác xã Tunduru (TAMCU) để phục vụ trực tiếp nông dân hay không.

Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng Dennis Londo cho biết nhà đầu tư đã tái khẳng định cam kết mở cửa nhà máy trong năm nay, nhằm triển khai các hoạt động đầu tư và sản xuất trong vụ điều sắp tới. Ông cho rằng Chính phủ vẫn ưu tiên phương án hợp tác với nhà đầu tư để bảo đảm tính liên tục và hiệu quả của dự án.

Đáng chú ý, Thứ trưởng Londo cũng cho biết Chính phủ Tanzania đã quy hoạch thêm quỹ đất tại Tunduru để phát triển các cơ sở chế biến điều, hướng tới mục tiêu xây dựng nền kinh tế bao trùm, tạo điều kiện để người dân địa phương và nông dân trồng điều từng bước tham gia sâu hơn và làm chủ tốt hơn chuỗi giá trị.

Trong bối cảnh thực hiện Tầm nhìn Phát triển 2050, Chính phủ Tanzania xác định tăng cường chế biến trong nước, thúc đẩy công nghiệp quy mô nhỏ và nâng cao vai trò của nông dân trong chuỗi giá trị điều là những trụ cột then chốt. Theo Thứ trưởng Londo, Tanzania cũng đang nghiên cứu và tham khảo mô hình phát triển ngành điều theo hướng liên kết nông dân – chế biến – thị trường, tương tự kinh nghiệm của Việt Nam, nhằm gia tăng thu nhập cho người trồng điều và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.

Việc tái khởi động nhà máy Korosho Africa tại Tunduru, nếu được triển khai đúng cam kết, được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện năng lực chế biến điều nội địa của Tanzania, tạo thêm việc làm tại địa phương và nâng cao giá trị xuất khẩu của ngành điều trong giai đoạn tới.