Nguồn: farmersweekly.co.za

Phát biểu tại Hội nghị Thức ăn chăn nuôi lần thứ 12 của Hiệp hội các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi Nam Phi (AFMA), tổ chức tại Sun City từ ngày 8-10/9/2026, ông Nan-Dirk Mulder, chuyên gia cấp cao về protein động vật toàn cầu của Rabobank, nhận định những biến động hiện nay có thể tác động sâu rộng đến ngành thực phẩm và thức ăn chăn nuôi trong những năm tới.

Tập trung vào thị trường protein động vật toàn cầu, ông Mulder chỉ ra những xu hướng quan trọng mà các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi cần theo dõi.

Sản lượng protein động vật tăng chậm

Tăng trưởng sản lượng protein động vật toàn cầu dự kiến tiếp tục chậm lại trong năm 2026 do tác động của cả yếu tố chu kỳ và cơ cấu.

Thủy sản tiếp tục đóng góp lớn nhất vào mức tăng sản lượng, tiếp theo là gia cầm. Trong khi đó, sản lượng thịt lợn và thịt bò được dự báo giảm. Đây sẽ là lần đầu tiên trong sáu năm, tổng sản lượng protein từ vật nuôi trên cạn của thế giới suy giảm.

Rabobank dự báo nguồn cung bò tiếp tục khan hiếm, khiến giá duy trì ở mức cao. Ngược lại, ngành gia cầm có triển vọng tích cực nhờ nhu cầu protein động vật trên thế giới tiếp tục tăng.

“Thị trường protein động vật sẽ tăng khoảng 1,4% mỗi năm. Trong năm 2026, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ thịt gia cầm, trứng và thủy sản”, ông Mulder cho biết.

Chi phí thức ăn chăn nuôi được dự báo tương đối ổn định. Tuy nhiên, các trang trại và doanh nghiệp chế biến tại cả thị trường phát triển lẫn đang phát triển vẫn phải chú trọng nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động.

Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế thế giới được dự báo chậm lại, người tiêu dùng sẽ nhạy cảm hơn với giá cả và điều chỉnh thói quen mua sắm.

Dân số thế giới có thể tăng 30% vào năm 2080, trong đó 66% sống tại các đô thị. Châu Phi ngày càng đóng góp lớn vào mức tăng dân số toàn cầu, trong khi quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra nhanh chóng.

Địa chính trị, thời tiết và dịch bệnh gây sức ép

Căng thẳng địa chính trị và sự thay đổi chính sách thương mại sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến dòng chảy hàng hóa. Tuy nhiên, các hiệp định thương mại mới có thể tạo thêm động lực cho thị trường.

Nguy cơ xuất hiện El Niño được dự báo gia tăng trong những tháng còn lại của năm. Hiện tượng này thường gây thời tiết khô hạn hơn tại Nam bán cầu và tạo áp lực tăng giá nông sản.

Dịch bệnh động vật cũng đang làm gián đoạn thương mại, thu hẹp lợi nhuận và ảnh hưởng đến năng suất. Ngoài dịch tả lợn châu Phi và cúm gia cầm, ngành chăn nuôi còn phải đối mặt với các mối đe dọa như ruồi vít Tân Thế giới, bệnh lưỡi xanh, lở mồm long móng và viêm da nổi cục.

Theo ông Mulder, doanh nghiệp và người chăn nuôi cần tăng cường các biện pháp an toàn sinh học, đồng thời áp dụng những phương thức mới để kiểm soát nguy cơ dịch bệnh.

“Việc xử lý những thách thức này rất phức tạp, bởi phải xem xét tác động đối với toàn bộ chuỗi cung ứng, hoạt động thương mại và xã hội. Kiểm soát rủi ro dịch bệnh sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định kết quả hoạt động của ngành”, ông nói.

Công nghệ giúp kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả

Trong môi trường kinh doanh ngày càng khó dự đoán, công nghệ sẽ giữ vai trò then chốt, giúp doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng kiểm soát rủi ro vận hành và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Các doanh nghiệp sản xuất protein động vật cần đa dạng hóa hoạt động, đẩy mạnh liên kết và điều chỉnh danh mục sản phẩm theo sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng.

Những mô hình kinh doanh mới có thể làm thay đổi chuỗi cung ứng nông sản và thực phẩm tại từng quốc gia. Một số xu hướng đáng chú ý gồm trang trại nuôi lợn nhiều tầng như tại Trung Quốc, nông nghiệp công nghệ cao, thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm và các tiêu chuẩn cao hơn về phúc lợi động vật.

“Công nghệ thông minh, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo sẽ giữ vai trò quan trọng trong tương lai. Chuỗi giá trị sẽ được số hóa sâu rộng hơn, các mô hình kinh doanh mang tính liên ngành hơn và quyết định sẽ ngày càng dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính”, ông Mulder nhận định.

Nhu cầu protein động vật tăng 14% vào năm 2035

Về dài hạn, Rabobank đưa ra một số dự báo chính:

• Nhu cầu protein động vật toàn cầu sẽ tăng 14% vào năm 2035, trong đó thịt gia cầm và trứng đóng vai trò chủ đạo.
• Các thị trường mới nổi sẽ đóng góp khoảng 90% mức tăng trưởng, chủ yếu tại châu Á, Mỹ Latinh và châu Phi.
• Quá trình hiện đại hóa ngành chăn nuôi tại các thị trường mới nổi, đặc biệt là châu Phi, sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng.
• Ngành gia cầm và chăn nuôi bò sẽ dẫn dắt sự phát triển của thị trường thức ăn chăn nuôi châu Phi.
• Các doanh nghiệp sản xuất protein động vật có xu hướng hợp nhất thành những tập đoàn lớn hơn, hoạt động trên nhiều quốc gia và kinh doanh nhiều loại vật nuôi.
• Ngành chăn nuôi cần chuẩn bị trước những thay đổi lớn trong nhu cầu tiêu dùng khi thế hệ Alpha dần trở thành lực lượng lao động chủ chốt.

Công nghệ sẽ ngày càng tác động sâu rộng đến nông nghiệp. Người sản xuất cần lựa chọn những giải pháp phù hợp để nâng cao năng suất, kiểm soát chi phí và cải thiện hiệu quả quản lý trang trại.