Nguồn: citizen.digital

Bộ trưởng Nông nghiệp Mutahi Kagwe phát biểu trong lễ ra mắt Liên hiệp Hợp tác xã Chăn nuôi bò sữa Emkitha tại Quận Embu vào ngày 15 tháng 01 năm 2026. Ảnh: citizen.digital

Phát biểu tại lễ ra mắt Liên hiệp Hợp tác xã Sữa Emkitha ở Embu County, ông Kagwe cho biết hạn hán tái diễn liên tục đang tàn phá nghiêm trọng sinh kế của các cộng đồng chăn nuôi du mục. Riêng đợt hạn hán gần đây nhất đã khiến hơn 2,5 triệu gia súc chết, gây thiệt hại kinh tế vượt 330 triệu USD tại các vùng khô hạn và bán khô hạn.

Ông nhấn mạnh rằng hạn hán không còn là tình huống khẩn cấp bất thường mà đã trở thành thực tế lặp lại, đòi hỏi Chính phủ phải hành động sớm trước khi thiệt hại xảy ra. Theo đó, Kenya cam kết bảo vệ tài sản của người chăn nuôi thông qua các chương trình cung ứng thức ăn và nước uống có tổ chức, chương trình thu mua - giết mổ gia súc có kế hoạch, cùng với các biện pháp kiểm soát dịch bệnh, đồng thời triển khai các chiến lược dài hạn để ngăn hạn hán tái diễn biến thành khủng hoảng.

Theo chỉ đạo mới, các kho dự trữ thức ăn chăn nuôi chiến lược, bao gồm thức ăn ủ chua, cỏ khô và các loại thức ăn chống hạn khác – sẽ được tích trữ trong giai đoạn nguồn cung dồi dào và được phân phối khi xảy ra khô hạn. Các hợp tác xã sẽ đóng vai trò trung gian phân phối, bảo đảm thức ăn đến tay người chăn nuôi kịp thời; hệ thống cảnh báo sớm sẽ kích hoạt việc xuất kho nhằm hạn chế tình trạng bán tháo gia súc và giảm tỷ lệ gia súc chết.

Bộ trưởng Kagwe khẳng định kho dự trữ thức ăn là yếu tố then chốt để ổn định thu nhập, bảo vệ sản xuất thực phẩm và giảm thiểu các tổn thất kinh tế trị giá hàng trăm triệu USD. Song song với đó, Chính phủ sẽ siết chặt kiểm soát việc di chuyển gia súc từ các địa phương đang chịu ảnh hưởng của bệnh lở mồm long móng và các dịch bệnh khác, tăng cường tiêm phòng, đồng thời củng cố các biện pháp an toàn sinh học tại các trạm kiểm dịch.

Tại Embu County, sản lượng sữa hiện đạt khoảng 101,3 triệu lít mỗi năm, với giá trị ước khoảng 34,7 triệu USD, năng suất bình quân đạt 8 lít/con/ngày. Nếu cải thiện khẩu phần ăn, kỹ thuật chăn nuôi và tăng cường liên kết hợp tác xã, sản lượng của 19 hợp tác xã thuộc Emkitha có thể tăng lên hơn 397.000 lít/ngày. Theo ông Kagwe, nông dân có thể tăng gấp đôi sản lượng sữa mà không cần tăng đàn, nếu tập trung vào dinh dưỡng và quản lý.

Để hỗ trợ thêm cho người chăn nuôi, Chính phủ sẽ mở rộng mô hình cung ứng đầu vào thông qua hợp tác xã, tiếp tục chương trình trợ giá phân bón và triển khai các chương trình thu mua gia súc có tổ chức nhằm tránh bán tháo trong thời kỳ hạn hán. Ngoài ra, Kenya đã phê duyệt thêm kinh phí lắp đặt máy làm lạnh sữa tại Embu, nối tiếp việc bàn giao 13 máy trong năm trước với tổng giá trị khoảng 0,47 triệu USD.

Ông Kagwe nhấn mạnh rằng Kenya không thể tiếp tục ứng phó một cách bị động; sự chuẩn bị sớm, phối hợp hiệu quả và trách nhiệm giải trình là những yếu tố then chốt để bảo vệ ngành chăn nuôi trước các cú sốc khí hậu trong tương lai.