Nguồn: agriland.ie

Theo FAO, một ấn phẩm sắp công bố sẽ tập trung vào các loại hóa chất có tác dụng giảm phát thải metan từ vật nuôi và hạn chế thất thoát nitơ trong đất. Các chất và hợp chất này được gọi chung là “chất ức chế môi trường”.

FAO đã xây dựng một báo cáo và một “tài liệu kỹ thuật” nhằm cung cấp định hướng cho các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan trong lĩnh vực nông nghiệp – thực phẩm, phục vụ việc đánh giá những rủi ro tiềm ẩn đối với an toàn thực phẩm liên quan đến việc sử dụng các chất nói trên. Báo cáo nhấn mạnh rằng bất kỳ khả năng nào của dư lượng các chất ức chế môi trường xâm nhập vào chuỗi thực phẩm đều cần được đánh giá cẩn trọng và thực hiện đánh giá rủi ro an toàn thực phẩm, nhằm giảm thiểu những tác động tiêu cực đối với sức khỏe con người cũng như nguy cơ gián đoạn thương mại.

Báo cáo tập trung vào hai nhóm chất ức chế chính. Nhóm thứ nhất là các chất ức chế quá trình sinh metan, được bổ sung cho bò và các loại gia súc khác nhằm giảm phát thải metan. Nhóm thứ hai là các chất ức chế nitơ, được sử dụng trong đất để hạn chế thất thoát nitơ và giảm phát thải khí nitơ oxit (N₂O).

Các chất ức chế sinh metan được xác định là một trong những giải pháp giúp giảm phát thải metan từ động vật nhai lại. Nhiều chất trong số này hoạt động bằng cách ức chế enzyme then chốt xúc tác bước cuối cùng của quá trình tạo metan bởi các vi sinh vật trong dạ cỏ của động vật nhai lại. Tùy theo từng quốc gia, các chất này có thể được phân loại là thuốc thú y hoặc phụ gia thức ăn chăn nuôi, dẫn đến những cách tiếp cận khác nhau trong đánh giá rủi ro.

Trong khi đó, các chất ức chế nitơ được thiết kế nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nitơ trong sản xuất nông nghiệp. Do thường được áp dụng trực tiếp lên đất, khả năng các chất này di chuyển sang cây trồng dùng làm thực phẩm cho con người hoặc vật nuôi, hoặc bị vật nuôi hấp thụ trực tiếp khi tiếp xúc với đất đã xử lý, được xem là yếu tố then chốt trong nguy cơ các hợp chất này xâm nhập vào chuỗi thực phẩm.

FAO cho biết, bất kể các nhóm hóa chất này được phân loại như thế nào, yêu cầu dữ liệu tối thiểu để xác lập mức độ an toàn thực phẩm đều bắt đầu từ việc đánh giá sự hiện diện hoặc không hiện diện của dư lượng trong thực phẩm.

Bình luận về báo cáo và hướng dẫn mới, bà Corrina Hawkins, Giám đốc bộ phận hệ thống nông nghiệp – thực phẩm và an toàn thực phẩm của FAO, nhấn mạnh rằng việc áp dụng góc nhìn an toàn thực phẩm là yếu tố thiết yếu khi đưa các biện pháp và công nghệ mới vào hệ thống nông nghiệp – thực phẩm. Theo bà, nếu xem xét an toàn thực phẩm ngay từ đầu, các nỗ lực giảm tác động môi trường sẽ trở nên hiệu quả hơn, tạo được niềm tin và được xã hội hiểu rõ hơn.

FAO cũng lưu ý rằng khuôn khổ quản lý hiện nay đối với các chất ức chế môi trường còn rời rạc, với yêu cầu dữ liệu và cơ chế đánh giá khác nhau giữa các khu vực. Do đó, tổ chức này cho rằng cần có một cách tiếp cận hài hòa và thống nhất hơn đối với việc quản lý các chất này.

Nghiên cứu và hướng dẫn mới là một phần của Chương trình Dự báo An toàn Thực phẩm của FAO, nhằm nhận diện và theo dõi các vấn đề an toàn thực phẩm mới nổi trong bối cảnh hệ thống nông nghiệp – thực phẩm đang thay đổi nhanh chóng.