Nguồn: timestribunenews.com

Các thị trường sữa toàn cầu đang trải qua một chuyển biến cơ cấu đáng kể khi giá cả hàng hóa quốc tế ngày càng tập trung vào chuỗi giá trị protein thay vì các chỉ số truyền thống về chất béo và khối lượng. Nhờ sự tăng mạnh trong quan tâm của người tiêu dùng về sức khỏe, thể chất và thực phẩm giàu dinh dưỡng, các sản phẩm như bột sữa nguyên kem (WMP), bột sữa tách kem (SMP) và whey tinh khiết cao trở thành chuẩn mực giá chủ chốt cho toàn bộ ngành sữa. Sự dịch chuyển này đã tạo ra sự phân hóa mạnh trong rổ sản phẩm sữa, khi các phân khúc giàu protein luôn khan hiếm và được định giá cao, trong khi các sản phẩm dựa trên chất béo có nhu cầu tăng trưởng chậm và giá ổn định hơn.

Biểu đồ xu hướng đàn bò sữa thay thế (replacement milk heifers) giảm dần từ năm 2020 đến 2025, trong khi giá mỗi đầu bò tăng lên theo thời gian. Nguồn: American Farm Bureau Feredation.

(Chú thích: Đường màu xanh: số lượng bò sữa thay thế tính vào ngày 1/1 hàng năm. Số lượng giảm từ 4,64 triệu con (2020) xuống còn 3,91 triệu con (2025). Đường màu đỏ: số lượng bò dự kiến sinh (expected to calve) vào ngày 1/1, cũng giảm từ 2,95 triệu (2020) xuống còn 2,50 triệu (2025). Đường màu xám: giá mỗi đầu bò nhận được (price received per head) tính vào tháng 10 hàng năm, tăng từ khoảng $1.500-1.600 (2020) lên 3.110 USD (2025).

Sản phẩm sữa tươi tiên phong gặp áp lực vì phải thu hồi do mầm bệnh

Một yếu tố thúc đẩy mạnh mẽ sự thay đổi chế độ ăn hiện đại này là việc áp dụng ngày càng rộng rãi các thuốc giảm cân GLP-1, ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng tại các thị trường trưởng thành như Mỹ. Những bệnh nhân sử dụng liệu pháp quản lý cân nặng này ưu tiên các nguồn protein hoàn chỉnh, giá trị sinh học cao để hạn chế mất cơ khi giảm calo, dẫn đến nhu cầu tăng cao đối với các sản phẩm bổ sung whey và sữa chua Hy Lạp. Theo dữ liệu của Hội đồng Thông tin Thực phẩm Quốc tế (IFIC), khoảng 70% người tiêu dùng hiện tích cực tìm cách tăng lượng protein, thúc đẩy các sản phẩm giàu protein truyền thống như phô mai cottage trở thành những câu chuyện bán lẻ trị giá hàng tỷ USD.

Đà tiêu dùng mạnh mẽ tại các cửa hàng tạp hóa đang tái định nghĩa cách tính giá trị sữa tươi và thu lợi trực tiếp tại nông trại. Khi các ngành chế biến tập trung vào lọc màng tiên tiến, tách thành phần và chiết xuất protein, mô hình định giá theo thành phần trở nên cực kỳ quan trọng hơn tổng khối lượng sữa. Các nhà sản xuất sữa đang điều chỉnh chiến lược quản lý đàn và dinh dưỡng động vật như cân bằng axit amin thiết yếu để tối ưu hóa sản lượng protein sữa, mặc dù các thách thức môi trường mới như stress nhiệt độ mở rộng ở các khu vực vẫn là rủi ro đối với sản lượng cơ bản.

Trên thị trường quốc tế, các sự kiện gần đây của Global Dairy Trade (GDT) củng cố xu hướng ổn định dẫn đầu bởi bột sữa, với chỉ số SMP tăng 3,0% và WMP tăng 2,2%. Nhu cầu nhập khẩu toàn cầu vẫn mạnh mẽ tại châu Á, Trung Đông và châu Phi, khiến các nhà mua tích cực đặt hợp đồng kỳ hạn thay vì dựa vào cơ hội thị trường spot. Tuy nhiên, nhu cầu nền tảng mạnh mẽ này vẫn phải đối mặt với bối cảnh địa chính trị phức tạp, khi căng thẳng gia tăng tại Trung Đông liên quan đến Iran tiếp tục gây biến động cước vận tải và bất định chi phí đầu vào cho mùa sản xuất sắp tới.

Dịch Screwworm đe dọa đàn gia súc tại New Mexico

Mặc dù chịu áp lực cung vĩ mô và biến động sản lượng cục bộ, thị trường quốc tế rộng lớn vẫn tương đối cân bằng khi nguồn cung sữa toàn cầu tăng tại các khu vực xuất khẩu chính, bao gồm sự tăng sản lượng hai chữ số đáng kể tại Nam Mỹ. Đối với các đơn vị chế biến lớn ở New Zealand, châu Âu và Mỹ, nguồn cung hiện hạn chế và khối lượng hợp đồng kỳ hạn cam kết cao đang tạo ra sự hội tụ giá chặt chẽ. Trong tương lai, khả năng của các nhà chế biến công nghiệp và các tổ chức hợp tác mở rộng nhanh chóng sản xuất nguyên liệu giá trị gia tăng sẽ quyết định biên lợi nhuận dài hạn trong toàn cảnh cạnh tranh.