Nguồn: farmersweekly.co.nz
Ngành sữa New Zealand bước vào vụ mới với nền tảng tương đối tích cực, khi sản lượng tăng mạnh và tâm lý của nông dân, doanh nghiệp chế biến cũng như các đơn vị trong ngành nhìn chung vẫn lạc quan. Tuy nhiên, nguồn cung sữa gia tăng tại New Zealand và nhiều khu vực xuất khẩu lớn trên thế giới đang bắt đầu tạo sức ép lên giá các mặt hàng sữa.
Ảnh: dairynews.today
Trong tháng 6, thị trường sữa tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý. Lợi nhuận tại trang trại được cải thiện trong năm qua đã giúp niềm tin trong khu vực nông nghiệp duy trì ở mức tốt. Tại sự kiện Fieldays, không khí tích cực này được thể hiện rõ khi nông dân, doanh nghiệp chế biến và đại diện ngành sữa cùng tham gia trong bối cảnh lợi nhuận phục hồi và kỳ vọng thị trường khả quan hơn.
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Công nghiệp Cơ bản New Zealand, doanh thu toàn ngành thực phẩm và sợi dự kiến đạt khoảng 36,88 tỷ USD trong năm kết thúc vào ngày 30/6/2026. Riêng ngành sữa được dự báo đóng góp mức kỷ lục khoảng 16,40 tỷ USD, tăng 5% so với năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu sữa lớn nhất của New Zealand, chiếm 36% doanh thu xuất khẩu. Bộ này dự báo giá sữa cuối vụ 2025/26 đạt khoảng 5,65 USD/kg chất khô sữa, trong khi mức dự báo trung bình của Fonterra là khoảng 5,56 USD/kg chất khô sữa.
Sản lượng vẫn là yếu tố nổi bật của thị trường hiện nay. Trong tháng 4, lượng sữa thu mua tại New Zealand đạt kỷ lục 160,5 nghìn tấn chất khô sữa, tăng 6,9% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 4,2% so với mức kỷ lục của tháng 4/2023. Tính từ đầu vụ đến nay, sản lượng chất khô sữa tăng 4,4% so với vụ trước, trong khi lượng sữa tính theo tấn tăng 3,5%. Các số liệu ban đầu cũng cho thấy sản lượng tháng 5 nhiều khả năng tiếp tục cao hơn cùng kỳ năm trước. Nếu được xác nhận, vụ 2025/26 sẽ thiết lập kỷ lục sản lượng mới, tạo nền tảng thuận lợi cho vụ tiếp theo.
Không chỉ New Zealand, sản lượng sữa cũng tăng tại hầu hết các khu vực xuất khẩu lớn. Trong tháng 4, sản lượng sữa của Hoa Kỳ tăng 2,7%, Úc tăng 4,1%, Uruguay tăng 9,7% và Argentina tăng 0,5%; sản lượng tại châu Âu trong tháng 3 tăng 4,2%. Trung Quốc là ngoại lệ khi sản lượng sữa tháng 4 giảm 6% so với cùng kỳ, do ngành sữa nước này tiếp tục điều chỉnh trước nhu cầu nội địa yếu hơn.
Nguồn cung sữa toàn cầu tăng đang tác động rõ hơn đến thị trường hàng hóa sữa. Dù nhu cầu vẫn hiện hữu, tốc độ tăng chưa đủ để hấp thụ hết lượng sữa bổ sung. Bên cạnh đó, những bất định về thương mại toàn cầu, chi phí năng lượng và địa chính trị khiến các nhà mua hàng thận trọng hơn.
Các phiên đấu giá Global Dairy Trade gần đây phản ánh xu hướng hạ nhiệt này. Tại phiên 405, chỉ số giá chung giảm 0,6%, chủ yếu do giá sữa bột suy yếu. Giá sữa bột gầy giảm 3%, sữa bột nguyên kem giảm 2,2%; trong khi nhóm chất béo sữa tăng đã giúp hạn chế mức giảm chung, với chất béo sữa khan tăng 5,3% và bơ tăng 1,2%.
Đến phiên 406, áp lực giảm giá tiếp tục rõ hơn khi chỉ số giá GDT giảm 2,8%. Hầu hết các sản phẩm đều giảm giá, gồm sữa bột nguyên kem giảm 3,1%, sữa bột gầy giảm 3,6%, bơ giảm 2,4%, chất béo sữa khan giảm 1%, phô mai cheddar giảm 3,4% và mozzarella giảm 5%. Lactose là mặt hàng duy nhất tăng giá, với mức tăng 4,2%. Kết quả này cho thấy người mua vẫn giữ thái độ thận trọng, dù các tín hiệu về nhu cầu nhìn chung chưa quá tiêu cực.
Hoạt động thương mại vẫn hỗ trợ phần nào cho thị trường, nhưng nguồn cung sản phẩm dồi dào hơn đang làm gia tăng cạnh tranh giữa các nước xuất khẩu. Trong tháng 4, khối lượng xuất khẩu sữa của New Zealand tăng 12,5% so với cùng kỳ, dẫn đầu là sữa bột nguyên kem với mức tăng 29%.
Nhu cầu từ Trung Quốc và Bắc Phi vẫn khá mạnh. Nhập khẩu sữa bột nguyên kem của Trung Quốc trong tháng tăng 63% so với cùng kỳ, trong khi tổng nhập khẩu sữa tăng 11,4%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu đã cải thiện so với mức trầm lắng trong hai năm qua.
Ở các thị trường khác, xuất khẩu sữa của Hoa Kỳ trong tháng 3 tăng 8,6% so với cùng kỳ, Argentina tăng 35,7%, trong khi xuất khẩu của Úc và Liên minh châu Âu giảm. Diễn biến trái chiều này cho thấy năng lực cạnh tranh, cơ cấu sản phẩm và khả năng tiếp cận thị trường đóng vai trò quan trọng trong kết quả xuất khẩu.
Trong thời gian tới, thị trường sữa được đánh giá vẫn tương đối cân bằng, nhưng nhạy cảm hơn trước các thay đổi về cung và cầu. Sản lượng tăng mạnh giúp nguồn cung sản phẩm dồi dào hơn và có thể tiếp tục gây áp lực lên giá hàng hóa sữa trong ngắn hạn, trừ khi nhu cầu tăng mạnh hơn.
Bên cạnh đó, nông dân vẫn phải đối mặt với chi phí đầu vào ở mức cao, đặc biệt là phân bón, nhiên liệu và thức ăn bổ sung. Vụ mới tại phần lớn khu vực New Zealand khởi đầu thuận lợi nhờ điều kiện sản xuất tốt và đà tăng sản lượng tích cực. Dù kết quả đấu giá GDT gần đây cho thấy áp lực giảm giá đang gia tăng, triển vọng giá sữa nhìn chung vẫn hấp dẫn so với mặt bằng lịch sử. Thách thức lớn trong những tháng tới là liệu nhu cầu toàn cầu có tăng đủ nhanh để theo kịp nguồn cung sữa đang mở rộng hay không.